Zaniedbywane przez wiele lat inwestycje w polskich portach oraz w ich j bezpośrednim sąsiedztwie odbiły | się na konkurencyjności wobec innych portów bałtyckich. Wygodniej było wozić ładunki drogą lądową i ko- | leją z portów niemieckich, holenderskich czy francuskich, niż obsługiwać je poprzez porty polskie. Sytuację w obszarze usług przeładunkowych i składowych poprawili obecni już od kilkunastu lat operatorzy I prywatni, inwestujący w specjalistyczne terminale przeładunkowe.To jednak za mało, aby sprostać rosnącej konkurencji, bo do portu z jednej strony trzeba wpłynąć, z drugiej zaś wyjechać, a rozbudowy podstawowej infrastruktury portowej oraz j układu komunikacyjnego nie leżą ; w gestii inwestorów komercyjnych. Pierwsze jaskółkiPierwsze inwestycje w infrastrukturę komunikacyjną od strony lądu ! i morza zrealizowano z powodzeniem już w poprzednim okresie unijnego finansowania w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego TRANSPORT. O wiele większe możliwości stwarzają jednak nowy okres finansowania i Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, w którym zarezerwowano, w ramach działania 7.2 Rozwój transportu morskiego, znaczne środki na inwestycje związane z poprawą funkcjonowania portów morskich. Na projekty związane z transportem morskim w PO IiS zarezerwowano ogółem 2 855,8 mld zł dotacji unijnych.Na liście projektów indywidualnych zakwalifikowanych do dofinansowania znajdują się 24 projekty. Kolejnych dziewięć projektów znajduje się na liście rezerwowej. Po laiku latach przygotowań mijający rok przyniósł prawdziwy wysyp umów na dofinansowanie morskich projektów oraz projektów pośrednio z nimi związanych.Głębsze wody portu gdyńskiegoPrawie 95,3 mln zł kosztować będzie prowadzony przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia SA projekt przebudowy kanału portowego w Porcie Gdynia. Objęty projektem kanał portowy, który obejmuje także trzy obrotnice (akweny o rozmiarach umożliwiających obracanie się statków i przed podejściem do nabrzeży), prowadzi od wejścia głównego do gdyńskiego portu, aż do najdalej położonych nabrzeży Helskiego I i Bułgarskiego. Na nich koncentruje się dzisiaj niemal cały ruch statków kontenerowych i promów. Prace pogłębiarskie prowadzone są na całej długości kanału portowego oraz w kierunku Basenu III i zwiększą jego głębokość z obecnych 11-12 m do 13,5 m. Tym samym możliwe stanie się zawijanie do Gdyni i cumowanie statków o większym zanurzeniu, nawet do 13 metrów. Dzięki pracom modernizacyjnym powiększona zostanie średnica dwóch obrotnic, dzięki czemu będzie j tu można manewrować statkami znacznie dłuższymi, a tym samym przewożącymi więcej ładunkówZ pogłębieniem kanału portowego wiąże się wiele innych zadań inwestycyjnych. Zabezpieczona zostanie konstrukcja wielu eksploatowanych nabrzeży o długości prawie i 2,5 km. Z myślą o cumujących w Gdy- ! ni większych statkach przy części z nich zostanie także pogłębione dno.Przebudowa obejmuje także konstrukcję Ostrogi Pilotowej, tak aby było możliwe poszerzenie wejścia do wewnętrznej części portu o dodatkowe 14 metrów. Projekt współfinansowany ze środków PO IiŚ uzyskał dofinansowanie w wysokości ponad 53,7 mln zł.Szersze wejście do portu w Gdańsku...W październiku br. podpisano umowę o dofinansowanie projektu "Modernizacja wejścia do portu wewnętrznego w Gdańsku. Etap I - przebudowa falochronu wschodniego". Całkowita wartość projektu wynosi ponad 91,2 mln zł, w tym środki unijne pokryją wydatki w wysokości ponad 77,5 mln zł.Modernizacja wejścia do portu wewnętrznego w Gdańsku, które jest jednocześnie ujściem dla Martwej Wisły, umożliwi bezpieczną obsługę statków o większych niż dotychczas rozmiarach. Będzie to możliwe m.in. dzięki towarzyszącemu przebudowie falochronu pogłębieniu zamulonego toru wodnego. Warto pamiętać, że z dotychczasowego wejścia korzystały nie tylko statki zmierzające do portu z ładunkami, promy i statki wycieczkowe, ale także liczni klienci stoczni produkcyjnych i remontowych. Przebudowa wejścia to także szansa na poprawę bezpieczeństwa dla mniejszych jednostek obsługujących ruch w porcie (holowniki, statki pilotowe), jednostki Straży Granicznej oraz coraz liczniej odwiedzające Gdańsk jachty turystyczne i łodzie sportowe....i w ŚwinoujściuAnalogiczny do gdańskiego projekt realizowany jest także w Świnoujściu. Umowę na dofinansowanie przebudowy falochronu wschodniego w tym porcie podpisano z beneficjentem - Urzędem Morskim w Szczecinie -w grudniu ub.r.Projekt przewiduje gruntowną przebudowę i trwałe zabezpieczenie części podwodnej i nadwodnej falochronu o długości niemal półtora kilometra, który chroni przed morskim żywiołem miejsce, przez które przepływają statki zmierzające do Świnoujścia i Szczecina oraz portu w Policach. Uzyskana dzięki pracom podwodnym oraz wzmocnieniu korony większa stabilność tej wielkiej budowli hydrotechnicznej będzie miała bezpośredni wpływ na poprawę bezpieczeństwa żeglugi w tym rejonie. Jest to tym ważniejsze, że stan falochronu, osłaniającego przed falami i lodem podejście do portu od strony morza, będzie miał wpływ na bezpieczeństwo żeglugi statków zmierzających do budowanego w tym porcie wielkiego morskiego terminalu do przeładunku gazu skroplonego LNG. Całkowity koszt przebudowy falochronu to prawie 59,9 mln zł, a przewidywana wartość unijnego dofinansowania wyniesie około 50 mln zł.Nowe życie szczecińskiej EwyW październiku br. podpisane zostały umowy na dofinansowanie trzech projektów związanych z poprawą infrastruktury i bezpieczeństwa w portach morskich w Szczecinie i Świnoujściu. Wszystkie inwestycje uzyskały wsparcie w ramach działania 72 Rozwój transportu morskiego.Unijne pieniądze otrzymał także Port Szczecin-Świnoujście na realizację projektu rozbudowy infrastruktury portowej w północnej części Półwyspu Ewa w Szczecinie. Dzięki unijnej dotacji powstanie tu nowe nabrzeże postojowe (Nabrzeże Niemieckie) o długości 163 m i głębokości technicznej 10,5 m. Przebudowane i przedłużone o 35 m zostanie także pamiętające okres przedwojenny Nabrzeże Zbożowe. W ten sposób port zyska w tym rejonie możliwość obsługi statków o maksymalnej długości do 230 m lub dwóch mniejszych statków o długości do 100 m każdy. Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 60,8 mln zł. Unijne wsparcie sięga w tym przypadku ponad 35,1 mln zł.Elbląg leży nad morzemUnijne dofinansowanie trafia nie tylko na proj ekty realizowane w największych polskich portach morskich. Z budżetu PO Infrastruktura i Środowisko finansowany jest także projekt modernizacji i rozbudowy infrastruktury Portu Morskiego w Elblągu w obrębie Starego Miasta. W efekcie w miejsce dwóch kładek pieszych mają powstać dwa mosty o wysokości umożliwiającej żeglugę jachtów, małych statków i barek na rzece Elbląg. Wzdłuż wschodniego brzegu rzeki powstanie także wyposażone w niezbędną infrastrukturę techniczną nabrzeże o długości ok. 215 m, przy którym będą mogły cumować statki o zanurzeniu do 2,5 m. Projekt zakłada także przebudowy ulic Giełdowej i Orlej na odcinku od kładki do ul. Warszawskiej, które poprawią dostęp do nowego nabrzeża. Całkowita wartość projektu to prawie 34,9 mln zł, a wartość dofinansowania w ramach działania 7.2 Rozwój transportu morskiego Programu Infrastruktura i Środowisko ma wynieść ponad 16,2 mln zł.Poza Elblągiem swoje projekty przygotowują też inne, mniejsze porty morskie: Kołobrzeg i Darłowo.Porty patrzą na lądWiele z projektów portowych ma charakter czysto lądowy. To nie przypadek, bowiem największym problemem polskich portów morskich jest dostępność komunikacyjna od strony lądu. Nie chodzi tu wyłącznie o brak autostrad w układzie północ-południe, ale I zwykły problem dróg dojazdowych | i bocznic kolejowych umożliwiających mało uciążliwy dla okolicznych mieszkańców ruch tranzytowy ładunków na terenach portowych oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie.Pod koniec maja br. unijne dofinansowanie w ramach działania 7.2 Rozwój transportu morskiego PO IiŚ uzyskał projekt "Modernizacja dostępu drogowego do Portu w Szczecinie". W ramach tego projektu kompleksowo przebudowany zostanie miejski odcinek tranzytowej drogi krajowej nr 10 - ulica Struga. Przebudowa drogi, która odgrywa kluczową rolę w dostępie do terenów portowych, ma także duże znaczenie dla mieszkańców Szczecina, bowiem krzyżuje się w wielu miejscach z ulicami ważnymi dla ruchu lokalnego. Wysoki koszt realizacji projektu (prawie 200,4 mln zł) to efekt konieczności zagłębienia przebudowywanej głównej drogi na dystansie aż 800 metrów oraz budowy licznych wiaduktów i estakad usprawniających ruch w przebiegu ul. Struga.Ukończony projekt ma zaowocować poprawą dostępności i wzrostem atrakcyjności inwestycyjnej terenów portowych w Szczecinie oraz wymiernym wzrostem zdolności przeładunku i obsługi ładunków o 400 tys. ton. Wpłynie też na warunki integracji terytorialnej i społecznej części miasta leżących po obu brzegach Odry. Beneficjent, w tym przypadku miasto Szczecin, uzyskał z budżetu unijnego dofinansowanie w wysokości prawie 79,1 mln zł.W listopadzie br. dofinansowanie m w ramach PO IiŚ uzyskał kolejny projekt drogowy ważny dla zespołu portowego Szczecin-Świnoujście. Środki w ramach projektu "Przebudowa infrastruktury drogowej w portach w Szczecinie i Świnoujściu" przeznaczone zostaną na modernizację i przebudowę dróg we- wnątrzportowych dla potrzeb ruchu i postoju ciężkich pojazdów, takich jak ciągniki z zestawami drogowymi czy kontenerami. Dofinansowanie obejmuje także przebudowę głównego układu drogowego, który połączy tereny portowe w Świnoujściu z drogą krajową nr 3. Projekt o wartości prawie 89,9 mln zł uzyskał dofinansowanie w wysokości ponad 62,4 mln zł.Szansa na szersze tory...Lepsza dostępność zespołu portowego Szczecin-Świnoujście będzie także możliwa dzięki realizacji projektu "Przebudowa infrastruktury kolejowej w portach w Szczecinie i Świnoujściu". Kosztem prawie 104,2 mln zł na terenach portowych zostaną zmodernizowane torowiska przystosowane do ruchu pociągów o dużych naciskach na oś, które będą eksploatowane na modernizowanej sieci TEN-T, w tym tranzytowych liniach kolejowych E-59 i CE-59. Nie do przecenienia jest także fakt poprawy bezpieczeństwa pracy oraz przyspieszenie obsługi ładunków kolejowych.Analogiczne projekty inwestycyjne są także przewidziane i przygotowywane do realizacji z wykorzystaniem unijnego dofinansowania, także w Gdańsku i w Gdyni....i głębsze rzekiTowary do portów docierają nie tylko drogą lądową. Dzięki unijnym dotacjom jest szansa, że przywrócony zostanie na większą skalę transport niektórych ładunków, także szlakami śródlądowymi. Dotyczy to zwłaszcza Odry i leżących u jej ujścia portów w Szczecinie, Świnoujściu i Policach oraz leżących w j ej dorzeczu portów śródlądowych.Z myślą o poprawie warunków żeglugi podpisano już pierwszą umowę na dofinansowanie projektu dotyczącego modernizacji śluz odrzańskich na odcinku rzeki będącym obszarze działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Kosztem 20 mln zł zostaną zmodernizowane i przebudowane: dolna śluza Bartoszowice, górna śluza pociągowa Rogów, górna i dolna śluza Janowice oraz górna śluza Dobrzeń. W ten sposób szlak żeglugowy na tym odcinku Odry uzyska III klasę drogi wodnej, czyli drogi wodnej regionalnej o najwyższych parametrach żeglugowych. Na realizację tego projektu z budżetu unijnego w ramach działania 7.5 Poprawa stanu śródlądowych dróg wodnych trafi do beneficjenta ponad 16,9 mln zł. Udrożnienie Odry dla żeglugi, zwłaszcza na terenie województw dolnośląskiego, opolskiego i śląskiego, będzie możliwe dzięki realizacji pozostałych projektów, które znalazły się na liście priorytetowej tego działania.Bezpieczniej także na otwartym morzuPoprawa warunków dla transportu morskiego to nie tylko inwestycje w infrastrukturę portową. Nie mniej ważne jest bezpieczeństwo żeglugi, także w strefie przybrzeżnej. Z tego względu w budżecie PO IiŚ uwzględniono projekt budowy nowego statku dla Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa z Gdyni. Umowę na dofinansowanie budowy takiej jednostki podpisano już ponad rok temu Za kwotę 40 mln zł zbudowany zostanie nowoczesny, szybki statek poszukiwawczo-ratowniczy, którego bazą będzie port na Helu. Będzie on pełnił służbę ratowniczą na wodach wschodniego wybrzeża, a dzięki wyposażeniu w lekką łódź ratowniczą także na płytkich wodach przybrzeżnych. Na jego budowę przeznaczono z budżetu unijnego ponad 26,5 mln zł.Marek NocnyTreść artykułu zamieściliśmy zgodnie z zawartą umową o udzielenie licencji niewyłącznej. Opublikowano: 07.12.2010 00:00 Autor: Sylwia Szumielewicz - Tobiasz (s.szumielewicz@gdynia.pl)