Ośrodek Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Gdyni, ul. Reja 2a, przekazuje Państwu informacje dotyczące problemu uzależnień i terapii. Oto część siódma cyklu.Osoby, które zechcą dowiedzieć się więcej, mogą kontaktować się z pracownikami ośrodka pod nr tel. 58 621 61 35, fax 58 621 61 35, e-mail: narko@opitu.pl .- Jaka jest właściwie różnica między używaniem i uzależnieniem od „dopalaczy" a lekomanią?Różnice wynikają nie tyle z rodzaju używanych środków, ile ich użytkowników. Tak naprawdę istotny jest powód używania różnych substancji. Typowy lekoman na ogół nie zaczyna brać leku w celu odurzenia się, zmienienia sobie świadomości, przynajmniej na początku. U osób starszych może to być podyktowane licznymi dolegliwościami i obawą o własne zdrowie. Młodzi ludzie poszukują coraz lepszego samopoczucia i lepszej sprawności bez ponoszenia wysiłku. Wszyscy oni oczekują cudownego działania środka, jak z kolorowych reklam, które sugerują, że odpowiedni lek może odmienić ich życie. W efekcie często używają wielu środków do likwidowania różnych objawów jednej choroby. Jednak ceną za chwilowe dobre samopoczucie, mocny sen, brak bólu może być uzależnienie, zarówno psychiczne, jak i fizyczne. Oczywiście, długoterminowe przyjmowanie leków, nawet tych, które mają liczne działania uboczne, jest często konieczne i uzasadnione, np. osoba, u której zdiagnozowano ciężką depresję musi korzystać z leków przeciwdepresyjnych czy osoba chorująca na schizofrenię bez nich nie byłaby w stanie w ogóle funkcjonować. Najczęściej jednak leki stosowane w tych schorzeniach nie uzależniają. Również niektóre choroby somatyczne objawiające się trudnym do zniesienia bólem wymagają często przyjmowania długotrwale leków przeciwbólowych. Część środków przeciwbólowych ma silne działanie uzależniające i decyzję o przewlekłym ich stosowaniu powinien podejmować kompetentny lekarz, który ma wiedzę na temat potencjału uzależniającego przepisywanych środków. Niektóre osoby odkrywają w lekach coś więcej niż dobroczynny efekt leczniczy, a mianowicie efekty natury psychologicznej w postaci zmniejszenia napięcia wewnętrznego, stresu, zdenerwowania, niepokoju czy zniechęcenia, a nawet działanie euforyzujące. Do szczególnie niebezpiecznych należą środki przeciwlękowe i uspokajające, np. relanium, od których można się uzależnić bardzo szybko a bardzo trudno „oduzależnić". Osoby o skłonnościach do uzależniania się biorą leki w coraz większych dawkach , nawet wtedy, gdy nie ma już medycznych wskazań do ich używania. Lekomania bardzo rzadko jest związana z subkulturą narkomanów, osoby uzależnione od leków na ogół nie podlegają wykluczeniu społecznemu, jak w przypadku narkomanów czy alkoholików. Często są to osoby bardzo dobrze wykształcone i uposażone, które mają szersze możliwości „załatwienia" sobie leków.- Jakie są objawy uzależnienia od leków i czy skutki uzależnienia od leków są równie groźne jak w przypadku narkotyków?Objawy uzależnienia od leków są bardzo podobne jak w przypadku uzależnienia od innych substancji, czyli utrata kontroli nad używaniem leku, przyjmowanie coraz większych dawek, dalsze używanie mimo szkód powodowanych przez leki, ale istnieją również charakterystyczne wzorce zachowań dotyczące kontaktów z lekarzami. Bardzo często zdarza się, że uzależniają się osoby związane ze służbą zdrowia i mające łatwy dostęp do leków.Osoby te są wobec lekarzy roszczeniowe, bardzo często manipulują, aby uzyskać receptę na pożądany lek. Często symulują bądź wyolbrzymiają objawy choroby, czasem twierdzą, że inne leki są nieskuteczne. W przypadku odmowy wypisania recepty reagują złością, rozczarowaniem, czasem próbują przekupstwa lub gróźb. Odwiedzają kilku lekarzy jednocześnie, aby zdobyć większą ilość leku, ukrywają faktyczną dawkę jaką przyjmują.Najczęściej używanymi lekami uzależniającymi są leki z grupy bezodiazepin, np. relanium, leki nasenne oraz leki przeciwbólowe np. tramal. Są to leki na receptę, lecz groźne jest również uzależnienie od leków, które nie podlegają takim obostrzeniom. Np. używanie w dużych ilościach paracetamolu może się skończyć ciężką niewydolnością wątroby i śmiercią. Skutki uzależnienia od leków bywają równie groźne, jak uzależnienia od narkotyków czy alkoholu - zarówno psychiczne, jak i fizyczne. Mało kto wie, że używanie środków typu relanium powoduje zaburzenia w sferze logicznego myślenia, koncentracji uwagi i pamięci. Nagłe odstawienie leków może spowodować ciężki zespół abstynencyjny z drgawkami, a nawet śmierć. Konieczne jest stopniowe, wielotygodniowe lub wielomiesięczne odstawianie leku pod kontrolą lekarza i jednoczesna psychoterapia. W Gdyni taką pomoc osoby zainteresowane mogą uzyskać w Przychodni Terapii Uzależnień przy ul. Chrzanowskiego 3/5 i pod nr tel. 58 620 88 88. Opublikowano: 26.02.2010 00:00 Autor: Sylwia Szumielewicz - Tobiasz (s.szumielewicz@gdynia.pl)