Edukacja ekologiczna

Porady dla palących drewnem

Kominek opalany drewnem
Kominek rozpalany metodą od góry

Niniejsze porady skierowane są do osób wykorzystujących w swoich gospodarstwach domowych piece, kotły i kominki opalane drewnem.

W Polsce dozwolone jest palenie każdym gatunkiem drewna. Najlepiej do tego sprawdza się drewno z drzew liściastych, ponieważ iglastego z uwagi na mniejszą gęstość trzeba zużyć więcej dla uzyskania tej samej energii, a także zawiera żywicę brudzącą wnętrze kotła i komin. Każdy gatunek drewna, niezależnie czy jest liściasty czy iglasty ma inną gęstość. Grab w stanie zdatnym do palenia będzie ważył niecałe 500kg/1mpu (metr przestrzenny ułożony). Sosna jest około 200kg lżejsza w tej samej objętości. Większość gatunków posiada zbliżoną wartość energetyczną. Jest to około 4kwh/1kg paliwa. Wynika z tego, że by uzyskać tę samą ilość energii z sosny trzeba zmagazynować jej dużo więcej. Podana wartość dotyczy drewna o wilgotności około 20%, jeśli jednak ktoś spaliłby drewno świeże, czyli z zawartością 50% wody, ta wartość spadnie do około 2kwh/1kg.

Żeby móc palić drewnem efektywnie i bezpiecznie jego wilgotność nie może przekraczać 20%. Zaraz po ścięciu zawiera ono średnio ok. 50% wody. Wilgoć zmniejsza jego wartość opałową, ponieważ część energii ze spalania marnowana jest na odparowywanie wody. Dodatkowo wilgoć zmniejsza temperaturę spalania, przez co wiele związków nie osiąga temperatury zapłonu i wylatuje wraz z dymem.

Warto pamiętać, że mokre drewno zapycha przewody kominowe i może spowodować pożar poprzez zapalenie nagromadzającej się w kominie smoły.

Sezonowanie drewna

Poprawnie ułożony stos


Suszenie drewna – czyli sezonowanie bardzo się opłaca, wymaga jednak samoorganizacji i planowania. Palenie niesezonowanym drewnem sprawia, że palenie jest nieefektywne i przez to droższe. Drewna, które zawiera 50% wody trzeba zużyć o wiele więcej dla uzyskania takiego samego efektu, jak przy drewnie sezonowanym. Daje to koszty porównywalne do ogrzewania domu gazem.

Sprawność mocy nominalnej przy wilgotności drewna 16% to aż 80%. Przy wilgotności rzędu 42 % moc nominalna spada do 56% !

Drewno powinno się spalać nie szybciej niż po 6 miesiącach sezonowania! Jednak warto poczekać od 1,5 roku do 2 lat.

Drewno najlepiej ścinać pod koniec zimy, ponieważ wtedy drzewa mają najmniej soków.
Drewno do sezonowania należy pociąć na kawałki przystosowane do wymiarów paleniska, a następnie ułożyć w równe stosy. Ważne żeby stos był przewiewny i stał w dobrze nasłonecznionym miejscu. Warto też zadbać o zadaszenie. Częstym błędem jest składowanie drewna w piwnicy lub innym pomieszczeniu lub przykrywanie plandeką. To utrudnia wysychanie, sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni (nie tylko w samym drewnie ale i w pomieszczeniu), a dodatkowo może spowodować, że drewno zgnije.

Jak sprawdzić, czy drewno jest już suche bez specjalnego urządzenia:

  • Masa: taki sam kawałek świeżego i sezonowanego drewna różni się masą dwukrotnie
  • Kora: z suchego drewna odpada łatwiej, niż ze świeżego
  • Barwa: drewno sezonowane jest ciemniejsze niż świeże drewno tego samego gatunku
  • Struktura: suche drewno jest wyraźnie spękane
  • Spalanie: mokre drewno nienadające się jeszcze do palenia włożone do paleniska syczy i gwiżdże podczas spalania, a na przekroju szczapy pojawia się para wodna

Przykład pomiarów wagi drewna w czasie suszenia od momentu ułożenia na stosie:

Dąb Buk
10.03.14 - 4028g 10.03.14 - 4217g
30.03.14 - 3666g 30.03.14 - 3986g
7.03.15 - 3136g 7.03.15 - 2979g
26.02.17 - 3000g 26.02.17 - 2890g
3.11.18 - 2951g 3.11.18 - 2842g
Klocek okorowany Klocek okorowany
3.11.18 - 2439g 3.11.18 - 2649g
 
Buk sezonowany 2 lata
 
Przydatne linki:

Poradnik dla użytkowników kominków
Projekt K.O.Z.A.
Kominki Polskie - poradnik
Portal CzysteOgrzewanie: Jak palić drewnem, Poradnik palacza
Projekt PIECODORADCY



Zdjęcia wykonał i przesłał P. Dariusz Sawicki