Wampirzyce piekielne, maszkary futbolowe i czarne diabły, czyli… „Tajemnice Głębin” w Experymencie

Wraz z początkiem ferii w Centrum Nauki Experyment w Gdyni rusz nowa wystawa „Tajemnice Głębin”, prezentująca stworzenia, których ludzkie oko nie ma szans zobaczyć na żywo. I nie chodzi o zakątki świata, w których występują, a raczej głębokość wód, w których żyją. Niektóre z nich doskonale funkcjonują kilka tysięcy metrów pod wodą.

Głębiny morskie to największe środowisko na Ziemi – kilkudziesięciokrotnie większe niż powierzchnia lądów, dna oceanicznego i wód powierzchniowych. Szacuje się, że ludzkie oko poznało zaledwie 0,001% dna morskiego, co oznacza, że lepiej poznaliśmy zakamarki kosmosu, niż wód własnego globu. Wystawa potrafi udowodnić, że morskie głębiny są równie fascynujące, co przestrzeń kosmiczna.

Szacuje się, że poznaliśmy około 20% bioróżnorodności organizmów głębinowych, a tak naprawdę być może te szacunki są wręcz przeszacowane. Praktycznie każda ekspedycja kończy się nowymi odkryciami nowych gatunków zwierząt, nowych adaptacji, nowych unikalnych aspektów ich fizjologii. W związku z czym takie wystawy jak „Tajemnice Głębin” są kluczowe, nie tylko dlatego, żeby uświadamiać społeczeństwo o tym, jak wiele czeka na nas nieznanych, ale również po to, żeby pokazywać, jak duży potencjał drzemie w głębinach oceanicznych – mówi dr Maciej Mańko z Wydziału Oceanografii i Geografii UG.

Wideo i montaż Michał Sałata

Wystawa była prezentowana już w Stanach Zjednoczonych, Australii, Wielkiej Brytanii, Niemczech czy na Martynice. Teraz „Tajemnice Głębin” zawitały do Centrum Nauki Experyment w Gdyni. Wystawa opowie między innymi o początkach życia na Ziemi, alternatywnych procesach do fotosyntezy, jakie organizmy są najlepiej przystosowane do życia w skrajnych warunkach i jakie bakterie mogą zastąpić słońce.

Na wystawę wpadłam już parę lat temu w Instytucie Oceanologii Polskiej Akademii Nauk i bardzo mi się spodobała, a nasze plany na ten rok są takie, że będziemy mówić bardzo dużo o morzu, bardzo dużo o rybach, o głębinach, o tym, jak to jest ważne, dlaczego trzeba chronić ten ekosystem. Stąd padł pomysł, żeby sprowadzić do nas tę wystawę i pokazać piękno i to, jak skomplikowane są to organizmy, jakie są fascynujące, jak są przystosowane do niesamowicie ciężkich warunków, które mogą panować w głębinach, do braku światła czy ogromnego ciśnienia – mówi Anna Sowa z Centrum Nauki Experyment.

Na wystawie „Tajemnice Głębin” zobaczymy wampirzyce piekielne, maszkary futbolowe, osę morską, czarne diabły czy uszate ośmiornice Dumbo, które doskonale funkcjonują na głębokości 5000 metrów pod wodą, dokąd nie dociera choćby najmniejszy promień światła. Kilkadziesiąt modeli prezentowanych na wystawie stworzyła malarka i rzeźbiarka Ewa Stawiarska.

Proces zaczyna się zazwyczaj od pomysłu, od zdjęć. Inspirację też oczywiście czerpię z filmów. Oglądam je i tworzę. Jeśli jest to mały model wystarczy trochę modeliny, jeżeli mam do czynienia z czymś większym, to używam dodatkowo stelaża, drutu, dużo folii, plasteliny. Co do kolorów, chciałabym puścić wodze fantazji, ale muszę trzymać się wytycznych. Myślę, że jeden model powstaje około kilku tygodni – tłumaczy Ewa Stawiarska.

Proces twórczy i jego efekty, składają się na wyjątkowo wierną rzeczywistości wystawę.

Wszystkie te modele zostały wykonane tradycyjną metodą rzeźbiarską, czyli Ewa Stawiarska rzeźbi, potem na taki prototyp wykonujemy formę silikonową, a następnie do tych form silikonowych wlewamy odpowiednie żywice. Następnie montujemy to z kawałków, no i Ewa to maluje jako całość – tłumaczy Piotr Menducki z firmy, autor wystawy.

Wystawa „Tajemnice Głębin” w Centrum Nauki Experyment potrwa do końca 2026 roku.

Wystawę można odwiedzać po godzinie 15:00, w godzinach otwarcia Centrum Nauki Experyment. Bilety w cenach wystawy stałej - 30 złotych bilet normalny, 25 złotych ulgowy.