Powstanie Styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863 roku w Królestwie Polskim i trwało do jesieni 1864 roku. Styczniowy zryw, był jednym z największych i najdłużej trwających polskich powstań, . W trakcie powstania ponad 200 000 partyzantów wzięło udział w około 1200 walkach. Jednym z bohaterów tamtych wydarzeń był Antoni Muchowski, wieloletni proboszcz parafii św. Michała Archanioła na gdyńskim Oksywiu. Ksiądz Muchowski spoczął na parafialnym cmentarzu, gdzie przy jego mogile odbyły się uroczystości upamiętniające 163. rocznicę powstania. Ksiądz Antoni Muchowski urodził się 24 kwietnia 1842 r. w Foshucie na granicy Kaszub i Kociewia. Jako młodzieniec wziął udział w Powstaniu Styczniowym, które było buntem przeciwko uciskającemu Rosyjskiemu Imperium i jednocześnie wytyczeniem drogi do wolnej i niepodległej Polski. Antoni Muchowski za udział w Powstaniu został skazany przez rosyjskie władze na śmierć, ale ostatecznie na dożywotnie zesłanie na Syberię. Dzięki wstawiennictwu u rządu pruskiego przez posła Juliana Łaszewskiego (ojca Stefana Łaszewskiego, przyszłego pierwszego wojewody pomorskiego w Odrodzonej Polsce), odzyskał wolność i po 11 miesiącach marszu powrócił na Pomorze. Tu ukończył przerwaną edukację, a następnie wstąpił do Seminarium Duchowego w Pelplinie, w którym przyjął święcenia kapłańskie.W 1892 roku objął stanowisko proboszcza parafii św. Michała Archanioła na Oksywiu. Z Gdynią związał się na ponad 20 lat, gdzie dał się poznać jako troskliwy duszpasterz, osoba krzewiąca patriotyczne postawy wśród młodzieży i lokalnych mieszkańców, a także działacz społeczny i kulturalny - stając się jedną z najważniejszych postaci religijnych i patriotycznych północnej Polski. Ks. Antoni Muchowski, któremu dziś składamy hołd, pokazał drugą, równie ważną twarz tej walki. Jako proboszcz parafii św. Michała Archanioła na Oksywiu, cicho, ale z uporem podtrzymywał polskość, wiarę i język wśród Kaszubów i Pomorzan. Robił to wśród ludzi, w kościele, w codziennym życiu w czasach najsilniejszej germanizacji. Pamięć o nim i o powstańcach jest szczególnie ważna dla naszej lokalnej społeczności, dla Oksywia i całej Gdyni, a ksiądz Muchowski stał się symbolem trwania przy tożsamości pomorskiej i kaszubskiej pod zaborami. – mówi obecna na uroczystości gdyńska radna, Monika Strzałkowska. Ksiądz Antoni Muchowski zmarł 3 lutego 1915 r. w Gdańsku. Został pochowany na cmentarzu przykościelnym na Oksywiu. I chociaż nie doczekał wolnej Polski, ani powstania najbardziej polskiego miasta – Gdyni – to dzięki takim ludziom jak on niepodległość mogła stać się faktem.Podczas ceremonii upamiętniającej zorganizowanej przez Garnizon Gdynia, odczytano biografię księdza Antoniego Muchowskiego, modlitwę z fragmentami wiersza Adama Asnyka odmówił Ks. kmdr mgr Zbigniew Rećko proboszcz z parafii Marynarki Wojennej RP. Odsłuchano także pieśni "W krwawym polu - Pobudka". Na koniec złożono kwiaty przez delegacje m.in: Sejmu i Senatu, przedstawicieli miasta Gdynia, Garnizonu Gdynia, konsula honorowego Węgier i gdyńskich stowarzyszeń patriotycznych. Galeria zdjęć Pobierz galerię Na cmentarzu oksywskim przy mogile ks. Antoniego Muchowskiego odbyły się uroczystości 163. rocznicy Powstania Styczniowego (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Przedstawicielka Rady Miasta Gdyni, Monika Strzałkowska oddała hołd powstańcowi ks. Antoniemu Muchowskiemu (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Na cmentarzu oksywskim przy mogile ks. Antoniego Muchowskiego odbyły się uroczystości 163. rocznicy Powstania Styczniowego (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Na cmentarzu oksywskim przy mogile ks. Antoniego Muchowskiego odbyły się uroczystości 163. rocznicy Powstania Styczniowego (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Na cmentarzu oksywskim odbyły się uroczystości 163. rocznicy powstania styczniowego (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Na cmentarzu oksywskim odbyły się uroczystości 163. rocznicy powstania styczniowego (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Konsul honorowy Węgier oddał hołd powstańcowi księdzu Antoniemu Muchowskiemu (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Na cmentarzu oksywskim odbyły się uroczystości 163. rocznicy powstania styczniowego. Oddano tam hołd powstańcowi księdzu Antoniemu Muchowskiemu (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Na cmentarzu oksywskim odbyły się uroczystości 163. rocznicy powstania styczniowego (fot. Dorota Patzer) Pobierz zdjęcie Warunki pobierania Wszelkie prawa do zdjęć lub grafik prezentowanych w ramach portalu, należą do Prowadzącego portal lub do podmiotów z nim współpracujących i podlegają ochronie prawnej. Prowadzący portal zezwala na kopiowanie i przedstawianie utworów jedynie w celach niekomercyjnych oraz pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci i zachowaniem kontekstu tematu, do którego zostało wykorzystaneprzez redakcję gdynia.pl. Opublikowane materiały powinny zawsze zawierać źródło, czyli adres strony www.gdynia.pl. Na publikowanie utworów w innych celach wymagana jest zgoda właściciela strony czyli Prowadzącego portal. Opublikowano: 22.01.2026 15:16 Autor: Dorota Patzer (dorota.patzer@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 22.01.2026 16:28 Zmodyfikował: Aleksandra Dylejko