21 marca świętujemy Światowy Dzień Zespołu Downa. To święto pełne kolorów, kiedy nosi się dwie różne skarpetki. Ma to zwiększyć świadomość społeczną i zachęcić do kontaktów z osobami z zespołem Downa. A w Gdyni z tej okazji odbył się m.in. pokaz spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych. Zespół Downa to wada genetyczna, która występuje raz na około 800 urodzeń. Po raz pierwszy opisał ją angielski lekarz John Langdon Down. Osoby z tą wadą każdego dnia udowadniają swoją aktywność oraz niezależność. Okazją, aby się o tym przekonać był pokaz spektaklu przygotowanego przez Teatr Biuro Rzeczy Osobistych, w którym grają osoby z zespołem Downa. „Instytut Pana B.” w reżyserii Zbigniewa Biegajły ma skłaniać widzów do refleksji i pokazać, z czym stykają się aktorzy. Przedstawienie jest inspirowane książką Roberta Walsera – „Jakub von Gunten. Dziennik”, a także osobistymi doświadczeniami artystów.Pokaz odbył się w piątek, 20 marca w siedzibie teatru przy ul. Warszawskiej 47 z inicjatywy zarządu gdyńskiego koła Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną oraz Teatru Biuro Rzeczy Osobistych. Spektakl niesie przesłanie. Tytułowy instytut gromadzi osoby niezdolne do samodzielnego funkcjonowania. Panuje w nim opresyjna atmosfera, która nie daje podopiecznym poczucia bezpieczeństwa. Pan B. podporządkowuje osobistemu celowi każdy element ich życia. A przy tym stosuje surową dyscyplinę. W pewnym momencie wychowankowie mają dość niekomfortowych warunków oraz sytuacji i podejmują walkę o siebie.Pokaz spektaklu był częścią obchodów Światowego Dnia Zespołu Downa. Ustanowiono go w 2005 roku z inicjatywy Europejskiego Stowarzyszenia Zespołu Downa. Od 2012 roku patronuje mu Organizacja Narodów Zjednoczonych. Idea tego dnia jest prosta – zwiększenie świadomości na temat osób dotkniętych tą wadą genetyczną. Święto przypada 21 marca. Data ta nie jest przypadkowa. A to dlatego, że pierwszy dzień wiosny wiąże się z narodzinami ludzi niezwykłych. Chodzi też o zapis cyfrowy daty – 21.03. Zespół Downa jest trisomią 21. pary chromosomów. Oznacza to, że przy 21. parze jest dodatkowy, trzeci chromosom lub jego fragment.Tego dnia nosi się dwie różne skarpetki jako symbol różnorodności i akceptacji. Zespół Downa – dane epidemiologiczne i genetyka Zespół Downa jest najczęstszą genetyczną przyczyną niepełnosprawności intelektualnej. W Polsce żyje około 60 000 osób z zespołem Downa. Średnia długość życia wzrosła z około 10 lat w latach 30. XX w. do ponad 50-60 lat obecnie. To jeden z najbardziej spektakularnych przykładów postępu medycyny i zmiany podejścia społecznego w XX i XXI wieku. Czynniki ryzyka – co mówi medycyna Najczęściej wskazywanym czynnikiem ryzyka wystąpienia zespołu Downa jest wiek matki – im starsza mama, tym ryzyko jest nieco wyższe, zwłaszcza po 35. roku życia. Jednocześnie warto zaznaczyć, że zespół Downa może wystąpić w każdej ciąży, niezależnie od wieku rodziców. Większość przypadków jest losowa i wynika z nieprawidłowego podziału komórek we wczesnym etapie rozwoju zarodka. W niewielkiej części (ok. 3-4%) zespół Downa jest związany z dziedziczną translokacją chromosomową. Ważne jest, aby pamiętać: choć ryzyko może być większe w pewnych sytuacjach, zespół Downa nie ma jednej, prostej przyczyny. Wyzwania systemowe Pomimo rosnącej świadomości wciąż istnieją bariery, które wpływają na życie osób z zespołem Downa. W obszarze zdrowia konieczna jest opieka wielospecjalistyczna, a wrodzone wady serca występują u 40-50% osób. Na rynku pracy poziom zatrudnienia osób z zespołem Downa jest niski, a w przestrzeni społecznej wciąż utrzymują się stereotypy i narracja wyłącznie opiekuńcza. Zespół Downa to więc nie tylko kwestia genetyki – to obszar zdrowia publicznego, polityki społecznej i odpowiedzialności lokalnych wspólnot. Gdynia działa – i ma się czym pochwalić Gdyńskie obchody Światowego Dnia Osób z Zespołem Downa w roku 2025 (fot. Aneta Marczak / archiwum) W Gdyni działa wiele organizacji oferujących wsparcie, terapie, zajęcia i integrację. Oto cztery kluczowe miejsca.Stowarzyszenie „Dlaczego NIE” www.stowarzyszenie-dlaczego-nie.org info@stowarzyszenie-dlaczego-nie.org Adres: ul. Benisławskiego 16B/5, 81-173 Gdynia Działania: konsultacje i porady specjalistyczne, wsparcie psychologiczne, rehabilitacja i terapia, warsztaty i imprezy integracyjne, promocja wolontariatu i praw dziecka. Gdyńska Fundacja „Dom Marzeń” www.dommarzen.org.pl biuro@dommarzen.org.pl Adres: ul. Lipowa 19, 81-572 Gdynia Telefon: 58 629 19 56 Działania: programy edukacyjne i terapeutyczne, zajęcia integracyjne i wspierające rozwój kompetencji społecznych, aktywizacja osób z niepełnosprawnością i ich rodzin, wsparcie w rozwoju osobistym i uczestnictwie w życiu lokalnej społeczności. Fundacja „Dogtor” www.dogtor.org.pl fundacjadogtor@onet.pl Adres: ul. Wolności 1A, 81-324 Gdynia Telefon: 692 566 755 Działania: terapia z udziałem psów, wspieranie rozwoju i komunikacji uczestników, poprawa relacji społecznych i motywacji do zajęć terapeutycznych. Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną – Koło w Gdyni (PSONI) psonigdynia.pl biuro@psonigdynia.pl Adres: ul. Harcerska 4, 81-425 Gdynia Telefon: 58 662 181 491 Działania: wsparcie edukacyjne, zajęcia terapeutyczne, działania integracyjne, pomoc w codziennym funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością intelektualną. Warto wspomnieć także o Środowiskowym Domu Samopomocy Maciejewicza 11 w Gdyni. SDŚ jest samorządową placówką wsparcia dziennego, stawiającą na bliskie więzi między uczestnikami. W tym roku na warsztaty uczęszcza blisko 20 osób. Telefon: 58 661 22 32 Adres: ul. Kapitana Konstantego Maciejewicza 11, 81-189 Gdynia Gdynia działa – kultura, pasje i wsparcie Wsparcie lokalnych organizacji to nie tylko terapie, warsztaty i zajęcia edukacyjne – to także możliwość aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym miasta. Światowy Dzień Zespołu Downa w Gdyni pokazuje, że osoby z zespołem Downa i ich rodziny nie tylko korzystają ze wsparcia, ale też same tworzą przestrzeń do spotkań, wymiany doświadczeń i pokazania swoich talentów.Przed nami „cuDOWNi” – święto ludzi i ich możliwości. To prezentacja talentów i pasji cuDOWNich Gdynian i Gdynianek: w poniedziałek, 23 marca, w Konsulacie Kultury.W organizację włączone są m.in.: Fundacja Wielkie Rzeczy, Fundacja Dom Marzeń, Fundacja Adapa, Fundacja Pomagamy Wygrywamy, Centrum Integracja Gdynia i Stowarzyszenie Cool-awi. Wydarzenie poprowadzi Beata Szewczyk, a na scenie wystąpi Weronika Korthals z zespołem Norda Kids.Na wydarzenie obowiązują zaproszenia, szczegóły dostępne tutaj: StayHappening. Mały gest, wielka zmiana Światowy Dzień Zespołu Downa to realne narzędzie zmiany, a nie tylko symbol. Gdynia pokazuje, że włączenie społeczne dzieje się lokalnie – przez kulturę, zaangażowanie i widoczność. A kolorowe skarpetki? To prosty komunikat: różnorodność jest faktem, akceptacja powinna być standardem. Zakładając je 21 marca, pokazujemy, że w Gdyni każdy gest ma znaczenie. Galeria zdjęć Pobierz galerię Magdalena Borowska, przewodnicząca zarządu gdyńskiego koła Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, wita publiczność zgromadzoną na spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych w reżyserii Zbigniewa Biegajły (fot. Magdalena Czernek) Pobierz zdjęcie Zdjęcie ze spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych w reżyserii Zbigniewa Biegajły (fot. Magdalena Czernek) Pobierz zdjęcie Zdjęcie ze spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych w reżyserii Zbigniewa Biegajły (fot. Magdalena Czernek) Pobierz zdjęcie Zdjęcie ze spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych w reżyserii Zbigniewa Biegajły (fot. Magdalena Czernek) Pobierz zdjęcie Zdjęcie ze spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych w reżyserii Zbigniewa Biegajły (fot. Magdalena Czernek) Pobierz zdjęcie Zdjęcie ze spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych w reżyserii Zbigniewa Biegajły (fot. Magdalena Czernek) Pobierz zdjęcie Zdjęcie ze spektaklu „Instytut Pana B.” Teatru Biuro Rzeczy Osobistych w reżyserii Zbigniewa Biegajły (fot. Magdalena Czernek) Pobierz zdjęcie Warunki pobierania Wszelkie prawa do zdjęć lub grafik prezentowanych w ramach portalu, należą do Prowadzącego portal lub do podmiotów z nim współpracujących i podlegają ochronie prawnej. Prowadzący portal zezwala na kopiowanie i przedstawianie utworów jedynie w celach niekomercyjnych oraz pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci i zachowaniem kontekstu tematu, do którego zostało wykorzystaneprzez redakcję gdynia.pl. Opublikowane materiały powinny zawsze zawierać źródło, czyli adres strony www.gdynia.pl. Na publikowanie utworów w innych celach wymagana jest zgoda właściciela strony czyli Prowadzącego portal. Opublikowano: 21.03.2026 09:30 Autor: Magdalena Czernek (magdalena.czernek@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 21.03.2026 10:40 Zmodyfikował: Karolina Szypelt