Gdynia oddała hołd zamordowanym w Lasach Piaśnickich

Za nami uroczystości upamiętniające ofiary niemieckiej zbrodni dokonanej w Lasach Piaśnickich podczas II wojny światowej. Była to także wielka tragedia dla Gdyni, ponieważ to właśnie tam rozstrzelano wielu mieszkańców naszego miasta. W głównych uroczystościach pod Pomnikiem Ofiar Piaśnicy udział wzięli między innymi parlamentarzyści i samorządowcy. Gdynię reprezentowali wiceprezydent Rafał Geremek i radna Beata Zastawna.

W sobotę, 18 kwietnia pod Pomnikiem Ofiar Piaśnicy odbyły się główne uroczystości 14. Dni Piaśnickich. Uczestniczyli w nich m.in.: posłanka Dorota Arciszewska-Mielewczyk, poseł Rafał Siemaszko, wicewojewoda pomorski Emil Rojek, wiceprezydent Gdyni Rafał Geremek, radna Gdyni Beata Zastawna, zastępca dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku Waldemar Szulc oraz lokalni działacze i mieszkańcy. Odczytano Apel Pamięci i złożono pod pomnikiem kwiaty.

Wideo: Sławomir Okoń, montaż: Przemysław Dopke

Już 1 września, jak tylko przekroczono granice Polski, zaczęły się aresztowania i masowe transporty do Piaśnicy, Szpęgawska, Doliny Igielickiej, Stutthofu. Ludzie poniekąd zwyczajni, zaangażowani w sprawy swoich wiosek, gmin, organizacji społecznych, zostali z dnia na dzień aresztowani i wywiezieni. Chcemy dzisiaj oddawać im hołd. Hołd nie tylko imionom i nazwiskom, ale ludziom z konkretnymi historiami. Hołd rodzinom, które przez lata wojny i po jej zakończeniu zmagały się z traumą utraty bliskich – mówił podczas uroczystości Emil Rojek, wicewojewoda pomorski.

Jako wspólnota mamy obowiązek pamiętać. Nie tylko o liczbach, ale przede wszystkim o ludziach. Bo ta pamięć jest fundamentem naszej tożsamości i odpowiedzialności za przyszłość. Dla nas ma też wymiar szczególny, ponieważ wielu mieszkańców Gdyni znalazło swoją ostatnią drogę właśnie tutaj – w Piaśnicy – dodaje Rafał Geremek, wiceprezydent Gdyni.

Zbrodnia na mieszkańcach Pomorza

Piaśnica stanowi największą, po obozie koncentracyjnym Stutthof, mogiłę na Pomorzu. Skala tych zbrodni była tak ogromna, że w historiografii nazwano je Zbrodnią Pomorską. Życie straciło wówczas około 12-14 tys. osób. Dokładne oszacowanie liczby ofiar jest praktycznie niemożliwe, ponieważ w 1944 roku okupant przystąpił do zacierania śladów tej zbrodni. Wiele ciał zostało spalonych.

Ofiarami Niemców padali przedstawiciele polskiej inteligencji, ale też rolnicy, robotnicy, rzemieślnicy, osoby chorujące psychicznie, a także obywatele II RP żydowskiego pochodzenia. Po stronie oprawców wskazuje się m.in. na gdański SS-Wachsturmbann „Eimann”, Einsatzkommando 16 i Selbstschutz – formację zrzeszającą miejscowych volksdeutschów.

W Lasach Piaśnickich koło Wejherowa zamordowano m.in. przedstawicieli szeroko rozumianej polskiej warstwy przywódczej, ale też Czechów i Niemców przywiezionych z terenów Rzeszy oraz pacjentów szpitali psychiatrycznych.

W masowej egzekucji 3 listopada 1939 r. rozstrzelano pracowników sądu i magistratu w Gdyni, nauczycieli, a także m.in. „notariuszy, kolejarzy, aptekarzy, kowali, techników, listonoszy z różnych miejscowości powiatu morskiego” – jak wylicza w książce „Był rok 1939” Maria Wardzyńska.

Gdynia pamięta

W 2023 roku na Cmentarzu Wojennym w Redłowie odsłonięto tablicę memoratywną Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej. Powstała w hołdzie Gdyniankom i Gdynianom zamordowanym przez Niemców w 1939 roku w Lasach Piaśnickich.

Żródło: IPN