Nie każdy z około 500 wychowanków gdyńskiej pieczy zastępczej może liczyć na powrót do biologicznej rodziny, czy wsparcie bliskich po osiągnięciu pełnoletności. Dlatego Gdynia od lat organizuje systemowe, profesjonalne wsparcie, które pomaga im pewniej wkroczyć w dorosłe, samodzielne życie. Rozwiązania wypracowane do tej pory dodatkowo wzmocni realizacja założeń projektu z dofinansowaniem funduszy europejskich. Indywidualna ścieżka rozwoju Formalny proces usamodzielnienia zaczyna się najpóźniej rok przed 18. urodzinami, a w zależności od sytuacji młodego człowieka, może trwać nawet do 26. roku życia. Wychowankowie realizują indywidualny program usamodzielnienia, który wyznacza ścieżkę ich rozwoju: od edukacji i zdobywania zawodu, po kwestie mieszkaniowe. Temat usamodzielnień nie jest w Gdyni nowy, a wsparcie w rozpoczęciu samodzielnego życia obejmuje dziś cały wachlarz działań. To może być na przykład wsparcie prawne czy psychologiczne, ale też dofinansowanie do wynajmu mieszkania. Osoby ze specjalnymi potrzebami mogą korzystać ze wsparcia zawodowego asystenta usamodzielnienia – mówi Tomasz Augustyniak, wiceprezydent Gdyni. – Każda osoba może liczyć na indywidualne podejście, by wsparcie w wejściu w samodzielną dorosłość odpowiadało jej konkretnym potrzebom. Działania wspierające młodzież opuszczającą pieczę zastępczą kontynuowane są od lat 70. poprzedniego wieku. Zakres wsparcia rozwinęło wejście w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w 2012 roku. W Zespole Wsparcia Dziecka i Rodziny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdyni wyodrębniono sekcję do spraw usamodzielnień i integracji ze środowiskiem, przeznaczoną do pracy z młodzieżą dorastającą w pieczy rodzinnej i instytucjonalnej.Jedną z ciekawych inicjatyw jest Gdyński Klub Mentoringu, działający od 2021 roku. Uczestnicy spotkań mają możliwość poznania rówieśników, udziału w różnych treningach w zakresie samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego oraz zdobycia wiedzy o szerokiej tematyce związanej z wchodzeniem w dorosłe życie. Początkowo młodzi ludzie bywają zdystansowani, ale z czasem dostrzegają w tych spotkaniach wartość – mówi Iwona Florianowicz, zastępca kierownika Zespołu ds. Wsparcia Dziecka i Rodziny MOPS-u. – Zajęcia Klubu odbywają się zazwyczaj dwa razy w miesiącu. Odpowiadamy w ich trakcie na realne pytania o dorosłość i wraz ze specjalistami sekcji usamodzielnień staramy się zbudować ścieżkę współpracy opartą na wzajemnym zaufaniu i relacji. Poza warsztatami oferujemy konkretne wsparcie finansowe, m.in. dopłaty do wynajmu mieszkań oraz specjalistyczne w postaci profesjonalnych opiekunów usamodzielnienia dla osób ze szczególnymi potrzebami. Usamodzielnianie to pomoc, której część z nas po prostu potrzebuje – zauważa Daniel (19 lat), jeden z wychowanków gdyńskiej pieczy zastępczej. – Wychodząc z placówki czy rodziny zastępczej po ukończeniu 18 lat trudno jest znaleźć samemu mieszkanie, pracę i utrzymać się. Współpracując z pracownikami MOPS-u i realizując program usamodzielnienia mogę skupić się na dokończeniu edukacji, znalezieniu zatrudnienia, zgromadzeniu jakichś oszczędności. Obecnie mieszkam w mieszkaniu treningowym. Ten czas pozwala mi w spokoju przygotować się do samodzielnego zamieszkania i rozpoczęcia życia na własny rachunek. Gdynia dysponuje pięcioma mieszkaniami i domem treningowym, z których w ubiegłym roku skorzystało 22 wychowanków. Część z nich to osoby z niepełnosprawnościami lub spektrum FASD. Dlatego tak ważna jest codzienna praca opiekunów, którzy wspierają ich w budowaniu podstawowych nawyków – uczą systematyczności, właściwego planowania dnia, trenują konkretne umiejętności m.in. kulinarne, czy planowania budżetu. Pozytywny wynik tych starań będący sumą zaangażowania podopiecznych i opiekunów powinien stworzyć stabilny fundament ich przyszłego, samodzielnego życia.W ramach podpisanej niedawno umowy dotyczącej realizacji projektu „SamoDZIELNI w Gdyni” w naszym mieście wyremontowane i zaadaptowane do roli mieszkań treningowych zostaną kolejne dwa mieszkania z zasobów miejskich. Zostaną one w pełni dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, co pozwoli objąć wsparciem kolejnych młodych dorosłych. Co dalej? Nowe mieszkania treningowe to nie jedyne działania w ramach nowego projektu. Do października powstanie pilotażowy model wczesnego usamodzielnienia, oparty na Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR). Nowy standard zakłada: wcześniejszy start: systematyczne przygotowania do dorosłości już od 16. roku życia, lepszy start zawodowy: współpracę z rynkiem pracy w formie staży i próbnych miejsc pracy, profesjonalizację kadr: przeszkolenie do pracy w nowym standardzie 47 specjalistów (wychowawców Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych, opiekunów oraz rodziców zastępczych). Jednym z założeń projektu „SamoDZIELNI w Gdyni" jest pogłębienie współpracy z lokalnymi, odpowiedzialnymi społecznie podmiotami, by usamodzielniani młodzi ludzie mogli bezpiecznie zdobywać niezbędne zawodowe doświadczenia. Zdjęcie z uroczystości rozdania wyróżnień „Złotego Serca"dla opiekunów oraz podmiotów prywatnych wspierających usamodzielniającą się młodzież (fot. MOPS w Gdyni) Pilotaż obejmie 58 wychowanków. Jeśli wypracowane w Gdyni rozwiązania się sprawdzą, mają szansę na łączenie w rekomendacje dotyczące procesu usamodzielnień na poziomie ogólnokrajowym. Opublikowano: 20.04.2026 10:30 Autor: Mateusz Glina (m.glina@mopsgdynia.pl) Zmodyfikowano: 20.04.2026 10:43 Zmodyfikował: Aleksandra Dylejko