Zmiany w poradniach psychologiczno-pedagogicznych

Zmieni się procedura wydawania orzeczeń i opinii przez zespoły działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Nowe rozporządzenie poprawi organizacje pracy i podniesie jakość świadczonych usług. O zmianach rozmawialiśmy z Lucyną Lewandowską, dyrektorką Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1.

Ministra Edukacji podpisała rozporządzenie, które zmienia procedurę wydawania orzeczeń i opinii przez zespoły działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Od 1 września przedszkola, szkoły oraz placówki będą musiały dokonywać oceny funkcjonalnej uczennic i uczniów. Podczas badania specjaliści systematycznie obserwują i analizują mocne strony, potrzeby oraz bariery w funkcjonowaniu dziecka w szkole.

Nowe rozporządzenie to ważny krok w kierunku usprawnienia pracy w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Zmiany pozwolą m.in. skrócić czas oczekiwania na decyzję oraz podnieść jakość wsparcia udzielanego dzieciom, młodzieży i ich rodzinom – mówi Oktawia Gorzeńska, wiceprezydentka Gdyni.

Najważniejszą zmianą jest konieczność przeprowadzania diagnozy funkcjonalnej już na poziomie szkoły. Warto zaznaczyć, że obecnie we wszystkich szkołach mamy zatrudnionych specjalistów, czyli psychologów, pedagogów szkolnych, pedagogów specjalnych, dzięki czemu uda się wprowadzić zmiany – mówi Lucyna Lewandowska, dyrektorka Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1. – Diagnoza funkcjonalna bardzo ułatwi dopasowywanie metod wsparcia dla dziecka. Punktem odniesienia nie będzie już fakt, czy występuje niepełnosprawność, ale to, w jakich obszarach rzutuje na funkcjonowanie dziecka.

Po przeprowadzonej analizie szkoły i placówki będą przekazywać opinie o uczennicach i uczniach, bowiem będą uwzględniane w trakcie diagnozy w poradniach.

Wideo i montaż: Przemysław Dopke

Co jeszcze się zmieni?

Wzmocniona zostanie rola zespołu orzekającego, który stwierdza, czy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego w oparciu o informacje zawarte w dokumentacji dołączonej do wniosku i wyniki diagnozy. Należy pamiętać, że dokumentacja medyczna ma charakter pomocniczy, a nie decydujący. Natomiast specjaliści będą musieli stosować narzędzia oparte na dowodach naukowych, dostosowanych do rozwoju dziecka lub ucznia.

Od 1 września 2026 r. orzeczenia i opinie dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z autyzmem, w tym zespołem Aspergera, będą wydawane przez poradnie właściwe terenowo. Nadal będą funkcjonować poradnie specjalistyczne, które dotychczas wydawały orzeczenia i opinie dla dzieci, jednak to organ prowadzący poradnie określi teren ich działalności. Wydłużony będzie również termin na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia – zgodnie z nowymi przepisami, kurator oświaty będzie miał na rozpatrzenie 21 dni, a nie 14 dni, jak było dotychczas. Dodatkowo zostaną uproszczone wzory opinii i orzeczeń, które będą musiały być podpisane przez wszystkich członków zespołu.

Ponadto określono standardy procesu diagnostycznego. Pojawił się wymóg przeprowadzania oceny funkcjonowania dziecka oraz przygotowania szczegółowych standardów do oceny potrzeb dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku i słuchu oraz należących do mniejszości narodowych, etnicznych i społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz dzieci i uczniów, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki.

W mojej opinii nowe przepisy nadążają za potrzebami czasu, bowiem dotychczas podpis jednego z rodziców wystarczał, aby złożyć wniosek. Jednak zdarzały się sytuacje, kiedy jeden z rodziców lub opiekunów składał wniosek, bez uzgodnienia tego z drugim. Takie sytuacje prowadziły do niepotrzebnych nieporozumień i sporów – dodaje Lucyna Lewandowska, dyrektorka Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

2 marca Ministra Edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, które będą obowiązywać od 1 września 2026 r. dotyczących:

obowiązkowego wydawania orzeczeń i opinii dla wszystkich dzieci z niepełnosprawnościami przez właściwe terenowo poradnie,
przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia przez przedszkole, szkołę lub placówkę oraz procesu diagnostycznego poprzedzającego wydanie orzeczenia poradni.