Rozpoczęły się urodzinowe, tematyczne wykłady na gdyńskich uczelniach wyższych. Cykl otworzyły „Sekrety Skandynawii w Gdyni, czyli szwedzkie, norweskie i duńskie ślady w naszym mieście” w Wyższej Szkole Administracji i Biznesu w Gdyni im. Eugeniusza Kwiatkowskiego. Jak się okazuje, Gdynia ma więcej wspólnego ze Skandynawią, niż z resztą regionu. I nie chodzi tutaj o kawowo-ciastkowy zwyczaj „fika” (rytualna przerwa od codzienności) czy zakupy mebli w niebiesko-żółtej sieci sklepów. Zacznijmy od gdyńskich dzielnic. O ile znamy pochodzenie nazw Redłowa (od radła, narzędzia rolniczego), Karwin (gdzie pasły się krowy) czy Witomina i Chyloni (pochodzących od imion męskich), to Oksywie może okazać się zaskoczeniem. To nie jest rdzeń słowiański. I pierwszy raz, kiedy Oksywie pojawia się na mapach, to rok 1214 jako Oxiva. A późniejsze zapisy Oxhuvud utwierdzają językoznawców w przekonaniu, że jest to nazwa pochodzenia skandynawskiego. Dlaczego? „Ox" po nordycku znaczy „wół", a „huvud”, to głowa. Charakterystyczne uwypuklenie Oksywia to głowa woła – tłumaczy dr Maciej Zborowski. Podczas wykładu nie zabrakło historii portu. Bo o ile Gdynianom znane są nazwiska jego budowniczych, a także głównego konstruktora - Konsorcjum Polsko-Francuskiego, to niektórym umknęły nazwiska podwykonawców, którzy dokładnie znali technologię budowania podobnych obiektów w basenie Morza Bałtyckiego. To duński duet Højgaard & Schultz, specjalizujący się w budownictwie wodnym. Znając się na swoim fachu, wykonali tytaniczną pracę. To dzięki nim urzeczywistniły się handlowe, dalekomorskie i wojenne działania. Kolejny rozdział to wykorzystanie strajku górników w Wielkiej Brytanii i ważny zwrot w eksporcie węgla ze Śląska z Gdyni do Skandynawii. A także wspomnienie pierwszego bulwaru szwedzkiego (dzisiaj im. Feliksa Nowowiejskiego), który nie wytrzymał sił natury lutowej nocy 1949 roku. Innym śladem Skandynawii, dość nieoczywistym, jest tablica pamiątkowa przy ul. Władysława IV 57. Kiedyś była tutaj kamienica, która służyła jako miejsce łączności z zagranicą. I z tego właśnie miejsca Jan Nowak-Jeziorański, czyli Kurier z Warszawy, był transportowany do Szwecji. Ta niepozorna tablica jest upamiętnieniem tego faktu. Był naszym obywatelem i z tego właśnie miejsca przekazywał ważne informacje – tłumaczy Zborowski. Słuchacze przeszli również przez historię Wazów, z których Władysław IV otrzymał w naszym mieście nazwę jednej z głównych arterii. Wspomniano także „Dar Pomorza”, który również miał swój szwedzki akcent, czyli przetrwanie wojny w szwedzkim porcie. Przed nami w czwartki o godz. 18:00 kolejne wykłady przygotowane przez gdyńskie uczelnie: 12.03, Merito, dr Anna Mikosik-Roczyńska: Jak zostać stulatkiem (nie tylko w Gdyni...), czyli czy da się oszukać czas? 19.03, Merito, prof. dr hab. Mariusz Lipowski: Sport dla zdrowia, czy zdrowie dla sportu? Perspektywa psychologiczna. 26.03, AMW, dr hab Paweł Kępka, prof. AMW, dr Martyna Bartkowska: Gdynia bezpiecznana 100 lat: ewolucja ochrony ludności i obrony cywilnej w mieście portowym przyszłości. 9.04, UMG, dr hab. Magdalena Bogalecka, prof. UMG: Bałtyk – nasze morze. Co naprawdę kryje się w wodach u bram Gdyni? 16.04, WSAiB, dr inż. Mariusz Zieliński: Gdynia z morza i marzeń: port, miasto i ludzie dawniej i dziś. 23.04, AMW / Muzeum Miasta Gdyni, dr hab. Iwona Jakimowicz-Pisarska, prof. AMW, Maria Piradoff: Sekrety gdyńskich muzeów: od pierwszych inicjatyw po legendarnego „Bankowca". 7.05, WSAiB, dr hab. Henryk Woźniak, prof. WSAiB: Finanse publiczne miasta portowego, czyli skąd Gdynia bierze pieniądze? 14.05, AMW, dr Alicja Mrozowska: Współczesne wyzwania dla bezpieczeństwa miasta w kontekście łańcucha dostaw realizowanych przez Port-Gdynia. 21.05, UMG, mgr inż. Katarzyna Gaul: Co napędza statki? Od tradycyjnych silników do ekologicznych technologii przyszłości. 28.05, AMW, dr Karolina Szydywar-Grabowska: Rosyjska ofensywa kognitywna - strategie, taktyki i wpływ na społeczną polaryzację. 11.06, WSAiB, dr Tomasz Gutowski: Gdyńska gospodarka w PRL-u, czyli absurdy i specyfika życia codziennego przez 1989 rokiem. 18.06, Merito, mgr Iwona Golec: Gdyńska Jubileuszowa Lekcja Podatkowa: Fiskus na fali – podatkowe fake newsy, które zalewają media społecznościowe. 25.06, AMW, dr Edyta Łońska: Broń chemiczna w Bałtyku – czy jest się czego bać? 2.07, UMG dr inż. Krzysztof Wróbel: Globalny przemysł żeglugowy i perspektywy dla Gdyni. Nowe trendy, stare problemy i wielkie pieniądze. 9.07, WSAiB, dr hab. Dorota Simpson, prof. WSAiB: Gdynia – miasto i port jako tygiel kultur, 16.07, UMG, dr inż. Anna Miller: Statki bez załogi? Autonomia na morzu – jeszcze przyszłość czy już teraźniejszość? 23.07, UMG, mgr inż. kpt. ż.w. Dariusz Jellonnek: Katastrofy morskie. Czy można ich uniknąć? 30.07, AMW, dr Ewa Bartuś: Czy te oczy mogą kłamać... Badania psychofizjologiczne w służbie prawdy. 6.08, AMW/Muzeum Miasta Gdyni, dr Patrycja Bałdys, dr Wojciech Ogrodnik: Miasto spełnione czy niespełnione? Gdynia w perspektywie codzienności. 13.08, UMG, dr inż. kpt. ż.w. Jarosław Cydejko: Satelity nad naszym morzem. Nawigacja, bezpieczeństwo, niezależność. 20.08, WSAiB, dr Wojciech Wosek: Gdyński pitawal, czyli co pikantniejsze historie z kryminalnej przeszłości miasta. 27.08, AMW, dr inż. Jakub Syta: Cyberbezpieczeństwo jako filar przyszłej gospodarki. 3.09, WSAiB, dr Rafał Szyc: Ile tak naprawdę kosztuje poruszanie się po Gdyni – czyli co widać, a czego nie widać w transporcie miejskim. 10.09, UMG, mgr inż. Agnieszka Kerbrat: Od symulacji do bezpiecznej żeglugi. Jak modelowanie ruchu morskiego pomaga oceniać rozwiązania żeglugowe? 17.09, AMW, dr hab Jerzy Kosiński, prof. AMW: Cyberprzestępczość i jej zwalczanie. 24.09, UMG, dr hab. inż. kpt. ż.w. Grzegorz Rutkowski, prof. UMG; mgr inż. Tymoteusz Tomczuk: Jak czytać morze? Mapy, które prowadzą statki do Portu Gdynia. 8.10, WSAiB, dr hab. Anna Reiwer-Kaliszewska, prof. WSAiB: Cła i podatki: jak prawo celne i podatkowe wpływa na Twoje życie? 15.10, AMW, dr Karolina Grenda: Sztuczna inteligencja w bezpieczeństwie. 22.10, Merito, dr Piotr Kobzdej: Gdynia – miasto na pierwszej linii. 29.10, WSAiB, dr Ewelina Parysek: Mieszkańcy Gdyni na celowniku dezinformacji. 5.11, WSAiB, dr Jarosław Wróblewski: Nadmorskie finanse, czyli jak zarządzać własnym portfelem jako mieszkaniec Gdyni. 12.11, AMW, dr hab. Andrzej Drzewiecki, prof. AMW: Kiedy rodziła się niepodległość: od pomysłu do Gdyni. 19.11, Merito, dr Małgorzata Kochańska: Bezpieczna Gdynia – od portowego miasta do nowoczesnej metropolii. 26.11, UMG, dr inż. Mateusz Gil: Żegluga w epoce cyfrowej. Jak technologia zmienia przemysł morski? 3.12, WSAiB, dr Monika Gut-Winiarska: Domki na drzewie i podwodne kapsuły, czyli o nietypowych formach turystyki. Opublikowano: 06.03.2026 15:11 Autor: Dorota Patzer (dorota.patzer@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 06.03.2026 16:12 Zmodyfikował: Dorota Patzer