Wsiadajcie, wypływamy! Święto Morza zawsze w Gdyni

W powietrzu słychać muzykę, przy nabrzeżach cumują statki, na horyzoncie pojawiają się żagle, a spacer po centrum zamienia się w podróż między koncertem, wystawą, regatami i rodzinnym piknikiem. W roku 100-lecia Gdyni Święto Morza przypomni, że historia miasta powstawała nie tylko przy biurkach inżynierów, ale także na pokładach statków i na nabrzeżach. Przez dziesięć dni, od 19 do 28 czerwca, tę opowieść będzie można poznawać na ponad 50 różnych sposobów – podczas wydarzeń dobrze znanych mieszkańcom i tych przygotowanych specjalnie na jubileusz. W zaplanowaniu własnej trasy pomoże oficjalna aplikacja na telefon.

Święto Morza od zawsze tworzone jest wspólnie. Nie ma jednego organizatora i scenariusza. Program współtworzą instytucje, organizacje społeczne, środowiska morskie, żeglarze, pasjonaci historii, artyści i mieszkańcy. Dzięki temu przez dziesięć dni każdy opowiada o morzu na swój własny sposób.

Tegoroczne Święto Morza ma szczególny charakter, ponieważ odbywa się w roku stulecia Gdyni. Historia naszego miasta od początku była związana z morzem, które wpłynęło na jego rozwój gospodarczy, społeczny i kulturalny oraz ukształtowało jego tożsamość. Przygotowując jubileuszową edycję, połączyliśmy dobrze znane i lubiane wydarzenia z nowymi propozycjami. Chcemy, aby tegoroczne Święto Morza było nie tylko okazją do wspólnego świętowania, ale także do spotkań i budowania poczucia wspólnoty. Program wydarzeń jest efektem pracy wielu osób, instytucji i organizacji, które wspólnie tworzą to święto. Dzięki temu pozostaje ono żywe i bliskie temu, czym dziś jest Gdynia – mówi Tadeusz Szemiot, przewodniczący Rady Miasta Gdyni.

Od rybackiej wsi po portowe miasto z ambicjami – razem świętujemy 100 lat Gdyni (fot. archwilane Magdalena Śliżewska)

Zaczęło się od morza… i ludzi

Przede wszystkim uwagę powinno przyciągnąć wydarzenie, którego Gdynia nie widziała od wielu lat. Wraca świętomorska parada. Kolorowy korowód żeglarzy, marynarzy, organizacji morskich i mieszkańców przejdzie Bulwarem Nadmorskim, przywracając tradycję obecną w mieście od 1932 roku. W roku stulecia Gdyni trudno o bardziej symboliczny powrót.

Wydarzenie zakończy przekazanie kluczy do miasta ludziom morza. W imieniu prezydent Gdyni Aleksandry Kosiorek zrobi to Oktawia Gorzeńska, wiceprezydentka Gdyni. Warto się zapisać i nie tylko z pozycji obserwatora, ale także uczestnika, pokazać, że Gdynia to ludzie, wspólnota, która kocha i żyje dla morza.

Parada ma być radosnym, kolorowym i pełnym dobrej energii świętem mieszkańców. Chcemy, żeby Gdynianki i Gdynianie nie oglądali jej wyłącznie z boku, ale sami ją współtworzyli. Dlatego zapraszamy wszystkich, którym morze jest bliskie – rodziny, grupy przyjaciół, żeglarzy i tych, którzy chcą stać się częścią tego wyjątkowego korowodu. Przygotowaliśmy również konkurs na najciekawsze morskie przebranie. Liczymy na kreatywność uczestników – od klasycznych marynarzy i kapitanów po fantazyjne stroje inspirowane morskimi stworzeniami czy historią Gdyni. Chcemy, by Bulwar Nadmorski zamienił się tego dnia w żywą, barwną opowieść o mieście związanym z morzem. Zapiszcie tę datę w kalendarzach – 20 czerwca o godz. 15:30 startujemy ze Skweru Arki Gdynia –zaprasza Mariola Śrubarczyk-Cichowska, wiceprzewodnicząca Rady Miasta Gdyni.

Święto Morza rozpocznie się jednak już dzień wcześniej. 19 czerwca o godz. 12:00 będziemy świadkami jednej z najbardziej symbolicznych gdyńskich uroczystości. Na wodach Zatoki złożony zostanie wieniec ku pamięci „Tych, którzy odeszli na wieczną wachtę”. To chwila zadumy i przypomnienie, że morze od zawsze było nie tylko źródłem marzeń i przygód, ale także służby, pracy i poświęcenia.

Cała naprzód

Między „Darem Pomorza" a ORP „Błyskawica” przez kilka dni będzie można zobaczyć, jak wygląda współcześnie życie na morzu i dla morza. Od regat, przez pokazy ratownictwa, po wojskowe ceremonie i spotkania ludzi, którzy całe zawodowe życie związali z wodą. Na Nabrzeżu Pomorskim będzie można zwiedzać jednostki Urzędu Morskiego, a szczególnie widowiskowo zapowiada się parada jednostek pływających służb morskich.

Pokazy ratownictwa morskiego (fot. archiwalne Mirosław Pieślak)

Tradycyjnie wielu widzów przyciągnie także promocja oficerów Akademii Marynarki Wojennej przed ORP „Błyskawica” oraz obchody Dnia Marynarki Wojennej i Dnia Stoczniowca . W programie znalazły się także Dzień Marynarza, spotkania środowisk marynarskich i podwodniackich oraz zjazd załóg okrętów podwodnych typu Kobben, w tym ORP „Sokół”.

Podczas niedzielnego spotkania Jacht Klubu Marynarki Wojennej „Kotwica” odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca kpt. Jana Pinkiewicza – współzałożyciela klubu.

W tych dniach warto też zwolnić krok i spojrzeć w stronę Portu Gdynia. Zawiną tu wycieczkowce: „Norwegian Sun", „MSC Magnifica", „AIDAdiva", „Crown Princess" i „Sapphire Princess". Nie są głównymi bohaterami święta, ale trudno przejść obok nich obojętnie, gdy pojawiają się na horyzoncie.

Muzyka, która płynie od morza

Jeśli lubicie letnie wieczory i muzyczne brzmienia, kierujcie się na Bulwar Nadmorski, Plażę Śródmieście i Plac Grunwaldzki.

Bo nie ma Święta Morza bez muzyki, a tradycyjnie kulminacja nadejdzie w ostatni weekend czerwca. Najpierw Plażę Śródmieście przejmą Cudawianki – wydarzenie, które dla wielu mieszkańców od lat oznacza początek lata. W jubileuszowym wydaniu festiwalu wystąpią Artur Rojek, Subbamboo & Leszek Możdżer oraz Fisz Emade Tworzywo.

Uczestnicy „Cudawianków” na plaży (fot. archiwalne Karol Stańczak)

Dzień później odbędzie się dobrze znany Gdyński Festiwal Pod Żaglami organizowany z okazji 100-lecia Gdyni i 40. Bałtyckiego Festiwalu Piosenki Morskiej. To jedno z najważniejszych wydarzeń muzyki morskiej w Polsce, od lat gromadzące wykonawców i publiczność kochającą pieśni morza i żeglarskie ballady.

W tym roku szanty usłyszymy także na Placu Grunwaldzkim i na „Darze Pomorza". Podczas Jubileuszowego Koncertu Piosenek Morskich na 100-lecie Gdyni wystąpią zespoły o bardzo charakterystycznych nazwach: Gumowe Szekle, Klang, Stare Dzwony, Zejman & Garkumpel, Atlantyda, Sąsiedzi, Shanty Roots, Cztery Refy i Perły i Łotry. Usłyszymy również Męski Chór Szantowy Zawisza Czarny oraz Waldemar Mieczkowski Band.

Jednym z tegorocznych debiutów w programie jest koncert „Cztery żywioły”. Leszek Możdżer i zaproszeni przez niego artyści wystąpią tuż przy zatoce, na tle zachodzącego słońca – scenerii, której nie stworzy się w żadnej sali koncertowej. 23 czerwca o godz. 20:00 na scenie spotkają się Leszek Możdżer – pianista o międzynarodowej renomie – oraz Voo Voo, jedna z z legend polskiej sceny muzycznej. Wspólnie zabiorą publiczność w muzyczną podróż inspirowaną siłą i zmiennością żywiołów. Widowisko dopełni pokaz tańca z pochodniami i żagwiami.

Nowością będzie również wydarzenie „Rytmy z czterech stron świata” – wielka potańcówka, która ma przypomnieć o czasach, gdy do portowego miasta wraz ze statkami przypływały melodie i historie z najdalszych zakątków globu. Plac Grunwaldzki zamieni się w wielki parkiet pod gołym niebem, a mieszkańcy będą mogli zatańczyć przy dźwiękach inspirowanych kulturami, które przez lata trafiały do Gdyni drogą morską.

Na gdyńskich scenach pojawią się także młodzi artyści ze Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Gdyni podczas koncertu „Rozwiń Skrzydła”, a Polska Filharmonia Kameralna Sopot zabierze publiczność w muzyczną podróż podczas koncertu „GDYby Gdynia brzmiała”.

Wracamy do korzeni

W tym roku szczególnie warto zajrzeć na Oksywie i do Orłowa. Bo choć współczesna Gdynia kojarzy się z portem, terminalami i żaglami, jej historia zaczęła się od rybackich osad.

Na Bulwarze Oksywskim odbędą się „Pionierzy Zatoki” – opowieść o oksywskich rybakach i dawnych mieszkańcach wybrzeża. Więcej o tym wydarzeniu przeczytacie w oddzielnym artykule. Z kolei na plaży za Tawerną Orłowską zaplanowano wydarzenie „W sieci rybackich tradycji”, podczas którego będzie można m.in wziąć udział w warsztatach plecenia sieci, zobaczyć pokaz tradycyjnych metod połowu, wysłuchać morskich opowieści i posmakować tradycyjnych specjałów znad Zatoki.

W programie obchodów Święta Morza nie mogło zabraknąć również wydarzeń poświęconych Antoniemu Abrahamowi. W sobotę, 20 czerwca, na Oksywiu odprawiona zostanie msza święta, po której uczestnicy pomodlą się i złożą kwiaty na grobie „Króla Kaszub”. Następnie wręczone zostaną medale Srebrna Tabakiera Abrahama – wyróżnienie przyznawane za zasługi dla kultury kaszubskiej i Pomorza.

Tego samego dnia odprawiona zostanie msza święta w kościele Matki Bożej Nieustającej Pomocy i św. Piotra Rybaka, zakończona widowiskowym przemarszem Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej pod Pomnik Polski Morskiej.

Orkiestra Reprezentacyjna Marynarki Wojennej na czele przemarszu ulicami miasta z okazji Dnia Marynarki Wojennej i Dnia Stoczniowca (fot. archiwalne Mirosław Pieślak)

Do postaci Antoniego Abrahama organizatorzy powrócą również na Placu Kaszubskim. Zaplanowano tam uroczyste złożenie kwiatów pod jego pomnikiem oraz otwarcie plenerowej wystawy „Gdynia x 10”, przygotowanej specjalnie z okazji stulecia miasta, której wernisaż odbył się w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej.

Dla tych, którzy lubią poszerzać horyzonty

Muzeum nie musi być nudne, szczególnie w Gdyni, a na pewno nie podczas Święta Morza.

Muzeum Miasta Gdyni przygotowało warsztaty „Plan w butelce”, oprowadzanie po wystawie „Światło Gdyni”, spotkanie „Okręt na lądzie, czyli rzecz o Bankowcu” oraz premierę widowiska VR „W poszukiwaniu dawnej Gdyni. Wirtualna podróż 360°”.

„Światło Gdyni. Fotografie Bolesławy i Edmunda Zdanowskich 1945–1970” to fotograficzna opowieść o codzienności Gdynian w pierwszych powojennych dekadach (fot. Alina Żemojdzin)

Kilka kroków dalej Muzeum Marynarki Wojennej zaprosi na wykład Sebastiana Dragi poświęcony tradycjom 2. Morskiego Pułku Strzelców i obronie Gdyni w 1939 roku oraz promocję książki kmdr. Zbigniewa Jabłońskiego „Rozmowy”.

Na miłośników sztuki czekają dwa wernisaże: „Słońca!” przygotowane przez Traffic Design oraz „Hala: Naskórek i podskórek” poświęcona historii i tożsamości gdyńskiej Hali Targowej.

O współczesnych wyzwaniach Bałtyku będzie można porozmawiać podczas spotkania „Broń chemiczna w Bałtyku – czy jest się czego bać?”, które odbędzie się w Gdynia InfoBox.

Program uzupełnią spektakle przygotowane specjalnie na stulecie Gdyni: „Majka z Kajtkiem jadą trajtkiem” w Konsulacie Kultury oraz „BATORY. Transatlantyckie love story”. Prapremiera sztuki inspirowanej historią legendarnego transatlantyku już 27 czerwca w Teatrze Miejskim.

Sport po gdyńsku

Jedni wybiorą koncerty, inni założą numer startowy. Nocny Bieg Świętojański ponownie zamieni ulice miasta w trasę nocnej rywalizacji. Sportowe emocje przyniesie także VI One Terminal Run Gdynia Hutchison Ports – bieg charytatywny, z którego dochód zostanie przeznaczony na wyposażenie sal do rehabilitacji oraz pracy z dziećmi w gdyńskich szkołach.

Elektroniczna rejestracja do Nocnego Biegu Świętojańskiego została zakończona. Do zawodów będzie można zapisać się dodatkowo w dniu biegu w biurze zawodów (fot. archwialne gdyniasport.pl)

Aż do końca lipca Gdynia będzie gospodarzem Gdynia Sailing Days – największego i najbardziej prestiżowego festiwalu żeglarskiego w Polsce oraz jednej z najważniejszych imprez tego typu w Europie. Na wodach Zatoki Gdańskiej rywalizować będzie około 1400 zawodników w ramach 10 imprez regatowych i kilkunastu klas żeglarskich. To jednak znacznie więcej niż wyścigi. Przez 41 dni na mieszkańców i turystów będą czekać także warsztaty, wystawy, strefy edukacyjne, pokazy sprzętu oraz atrakcje pozwalające bliżej poznać świat żeglarstwa.

Żaglówki klasy 29er na wodach Zatoki Gdańskiej podczas Gdynia Sailing Days (fot. archiwalne Szymon Sikora)

Na tym nie koniec sportowych wydarzeń, bo w programie znalazły się również Światowe Mistrzostwa Polonijne, regaty jachtów morskich oraz Mistrzostwa Polski w sprincie klasy ILCA.

Cała załoga na pokład

Rodzinnych propozycji nie zabraknie przez całe dziesięć dni.

Oprócz wspominanych już wydarzeń najmłodsi będą mogli uczestniczyć w warsztatach budowy latawców, zajęciach Akademii Błękitnych Głębin organizowanych przez Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego czy spotkaniu „Czytanie na tarasie”, podczas którego poznają historię kraba Kłębka i dowiedzą się, jak trafił z azjatyckich mórz do Bałtyku.

Dla rodzin przygotowano również gry planszowe o tematyce morskiej w Klubie Marynarki Wojennej Riwiera.

Szczególne miejsce zajmie Dzień Ojca „Powrót Taty” organizowany przez Radę ds. Mężczyzn. W programie znalazły się rodzinne zabawy na Plaży Śródmieście, warsztaty, wspólne aktywności oraz wieczorne ognisko na Polance Redłowskiej.

Często powtarzamy, że Gdynia jest kobietą. W roku jej stulecia warto jednak przypomnieć także o ojcach miasta – Tadeuszu Wendzie i Eugeniuszu Kwiatkowskim. Zwykle patrzymy na nich przez pryzmat wielkich inwestycji i wizji rozwoju Gdyni, a przecież byli również ojcami i głowami rodzin. Obchody Dnia Ojca będą dobrą okazją, by dostrzec ten bardziej osobisty wymiar historii ludzi, którzy współtworzyli nasze miasto – mówi mec. Marcin Zawisza, przewodniczący Rady ds. Mężczyzn.

Święto Morza to także początek letniego sezonu nad wodą. Od 26 czerwca ponownie czynne będą gdyńskie kąpieliska. W natłoku wydarzeń warto więc zostawić sobie czas nie tylko na zwiedzanie i koncerty, ale także na to, co w Gdyni najlepsze i najprostsze o tej porze roku – spacer brzegiem morza i wakacyjna kąpiel.

Niegdyś mapka, dzisiaj apka

Przy ponad 50 wydarzeniach łatwo coś przeoczyć. Dlatego organizatorzy przygotowali oficjalną aplikację Święta Morza. Znajdziemy w niej pełny program, mapę atrakcji i najważniejsze informacje o poszczególnych wydarzeniach.

Kiedyś uczestnicy obchodów nosili w kieszeniach papierowe programy i składane mapki. Dziś wystarczy telefon. Reszta zależy już od tego, jaką trasę przez Święto Morza wybierzecie dla siebie.

Pobierz bezpłatną aplikację, skanując kod QR: