Za nami finałowa gala 21. Nagrody Literackiej GDYNIA. Poznaliśmy nazwiska czworga tegorocznych laureatów, a wśród nich znaleźli się: Piotr Paziński, Weronika Murek, Marcin Mokry i Elżbieta Sobolewska. Natomiast symboliczne rezydencje otrzymali: Szymon Drobniak, Laura Osińska, Mateusz Górniak i Kacper Szpyrka. Do grona zdobywców Kostek Literackich dołączyli kolejni twórcy. Jak co roku kapituła przyznała laury w czterech kategoriach: esej, poezja, proza oraz przekład na język polski. Nagrodzone zostały najlepsze książki napisane przez polskich twórców i wydane w minionym roku. Tegorocznych nagrodzonych poznaliśmy podczas sobotniej gali w Teatrze Muzycznym w Gdyni, w której udział wzięli m.in.: prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek, przewodniczący Rady Miasta Tadeusz Szemiot, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców w Urzędzie Miasta Gdyni Mariusz Bzdęga, radni oraz miłośnicy literatury. Wideo i montaż: Dominika Nycz 21. gala Nagrody Literackiej GDYNIA za nami. Poznaliśmy zwycięzców w czterech kategoriach: esej, proza, poezja i przekład na język polski. Widać było duże emocje, wzruszenie, ale przede wszystkim radość. Bowiem ta nagroda jest ceniona w środowisku literackim – mówi Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni. – Rozpoczęliśmy już trzecią dekadę Nagrody Literackiej GDYNIA i czekamy na następną edycję. Piotr Paziński – esej Piotr Paziński, laureat 21. Nagrody Literackiej GDYNIA w kategorii esej (fot. Paweł Budziński)Laureatem w tej kategorii został Piotr Paziński, autor „Obstalunków”. Nagrodzona książka to zbiór esejów, szkiców literackich oraz portretów pisarzy, które powstały na przestrzeni lat 2009-2024. Laureat porusza w nich tematykę metafizyczną, analizując motywy duchów, sobowtórów i upadłych imperiów. Teksty te, choć pierwotnie pisane na zamówienie, tworzą spójną opowieść o ewolucji myśli twórczej autora. Marcin Mokry – poezja Marcin Mokry, laureat 21. Nagrody Literackiej GDYNIA w kategorii poezja (fot. Paweł Budziński)Kapituła wyłoniła również najlepszego poetę, którym został Marcin Mokry za książkę „Solarysze”. To poemat, który działa jak ekopoetyckie laboratorium pamięci i przyszłości. Jego język rozsadza linearność, używając powtórzeń, szczelin, deformacji, które oddają szamotanie w świecie po katastrofie: ekologicznej, technologicznej i rodzinnej. Nadzieja w tym zapisie nie jawi się jako utopijny horyzont, lecz jako ruch języka, który wciąż na nowo podejmuje próbę uchwycenia przyszłości niespełnionej, ale możliwej. Solarpunk w jego wersji to nie radosna utopia, lecz recykling ruin: lampy wyrastające z ziemi, żarna światłowodów, pejzaż pokryty plastikiem i popiołem. Z kolei tradycyjna sielanka zostaje rozbita, natura mówi głosem zaszumywanym przemysłem, pamięta ból i przemoc. Poemat pokazuje nam, że żyjemy w epoce, w której nadzieja może mieć formę jedynie migotliwą: jako wspólne nawoływanie, jako czułość w ruinach, jako solarny przebłysk w ciemności. Weronika Murek – proza Weronika Murek, laureatka 21. Nagrody Literackiej GDYNIA w kategorii proza (fot. Paweł Budziński)Literacka kostka w kategorii proza powędrowała do Weroniki Murek za wyjątkową powieść „Urodziny”. Kim jest Jaga Babażyna? Starzejącą się aktorką, a może reżyserką inscenizującą spektakl grozy? Kogo gra w swoim życiu? A może to życie z nią pogrywa? A jeśli tak, to w którym ze światów? Brawurowa powieść laureatki to historia o teatrze życia, w którym nie wiadomo, kto jest lalką, a kto pociąga za sznurki. Pełna intryg nicujących rzeczywistość, wydarzeń, które wymykają się wszelkim regułom, i niepokoju, który czai się tuż-tuż, w garderobie pośród kostiumów, pod stołem czy przy zejściu do metra. Elżbieta Sobolewska – przekład na język polski Elżbieta Sobolewska, laureatka 21. Nagrody Literackiej GDYNIA w kategorii przekład na język polski (fot. Paweł Budziński)Książka „A świat trwa” autorstwa László Krasznahorkai, którą przełożyła na język polski Elżbieta Sobolewska, to dwadzieścia jeden opowieści. Opisują one rzeczywistość z perspektywy niezwykłych bohaterów – outsiderów, wędrowców, wyobcowanych ekscentryków, ludzi rozpaczliwie poszukujących porządku w otaczającym ich świecie, a przede wszystkim sensu własnego istnienia. Za wartkim strumieniem ich myśli, monologów, czasem lamentów zdaje się skrywać ten sam tajemniczy protagonista, przywdziewający jedynie fantazyjne maski. Ktoś jak my strwożony absurdem, któremu się przygląda.To przejmująca próba opisania kondycji człowieka we współczesności. Zagubionego i osamotnionego w gąszczu sprzecznych narracji. A przy tym stale odwracającego wzrok od tego, co ważne, unikającego konfrontacji z prawdą, uparcie starającego się nie dostrzegać, że katastrofa, której intuicyjnie tak bardzo się obawia, już się dokonała, lecz w wymiarze duchowym i nie została przezeń zauważona.Na wniosek kapituły Gdynia po raz drugi przyznała cztery rezydencje literackie dla autorów, autorek, pisarzy i tłumaczy, którzy zostaną zaproszeni do naszego miasta, aby to właśnie tu w spokoju oddać się pisaniu książek.Tym razem rezydencje otrzymali: Szymon Drobniak za esej „Gęsi odpoczywają na Gotlandii”. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025, Laura Osińska za tom „Jaw”. Wydawnictwo Biuro Literackie, Kołobrzeg 2025, Mateusz Górniak za powieść „Ćpun i Głupek”. Wydawnictwo Convivo, Warszawa 2025, Kacper Szpyrka za przekład powieści „Pan Prezydent” autorstwa Miguela Ángela Asturiasa. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2025. 21. Nagroda Literacka GDYNIA Kapituła Nagrody Literackiej GDYNIA przyznaje laury najlepszym książkom napisanym przez żyjących polskich autorów i autorki oraz wydanych w roku poprzedzającym rozdanie w czterech kategoriach: esej, poezja, proza oraz przekład na język polski. W każdej z kategorii do nagrody nominowanych jest 5 pozycji.Więcej informacji o trwającym wciąż Festiwalu Miasto Słowa znajdziemy na stronie Nagrody Literackiej GDYNIA. Galeria zdjęć Pobierz galerię Laureatki i laureaci 21. Nagrody Literackiej GDYNIA (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Pisarze odebrali z rąk prezydent Gdyni Aleksandry Kosiorek nominacje w kategorii esej (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Piotr Paziński, laureat w kategorii esej (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Pisarze odebrali z rąk prezydent Gdyni Aleksandry Kosiorek nominacje w kategorii poezja (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Na zdjęciu: prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek wręczająca Kostkę Literacką laureatowi w kategorii poezja Marcinowi Mokremu (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Pisarze odebrali z rąk prezydent Gdyni Aleksandry Kosiorek nominacje w kategorii proza (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Weronika Murek, laureatka 21. Nagrody Literackiej GDYNIA w kategorii proza (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Pisarze odebrali z rąk prezydent Gdyni Aleksandry Kosiorek nominacje w kategorii przekład na język polski (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Elżbieta Sobolewska, laureatka 21. Nagrody Literackiej GDYNIA w kategorii przekład na język polski (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Oprawa muzyczna gali (fot. Paweł Budziński) Pobierz zdjęcie Warunki pobierania Wszelkie prawa do zdjęć lub grafik prezentowanych w ramach portalu, należą do Prowadzącego portal lub do podmiotów z nim współpracujących i podlegają ochronie prawnej. Prowadzący portal zezwala na kopiowanie i przedstawianie utworów jedynie w celach niekomercyjnych oraz pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci i zachowaniem kontekstu tematu, do którego zostało wykorzystaneprzez redakcję gdynia.pl. Opublikowane materiały powinny zawsze zawierać źródło, czyli adres strony www.gdynia.pl. Na publikowanie utworów w innych celach wymagana jest zgoda właściciela strony czyli Prowadzącego portal. Opublikowano: 29.08.2026 22:38 Autor: Magdalena Starnawska (magdalena.starnawska@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 30.08.2026 00:33 Zmodyfikował: Magdalena Śliżewska