W Narodowym Dniu Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich odsłonięto na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni pamiątkową tablicę poświęconą zamordowanym Polakom. Odbył się też symboliczny apel z udziałem Kompanii Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej. W uroczystości udział wzięły osoby ocalałe z pogromu i ich potomkowie. W całym kraju 11 lipca jest obchodzony jako Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Kresach Wschodnich. W Gdyni tegoroczne uroczystości miały charakter szczególny, ponieważ na Cmentarzu Witomińskim Aleksandra Kosiorek, prezydent miasta i Marek Szymaniak, dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku odsłonili symboliczną tablicę poświęconą Polakom, których około 130 tysięcy zostało zamordowanych przez ukraińskie bojówki na terenie ówczesnej Galicji Wschodniej, Lubelszczyzny i Polesia.Uczestnicy uroczystości. Na zdjęciu: posłowie: Michał Kowalski i Wioleta Tomczak, prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek, wiceprzewodniczący Rady Miasta Gdyni Ireneusz Trojanowicz, radni miasta: Norbert Anisowicz i Łukasz Strzałkowski, dyrektor oddziału IPN w Gdańsku Marek Szymaniak (fot. Aneta Marczak) Nieprzypadkowo spotykamy się dziś na terenie gdyńskich Powązek, nekropolii, gdzie pochowano tysiące mieszkańców tego miasta – mówił podczas uroczystości dr Marek Szymaniak, dyrektor oddziału IPN w Gdańsku. – Każdy bowiem człowiek ma prawo do godnej śmierci, do pochówku, do mogiły oznaczonej jego imieniem. Naszym celem jest przywrócenie pamięci tysiącom bezimiennych ofiar, dzieciom, kobietom i mężczyznom, którym to prawo odebrano. Którym śmierć zadali ich sąsiedzi. W uroczystości udział wzięli parlamentarzyści, między innymi Michał Kowalski, Piotr Müller i Wioleta Tomczak, prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek, wiceprzewodniczący Rady Miasta Gdyni Ireneusz Trojanowicz, radni miasta: Norbert Anisowicz i Łukasz Strzałkowski. Obecny był także Marek Dudziński, radny miasta, doradca społeczny prezydenta RP Karola Nawrockiego,przedstawiciele oddziału IPN w Gdańsku, władz wojewódzkichoraz Wojska Polskiego i Marynarki Wojennej. Marek Dudziński odczytał oficjalny list prezydenta Karola Nawrockiego skierowany do organizatorów i uczestników uroczystości.Wystąpienie prezydent Gdyni Aleksandry Kosiorek (fot. Aneta Marczak) Śmierć stu tysięcy naszych rodaków zamorodowanych na dawnych Kresach Rzeczypospolitej i na obecnych wschodnich ziemiach polskich – cywilów, zwykle rolników, ludzi całkowicie bezbronnych – wciąż woła do nieba o prawdę, upamiętnienie i elemetarną sprawiedliwość. (...) A ponieważ ci, których doczesne szczątki spoczywają w anonimowych zbiorowych mogiłach wśród pól i lasów nie mogą już mówić, to my dajemy im głos. Dopóki istnieć będzie Polska, dopóki żyć będą Polacy, nie zniknie pamięć o tych zbrodniach, o męczeństwie ofiar i hańbie zwyrodniałych sprawców – napisał prezydent Karol Nawrocki. Spotykamy się dziś, aby oddać hołd naszym rodakom, którzy padli ofiarą zbrodni – mówiła prezydent Aleksandra Kosiorek. – Pochylamy się w smutku i zadumie, wspominając kobiety, mężczyzn, w tym dzieci i osoby starsze, którzy stracili życie tylko dlatego, że przyszło im urodzić się i żyć na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej. Dokładnie 83 lata temu rozpoczął się jeden z najtrudniejszych i najokrutniejszych okresów w dziejach naszego kraju. Wykorzystując fakt, że była to niedziela, a wierni gromadzili się na mszach świętych, właśnie 11 lipca rozpoczęła się seria skoordynowanych ataków na polskich mieszkańców Wołynia. Ich celem nie byli żołnierze czy urzędnicy, ale niewinni mieszkańcy dziesiątek miejscowości. Pamięć o tych tragicznych wydarzeniach nie powinna prowadzić do nienawiści. Niech skłania do refleksji nad wartością ludzkiego życia, nad odpowiedzialnością za słowo i czyn oraz nad tym, jak wielką cenę płacą społeczeństwa, gdy zwyciężają skrajny nacjonalizm, pogarda i przemoc. Niech zatem pamięć i prawda będą dla nas, Polaków i Ukraińców, fundamentem, na którym będziemy budować wspólną przyszłość naszych narodów. Dziś, gdy jesteśmy blisko jak nigdy dotąd, musimy budować trwałe pojednanie oparte na szacunku dla ofiar i na odwadze mówienia prawdy, nawet gdy jest ona trudna zarówno dla jednej, jak i drugiej strony. W programie uroczystości znalazły się m.in.: uroczysty apel poległych, wystąpienia okolicznościowe zaproszonych gości i modlitwy duchownych, przede wszystkim obrządku prawosławnego.Szczególnym momentem było odsłonięcie i poświęcenie tablicy pamiątkowej przy Ścianie Pamięci.Modlitwa za zmarłych (fot. Aneta Marczak)Wśród uczestników uroczystości znaleźli się również ci, którzy cudem ocaleli z rzezi na Kresach Wschodnich bądź ich rodziny. Pełna symboliki sobota, piękna uroczystość – mówi Teresa Wileńska, Gdynianka, której mama jest jedną z ocalałych. – Moja mama, choć bardzo chciała, ze względu na wiek nie mogła już tu dziś być, ale ja jestem w jej imieniu. To niezwykle ważne, aby ocalić pamięć. Tablica, która dziś tu została odsłonięta, dla wielu osób, którzy nie znają grobów swoich bliskich, ma ogromne znaczenie. Teresa Wileńska, Gdynianka, której mama jest jedną z ocalałych (fot. Aneta Marczak) Czym była Zbrodnia Wołyńska? Zbrodnia Wołyńska to antypolska czystka etniczna przeprowadzona przez nacjonalistów ukraińskich, mająca charakter ludobójstwa. Objęła nie tylko Wołyń, ale również województwa lwowskie, tarnopolskie i stanisławowskie – czyli Galicję Wschodnią, a nawet część województw graniczących z Wołyniem: Lubelszczyzny (od zachodu) i Polesia (od północy). Czas trwania Zbrodni Wołyńskiej to lata 1943i1945. Sprawcy Zbrodni Wołyńskiej – Organizacja Nacjonalistów Ukraińskich frakcja Stepana Bandery (OUN-B) oraz jej zbrojne ramię Ukraińska Armia Powstańcza (UPA) we własnych dokumentach planową eksterminację ludności polskiej określali mianem „akcji antypolskiej”. Galeria zdjęć Pobierz galerię Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich. Uroczystość na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich. Uroczystość na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Marek Dudziński, doradca społeczny prezydenta RP (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Dr Marek Szymaniak, dyrektor oddziału IPN w Gdańsku (fot. Aneta Marczak)) Pobierz zdjęcie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich. Uroczystość na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich. Uroczystość na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Apel pamięci (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich. Uroczystość na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Poseł na Sejm RP Wioleta Tomczak (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Przedstawciele IPN (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Radni miasta (od lewej): Łukasz Strzałkowski, Norbert Anisowicz, Ireneusz Trojanowicz (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Od lewej: radni miasta Łukasz Strzałkowski i Norbert Anisowicz, prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek, wiceprzewodniczący Ireneusz Trojanowicz (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Przedstawiciele Marynarki Wojennej (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich. Uroczystość na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Reprezentacja Rodzin Syberyjskich (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa na Ziemiach Wschodnich. Uroczystość na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni (fot. Aneta Marczak) Pobierz zdjęcie Warunki pobierania Wszelkie prawa do zdjęć lub grafik prezentowanych w ramach portalu, należą do Prowadzącego portal lub do podmiotów z nim współpracujących i podlegają ochronie prawnej. Prowadzący portal zezwala na kopiowanie i przedstawianie utworów jedynie w celach niekomercyjnych oraz pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci i zachowaniem kontekstu tematu, do którego zostało wykorzystaneprzez redakcję gdynia.pl. Opublikowane materiały powinny zawsze zawierać źródło, czyli adres strony www.gdynia.pl. Na publikowanie utworów w innych celach wymagana jest zgoda właściciela strony czyli Prowadzącego portal. Opublikowano: 11.07.2026 18:30 Autor: Aneta Marczak (aneta.marczak@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 11.07.2026 18:53 Zmodyfikował: Aleksandra Dylejko