Był pierwszym obozem koncentracyjnym założonym poza granicami Trzeciej Rzeszy. Powstał już 2 września 1939 roku, jego więźniowie, m.in. Polacy, Żydzi, Norwegowie, Czesi czy Węgrzy pochodzili z 28 krajów. Mowa o niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym Stutthof. 9 maja minęło 81 lat od uwolnienia ostatnich więźniów. W rocznicę tego wydarzenia pamięć ofiar obozu uczczono podczas oficjalnych uroczystości pod pomnikiem Walki i Męczeństwa w Muzeum Stutthof w Sztutowie. Wzięli w nich udział gdyńscy samorządowcy. 9 maja 1945 roku na teren opuszczonego przez Niemców obozu koncentracyjnego weszli żołnierze 48. Armii 3. Frontu Białoruskiego. Wyzwolili oni grupę około 150 więźniów, którzy jeszcze się tam znajdowali. Tak zakończył się trwający 2077 dni i nocy koszmar niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof. W tym miejscu 110 tys. więźniów przeszło przez cierpienia w wyniku brutalnej polityki nazistowskiej eksterminacji. Byli wśród nich mężczyźni, kobiety i dzieci, m.in. Polacy, Żydzi, Czesi, Norwegowie, Węgrzy, przedstawiciele inteligencji czy duchowieństwa.W sobotę, 9 maja odbyły się oficjalne uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof. Pamięć ofiar uczczono pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa w Muzeum Stutthof w Sztutowie. W uroczystościach wzięli udział m.in. reprezentanci władzy centralnej, samorządowcy, dyplomaci, przedstawiciele Marynarki Wojennej i służb mundurowych, a także byli więźniowie obozu i ich rodziny. Gdynię reprezentowali: wiceprezydent Rafał Geremek, Tomasz Gałązka – dyrektor zarządzający ds. inwestycji Urzędu Miasta Gdyni oraz radny miasta dr Jarosław Kłodziński. Od prawej: wiceprezydent Gdyni Rafał Geremek, Tomasz Gałązka – dyrektor zarządzający ds. inwestycji Urzędu Miasta Gdyni oraz radny miasta dr Jarosław Kłodziński składający kwiaty pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Był to dzień pamięci o ofiarach, ale także refleksji nad odpowiedzialnością za przekazywanie świadectwa o historii obozu kolejnym pokoleniom. Podczas obchodów nie zabrakło oficjalnych przemówień. Dyrektor muzeum podkreślał, jak ważne jest to, aby pielęgnować pamięć historyczną. Czasu nie cofniemy, ich opowieści i postawa muszą być przekazywane przez nas wszystkich dalej. Teraz to my wszyscy jesteśmy świadkami historii, które oni kiedyś nam przekazywali. Pustka po nich zobowiązuje. Muzeum Stutthof zobowiązuje – powiedział Marcin Owsiński, dyrektor Muzeum Stutthof w Sztutowie. Kolejnym punktem była modlitwa ekumeniczna. Na koniec uczestnicy obchodów złożyli wieńce i wiązanki kwiatów oraz zapalili znicze pod pomnikiem. Ważnym momentem uroczystości było również przekazanie sztandaru Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych w Gdańsku na wieczystą opiekę uczniom i nauczycielom Szkoły Podstawowej im. Pamięci Ofiar Stutthofu w Sztutowie. Był to symboliczny gest i wyraz zaufania wobec młodego pokolenia. Sztandar ma im przypominać, że pamięć o ofiarach i świadkach historii wymaga dalszej troski, obecności i odpowiedzialności. O obozie Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Stutthof powstał 2 września 1939 roku na Żuławach Wiślanych, nieopodal miejscowości Sztutowo, która przed II wojną światową wchodziła w skład Wolnego Miasta Gdańska. Był pierwszym obozem założonym poza granicami Niemiec i jednym z ostatnich wyzwolonych w maju 1945 roku przez wojska sowieckie. Początkowo obóz był przeznaczony dla Polaków z Pomorza. Od 1942 roku zaczęli do niego trafiać Polacy z innych regionów, a także Żydzi i osoby innych narodowości, m.in. Czesi, Rosjanie, Norwegowie i Węgrzy.W styczniu 1945 roku Niemcy rozpoczęli pieszą ewakuację około połowy z 24 tys. przebywających wówczas w KL Stutthof więźniów. Wiele tysięcy z nich zmarło w drodze z powodu mrozu, głodu i wycieńczenia. Marsz ten nazwany został marszem śmierci.Wśród 110 tys. więźniów Stutthofu były osoby pochodzące z 28 krajów. Liczbę ofiar obozu szacuje się na około 65 tys., spośród których około 28 tys. stanowiły osoby pochodzenia żydowskiego. Galeria zdjęć Pobierz galerię Poczty sztandarowe ustawione w rzędzie podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof odbyły się pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa w Muzeum Stutthof w Sztutowie (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Marcin Owsiński, dyrektor Muzeum Stutthof w Sztutowie, przemawiający podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Kompania i Orkiestra Reprezentacyjna Marynarki Wojennej RP podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Uczestnicy uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof zgromadzeni na terenie Muzeum Stutthof w Sztutowie (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Modlitwa ekumeniczna podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Przekazanie sztandaru Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych w Gdańsku uczniom i nauczycielom Szkoły Podstawowej im. Pamięci Ofiar Stutthofu w Sztutowie podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Uczestnicy uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof zgromadzeni na terenie Muzeum Stutthof w Sztutowie. Wśród nich m.in. wiceprezydent Gdyni Rafał Geremek i wicewojewoda pomorski Emil Rojek (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Wicewojewoda pomorski Emil Rojek składający kwiaty pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Od prawej: wiceprezydent Gdyni Rafał Geremek, Tomasz Gałązka – dyrektor zarządzający ds. inwestycji Urzędu Miasta Gdyni oraz radny miasta dr Jarosław Kłodziński składający kwiaty pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Uczestnicy uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof zgromadzeni na terenie Muzeum Stutthof w Sztutowie (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Wiceprezydent Gdyni Rafał Geremek i radny miasta dr Jarosław Kłodziński wraz z Krzysztofem Jankowskim - pełnomocnikiem prezydent Gdyni ds. kombatantów i osób represjonowanych oraz prezesem gdyńskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, a także przedstawicielami gdyńskich stowarzyszeń i organizacji składający kwiaty pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa podczas uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Uczestnicy uroczystości z okazji 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej oraz uwolnienia ostatnich więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof zgromadzeni na terenie Muzeum Stutthof w Sztutowie (fot. Muzeum Stutthof w Sztutowie) Pobierz zdjęcie Warunki pobierania Wszelkie prawa do zdjęć lub grafik prezentowanych w ramach portalu, należą do Prowadzącego portal lub do podmiotów z nim współpracujących i podlegają ochronie prawnej. Prowadzący portal zezwala na kopiowanie i przedstawianie utworów jedynie w celach niekomercyjnych oraz pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci i zachowaniem kontekstu tematu, do którego zostało wykorzystaneprzez redakcję gdynia.pl. Opublikowane materiały powinny zawsze zawierać źródło, czyli adres strony www.gdynia.pl. Na publikowanie utworów w innych celach wymagana jest zgoda właściciela strony czyli Prowadzącego portal. Opublikowano: 11.05.2026 14:51 Autor: Magdalena Czernek (magdalena.czernek@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 11.05.2026 16:16 Zmodyfikował: Aleksandra Dylejko