1417 (1117) 2020-07-17 - 2020-07-30

Gdyńskie konserwacje – praktyczny informator – cz. 8

Posadzki z lastryka
Podczas aranżacji wnętrz wielu budynków Gdyni szczególną wagę przywiązywano do oryginalnie zakomponowanych posadzek wykonywanych z różnych materiałów. Wśród nich szczególnie rozpowszechniony był w okresie modernizmu, szlifowany sztuczny kamień, czyli tzw. lastryko, o bardzo rozmaitych wzorach i kolorach.

Posadzki lastrykowe, znane również pod nazwą terrazzo, były wykonywane z mieszaniny cementu, piasku i wody, z dodatkiem różnych barwników oraz różnokolorowych grysów. Mieszaninę wylewano w formie gęstej masy i po stwardnieniu starannie szlifowano. Różnej wielkości i zabarwienia kruszywa oraz dodatkowe barwienie masy cementowej, pozwalały na uzyskanie niezliczonej ilości wyjątkowych kompozycji i rozwiązań plastycznych. Były to często indywidualne motywy dekoracyjne, takie jak gwiazdy, róże wiatrów, monogramy, czy inne kompozycje geometryczne. Niekiedy łączono też różne rodzaje materiałów, np. poprzez zatopienie w masie lastryka drobnych kolorowych kostek mozaikowych, tworząc ciekawe efekty dekoracyjne. Dla przyśpieszenia prac stosowano niekiedy płytki lastrykowe.
Lastryko zyskało popularność nie tylko dzięki wyjątkowym możliwościom plastycznym, ale również ze względu na swoją wysoką wytrzymałość. Dziś posadzki wykonane z tego materiału jeszcze w latach 30. XX w., noszą zazwyczaj niewielkie ślady zużycia, a ewentualne ubytki i spękania materiału są możliwe do naprawy. Podczas prac konserwatorskich wypełniane są starannie dobraną masą z kruszywem jak najbardziej zbliżonym do oryginalnego. W ramach działań renowacyjnych możliwe jest również zeszlifowanie i wypolerowanie spatynowanego materiału przywracając mu dawny szlachetny wyraz. Pozytywne efekty tego typu prac można zobaczyć m.in. we wnętrzu klatki schodowej w kamienicy przy ul. Abrahama 28, w której w ubiegłym roku przeprowadzono kompleksowy remont.

Posadzka lastrykowa w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 38
Posadzka lastrykowa w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 38

Trzykolorowa posadzka na podeście schodowym w budynku przy ul. Słupeckiej 9
Trzykolorowa posadzka na podeście schodowym w budynku przy ul. Słupeckiej 9

Posadzka w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 47 po odrestaurowaniu
Posadzka w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 47 po odrestaurowaniu

Jaskrawe lastryko w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 52
Jaskrawe lastryko w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 52

Posadzka z płytek lastrykowych w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 18
Posadzka z płytek lastrykowych w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 18

Motyw dekoracyjny z lastryka w budynku przy ul. Mickiewicza 33
Motyw dekoracyjny z lastryka w budynku przy ul. Mickiewicza 33

Posadzka w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 47
Posadzka w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 47
Posadzka z monogramem przed wejściem do kamienicy przy ul. Abrahama 41
Posadzka z monogramem przed wejściem do kamienicy przy ul. Abrahama 41

Posadzka na podeście schodowym w kamienicy przy ul. Abrahama 28
Posadzka na podeście schodowym w kamienicy przy ul. Abrahama 28


Poniżej: efekty prac konserwatorskich przy posadzce w klatce schodowej w kamienicy przy ul. Abrahama 28, przed i po uzupełnieniu spękań.

Posadzka w klatce schodowej w kamienicy przy ul. Abrahama 28, przed uzupełnieniem spękań.
Posadzka w klatce schodowej w kamienicy przy ul. Abrahama 28, po uzupełnieniu spękań.

Opracowanie tekstu i zdjęcia: Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków