733 (342) 2005-12-01 - 2005-12-07

Gdynia gospodarzem obchodów Jubileuszu 10 lat TBS w Polsce

Poniżej wywiad z wiceprezydentem Gdyni
Bogusławem Stasiakiem który ukazał się 18.10 w "Rzeczpospolitej" z okazji odbywających się w Gdyni jubileuszowych obchodów 10 lat TBS w Polsce.
Gdynia wcześnie dostrzegła szansę, jaką stwarza program budownictwa społecznego na wynajem o umiarkowanym czynszu. Władze gminy, które są 100% właścicielem, nie tylko wspierały TBS Czynszówka, które uczestniczyło w realizacji strategii budownictwa mieszkaniowego, lecz również opracowały ciekawą i oryginalna koncepcję równoległego realizowania kilku celów polityki mieszkaniowej gminy. Nic więc dziwnego, ze na gospodarza głównych obchodów 10-lecia TBS wybrano właśnie Gdynię. Na temat polityki mieszkaniowej miasta i przygotowań do Jubileuszu rozmawiamy z wiceprezydentem Bogusławem Stasiakiem.
- Proszę przypomnieć, jaka była geneza powstania i historia TBS Czynszówka - włączenie się Gdyni do programu społecznego budownictwa czynszowego.
- Przemiany ustrojowe początku lat 90-tych postawiły przed samorządami szereg nowych zadań w tym rozwiązanie nabrzmiałego problemu mieszkaniowego. Komercjalizacja i prywatyzacja szeregu przedsiębiorstw w praktyce zredukowała do zera budowę mieszkań zakładowych, spółdzielnie mieszkaniowe przestały oferować fikcję, jaką było kilkudziesięcioletnie oczekiwanie na mieszkania. Nadzieje całych rzesz ludzi skierowane zostały do nowego adresata: gminy. Pierwotne budownictwo komunalne, w całości finansowane przez gminy, okazało się zbyt kosztowne dla budżetów samorządowych. Pojawiła się jednak koncepcja budownictwa społecznego o umiarkowanym czynszu, oferującego mieszkania na wynajem, a co najważniejsze, współfinansowanego przez "pomocowe" środki Skarbu Państwa. Miasto Gdynia poprzedziło decyzję o powołaniu TBS "Czynszówka" szeroką dyskusją i przyjęciem Strategii Rozwoju Gdyni. Jednym z jej zapisów jest realizacja mieszkań na wynajem, przy zróżnicowaniu warunków najmu dzięki tworzenie zasobu mieszkaniowego dla osób znajdujących się w różnej sytuacji społecznej, rodzinnej i finansowej. TBS ,,Czynszówka" Sp. z o.o. powołana została Uchwałą Rady Miasta Gdyni z 25 marca 1998r Kapitał zakładowy spółki obecnie wynosi 32.168.100 zł. a 100% udziałów posiada miasto.
- Jak zatem zróżnicowana jest oferta mieszkaniowa TBS "Czynszówka"?
- Dużym wyzwaniem stojącym przed władzami samorządowymi Gdyni było skonstruowanie programu mieszkaniowego opartego o TBS w taki sposób, aby mieszcząc się w wymogach ustawowych rozwiązać problem osób oczekujących w "gminnej" kolejce po mieszkania. Zdecydowaliśmy o realizacji dość nowatorskiej koncepcji "trzy razy jedna trzecia".
- Cóż to za kryptonim?
- W Gdyni zróżnicowanie czynszów w mieszkaniach komunalnych jest dosyć wyraźne, bo związane z ich kategorią (standardem). Na początku lat 90-tych, pomiędzy czynszem w lokalu o najwyższym standardzie a mieszkaniem najskromniejszym, różnica czynszu nie była większa niż dwa razy, obecnie zaś najwyższy czynsz jest czterokrotnie większy od czynszu w mieszkaniach z najniższym standardem. Ponadto już od 2000 roku czynsz za "najlepsze" mieszkania wynosi 2,5% wskaźnika odtworzeniowego (gdy dla mieszkań komunalnych sięgać on może maksymalnie 3%, a dla TBS-ów 4%). Dodatkowo, w przypadku zasiedlania nowych mieszkań stricte komunalnych (powstała ich pewna liczba np. w wyniku adaptacji i przebudów) czynsz ustalono na 3 procentowy.
W takich realiach zaproponowaliśmy następująca ofertę: Pierwsza "tercja", to osoby wskazane do zamieszkania przez partycypujących w kosztach budowy mieszkania - grupa ,,P" (od: partycypacji) 30% partycypacja, kaucja, czynsz 4%. Ta grupa częściowo wypełniła lukę po zastoju w budowie mieszkań zakładowych i angażowała pieniądze prywatne w partycypację. Druga "tercja", to osoby oczekujące na wynajem mieszkania komunalnego - grupa ,,K" - (od: komunalne) kaucja, czynsz 3%. Trzecia "tercja", to chętni z listy ogólnej nie mający w/w preferencji - grupa ,,L" (od: losowanie) - kaucja, czynsz 4%. Precyzyjna liczba mieszkań przeznaczonych dla każdej z opisanych grup jest przedmiotem uzgodnień pomiędzy Zarządem spółki a Prezydentem Miasta Gdyni. Jeżeli chętnych do wynajmu mieszkań jest więcej niż budowanych mieszkań, dla grup P i L odbywa się publiczne losowanie, pod nadzorem notariusza. Ponadto, jeszcze przed powyższym podziałem wyodrębniamy mieszkania dla osób niepełnosprawnych, które posiadają orzeczenie o I grupie inwalidzkiej - grupa ,,I"(od: inwalidzi) kaucja, czynsz 4%. Mieszkania te, bowiem już w fazie projektowania są przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych!
- Ustawodawca umożliwił właścicielom kamienic prywatno-czynszowych wypowiadanie umów lokatorom z 3-letnim okresem wypowiedzenia, co władze Gdyni na to?
- Gdynia, to miasto o dużej liczbie prywatnych kamienic. Zdając sobie sprawę, że konieczność zagwarantowania mieszkań osobom wykwaterowanym z prywatnych budynków spocznie na gminie, podjęliśmy stosowne działania. Jako pierwsze duże miasto w Polsce przygotowaliśmy program budowy mieszkań na wynajem w latach 2003-2006 dla rodzin, którym właściciele wypowiedzieli umowy najmu na podstawie art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów. Osoby te, pomimo upływu 8 lat od wejścia w życie Ustawy o najmie lokali, która wyznaczała datę 31 grudnia 2004 r jako koniec okresu obowiązywania czynszu tzw. regulowanego, nie potrafiły lub nie było ich stać na rozwiązanie samodzielnie swego problemu mieszkaniowego.
- Na czym polega ten program?
- Przypomnijmy, że Ustawa pozwoliła właścicielom tzw. budynków prywatno-czynszowych wypowiadać umowy najemcom posiadającym decyzje administracyjne o przydziale mieszkań, z 3- letnim okresem wypowiedzenia, bez obowiązku dostarczenia lokalu zastępczego. Wyzwoliła ona zjawisko, które narastało lawinowo w 2002 r . Lokatorzy składali do Urzędu Miasta Gdyni prośby o przydział mieszkań komunalnych, których w Gdyni jak i każdym innym mieście jest za mało w stosunku do potrzeb. Większość z tych osób, to osoby samotne o małych dochodach lub emeryci i renciści. Zaprosiliśmy wszystkich, którym wypowiedzano umowy w kamienicach prywatnych do złożenia stosownych dokumentów. Uczyniło to 210 rodzin. Ta liczba wniosków wyznaczyła skale naszych zadań. Podjęliśmy decyzję o opracowaniu programu budowy 210 mieszkań dla tych rodzin, nazwanego programem "W" (od: wykwaterowanie). W zależności od sytuacji majątkowej tych osób podzieliliśmy wnioski na trzy grupy i zaoferowaliśmy odpowiednio mieszkania na warunkach podobnych do stosowanej w TBS"Czynszówka" reguły "trzech tercji". Z czasem początkową ofertę mieszkań zwiększyliśmy z 210 do 239 mieszkań. To jest nasz aktualny program.
- Czy program ten spotkał się z zainteresowaniem lokatorów kamienic prywatnych?
- Tak i to dużym! W szczególności - w grupie osób zainteresowanych uzyskaniem mieszkań z 3% czynszem. Jeśli chodzi o grupę z wyższym, 4 -procentowym czynszem, to obserwujemy w niej pewną rotację (wypowiedzenia z kamienic wciąż spływają). Potrzeby grupy z partycypacją w większości są już zaspokojone.
- Podsumowując - ile mieszkań obecnie posiada TBS"Czynszówka"?
- Zasiedlonych zostało ponad 570 mieszkań, a buduje się kolejnych 200. Na deskach projektantów jest następnych 300 mieszkań. Istotne - budynki TBS"Czynszówka" są funkcjonalne i ładne, w efekcie - wielokrotnie nagradzane i wyróżniane. Zwieńczeniem tej dobrej passy jest Nagroda Roku dla najlepszego budynku mieszkalnego w kraju, oddanego w 2004 roku za realizację przy ul. Wawrzyniaka 4 w Gdyni. Jako ciekawostkę dodam, że w latach 2001-2004 r. nasz TBS szukając sposobów obniżenia kosztów eksploatacji mieszkań zrealizował 4 nowoczesne kotłownie współpracujące z zespołami 160 kolektorów słonecznych. To się bardzo opłaca, zwłaszcza że Gdynia należy do najbardziej słonecznych miast w Polsce!