Co nowego

Morskie serce Rzeczypospolitej

Pomnik Polski Morskiej podczas budowy, fot. Kamil Złoch

Pomnik Polski Morskiej podczas budowy, fot. Kamil Złoch

21.06.2018 r.

24 czerwca 2018 r. w samo południe, w obecności Prezydenta RP Andrzeja Dudy i Ministra Obrony Narodowej Mariusza Błaszczaka, władz miasta Gdyni, środowisk żeglarskich i morskich, w miejscu, gdzie do niedawna znajdowała się płyta Marynarza Polskiego zostanie uroczyście odsłonięty pomnik Polski Morskiej. Jesienią wokół pomnika powstanie nowa, atrakcyjna przestrzeń rekreacyjna z zielenią i nową nawierzchnią.
 

Pomnik Polski Morskiej-morskie serce Rzeczpospolitej

Na pomnik czekało bardzo wiele środowisk. Wraz z jego odsłonięciem oddany zostanie hołd tysiącom polskich marynarzy i rybaków, polskim żeglarzom, polskim stoczniowcom, bez których nie byłoby dzisiaj wolnej Polski, wszystkim pokoleniom Polaków związanych z morzem.  
 
Wojciech Szczurek, prezydent Gdyni, tak mówi o pomniku - O Gdyni mówi się „miasto z morza i marzeń”, bo wybudowano ją od podstaw wraz z portem, wprost na piasku bałtyckiej plaży. Jest nieomal równolatką naszej niepodległości. Pomnik, który dzisiaj odsłaniamy, jest hołdem dla wszystkich pokoleń Polaków związanych z morzem. Bez ich wysiłku Gdynia nie stałaby się polskim oknem na świat. Ten pomnik jest dla nich i dla nas. Łączy pokolenia dzisiejsze z naszymi poprzednikami, którzy budowali to miasto. Niegdyś w całej Polsce śpiewano pieśń „Morze, nasze morze, wiernie ciebie będziem strzec…”, nie możemy o tym zapominać! Jestem przekonany, że z czasem pomnik stanie się nierozerwalnie związany z Gdynią, jak „Dar Pomorza”, „Dar Młodzieży” i okręt muzeum ORP Błyskawica.
 
Idea Polski Morskiej była niesłychanie żywa w okresie międzywojennym, a jej symbolem stała się Gdynia. Pisze o tym historyk sztuki, specjalista od modernizmu prof. Andrzej Szczerski: „To bezprecedensowe w międzywojennej historii Polski i całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej osiągnięcie wiązało się nie tylko z rozwojem nowoczesnej architektury i urbanistyki, ale też z budową nowej tożsamości kraju, tak zwanej Polski Morskiej, która dzięki związaniu z morzem ambitnie planowała swój przyszły rozwój i chciała brać aktywny udział w przemianach współczesnego świata”.
 
Gdynię podziwiano, Polska się nią chwaliła. Model miasta i portu był jednym z głównych elementów ekspozycji w Pawilonie Polskim na międzynarodowej wystawie w Paryżu w 1937 roku. Polska „brama na świat”, inspirowała muzyków, pisarzy i poetów. Gdynia stała się symbolem Polski Morskiej. Tę wizję kreowała i umacniała Liga Morska i Rzeczna, przekształcona w 1930 roku w Ligę Morską i Kolonialną. Współczesna Liga Morska i Rzeczna stanęła na czele koalicji osób i organizacji, aktywnie zaangażowanych w sprawę budowy pomnika Polski Morskiej. Współpracowała w tym zakresie z Pomorskim Okręgowym Związkiem Żeglarskim, Polskim Towarzystwem Nautologicznym, Fundacją Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej, Marynarką Wojenną i Akademią Morską w Gdyni. Dr inż. Andrzej Królikowski, prezes Ligi Morskiej nie kryje radości - Cieszę się, że po wielu latach Gdynia i cała Polska doczeka się tego pomnika. Zasługują na to pokolenia ludzi, związanych z morzem, którzy swoje serca i talenty oddali Polsce morskiej.
 
Projekt pomnika wyłoniono w drodze konkursu architektonicznego. Konkurs rozstrzygnięto w marcu 2017 roku. Wygrał projekt pracowni prof. Adama Gettera. Wiceprezydent Gdyni Marek Stępa podkreśla – W jury, które liczyło siedem osób, znalazło się aż trzech znamienitych artystów rzeźbiarzy, z udokumentowanym dorobkiem artystycznym i naukowym. Przewodniczył mu prof. Stanisław Radwański, autor wielu pomników, choćby Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Oprócz niego w jury zasiedli prof. Adam Myjak, rektor warszawskiej ASP i prof. Bogusz Salwiński z Krakowa. Nasza rola było jasno określona – wzięliśmy na siebie organizację ogólnopolskiego konkursu i następnie zrealizowaliśmy wybrany projekt. Zaś profesor Stanisław Radwański tak mówi o samym pomniku - Projekt, który wygrał w konkursie, jest czytelnym i profesjonalnym rozwiązaniem urbanistycznym. Dobrze pasuje do modernistycznego ducha Gdyni. Autor jest znakomitym architektem i rzeźbiarzem. To, co mi się najbardziej w nim podoba, to całość kompozycji i zachowanie przejścia przez środek, niejako na wzór „bramy chwały”. Zachowana została w ten sposób perspektywa ku morzu.
 
Warto przypomnieć, że wraz z nowym pomnikiem zmieni się całkowicie jego otoczenie. Już jesienią powstanie tam miejsce spotkań i odpoczynku - nowy teren zielony o charakterze parkowym. Po zmroku specjalnie zaprojektowane oświetlenie będzie eksponować zasadzone tam krzewy i drzewa. Kilkanaście lamp oświetli pomnik i jego otoczenie. Powstaną nowe chodniki, wszystkie z bardzo estetycznych i wytrzymałych płyt. Część nawierzchni będzie wykonana z kamienia podobnego do granitu - sjenitu. Całość uzupełnią ławki. Teren przyległy do pomnika będzie też przygotowany do funkcji reprezentacyjnych, stanie tam 6 masztów flagowych. Całość prac, oprócz samego pomnika obejmuje wybudowanie nowej kanalizacji deszczowej dla tej części skweru Kościuszki, zieleń, małą architekturę, chodniki, iluminację, monitoring i nowe lampy.

Pomnik na tegorocznym Święcie Morza

Punktem kulminacyjnym tegorocznego, gdyńskiego Święta Morza będą niedzielne uroczystości, podczas których zostanie oficjalnie odsłonięty pomnik Polski Morskiej. Uroczystości rozpoczną się od przedpołudniowej, tradycyjnej Mszy świętej w intencji marynarzy i ich rodzin na Oksywiu. Już od 10:00 przy Akwarium Gdyńskim rozpocznie się natomiast festyn marynarski, a w samo południe czeka nas jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń tegorocznego Święta Morza – uroczystość odsłonięcia nowo powstałego pomnika Polski Morskiej, który będzie przypominał o morskiej tożsamości Gdyni, w charakterystycznym i często odwiedzanym przez gdynian i turystów punkcie miasta.

Program obchodów tegorocznego Święta Morza w Gdyni:

PIĄTEK, 22 czerwca 2018:

  • 12:00 - złożenie wieńców na morzu w hołdzie tym, którzy odeszli na wieczną wachtę
  • 15:00 – uroczyste otwarcie części nowej, stałej wystawy Muzeum Marynarki Wojennej ( otwarcie całości nastąpi w listopadzie)
  • 17:00 – koncert – muzyczne otwarcie Święta Morza – Chór Akademii Marynarki Wojennej - pokład ORP Błyskawica
  • 18:00 -  wejście okrętów wojennych z zaproszonych krajów - Port Wojenny w Gdyni
  • 19:00 - Msza św. w intencji ludzi morza - Kolegiata pw. NMP KP
  • Regaty Stulecia MW i 60-lecia Jacht Klubu MW Kotwica w Gdyni - regaty organizowane przez JKMW Kotwica i Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego MW
  • „Pomorze na morze” - bezpłatne rejsy na żaglowcu „Baltic Star" - akcja koordynowana i organizowana przez Pomorski Związek Żeglarski
Ponadto:
  • wystawa malarstwa Jerzego Springera - siedziba Pomorskiego Związku Żeglarskiego
  • bezpłatny wstęp do Muzeum Miasta Gdyni

SOBOTA, 23 czerwca 2018

„Pomorze na morze” - bezpłatne rejsy na żaglowcu "Baltic Star" - akcja koordynowana i organizowana przez Pomorski Związek Żeglarsk
  • 11:00 - 17:00 - Plac Kaszubski - Zatoka Kultury - wystawa zdjęć „Gdynia i jej mieszkańcy w starych pocztówkach”, kiermasz twórców kultury kaszubskiej (rzeźba, haft, piśmiennictwo), specjały kuchni regionalnej oraz kaszubskie truskawki
  • 11:00 – 17:00 w Parku Rady Europy - „Gdynia na fali” i stanowiska:
                  - Akademii Żeglowania
                  - YK Stal Gdynia
                  - YKP Gdynia
                  - ratowników z Lifeguard Gdynia
                  - mała scena i zumba dla dzieci przy piosenkach żeglarskich

  • 11:00 – 17:00 – strefa aktywności Portu Gdynia - Park Rady Europy
  • Regaty Stulecia MW i 60-lecia Jacht Klubu MW Kotwica w Gdyni (regaty organizowane przez JKMW Kotwica i Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego MW
  • 12:00 - 16:00 - Ilustracje morskie - warsztaty fotograficzne Ośrodka Edukacji Muzeum Miasta Gdyni w Parku Rady Europy
  • 13:30 - złożenie kwiatów pod pomnikiem Antoniego Abrahama na Placu Kaszubskim w 149. rocznicę urodzin
  • 14:30 - "nie ma Kaszub bez Polonii" - koncert patriotyczny z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości - sala widowiskowa Domu Rzemiosła  (ul. 10 Lutego 33 ) wystąpią Gdyński Chór Kameralny, Chór Mieszany "Dzwon Kaszubski" i Chór Dziecięcy "Sorriso" SP 40 pod dyrekcją Piotra Klemenskiego oraz Jolanty Karge-Kus
  • 12:00 – 02:00 "Cudawianki" -  poza wieczornym koncertem na plaży w planach jest o godz. 10:00 joga, następnie strefa dzienna w godzinach 12:00 – 18:00 - Park Rady Europy, wieczorne kino pod chmurką, natomiast na parkingu przy ul. Zawiszy Czarnego będą food trucki
  • 16:00 - Konferencja historyczna międzynarodowa - nt. „One Hundred Years of the Polish Navy” Akademia Marynarki Wojennej Gdyni - IMPREZA ZAMKNIĘTA
  • 18:00 - Msza św. w intencji ludzi morza - Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy i św. Piotra Rybaka
  • 19:15 - Przemarsz z kościoła pod pomnik Antoniego Abrahama i złożenie kwiatów
  • bezpłatny wstęp do Muzeum Miasta Gdyni
  • wystawa malarstwa Jerzego Springera - siedziba Pomorskiego Związku Żeglarskiego
  • 22:00 – 23:00 II Żeglarska Parada Świętojańska po wodach Zatoki
NIEDZIELA, 24 czerwca 2018 - Święto Marynarki Wojennej

  • 8:00 - Podniesienie wielkiej gali banderowej na okrętach MW - Bazy Morskie - MW
  • 9:00 - 9:20 - Składanie wieńców przed Kwaterą Pamięci - Kwatera Pamięci w Gdyni-Oksywiu
  • 9:30 – 11:00 Msza Święta w intencji marynarzy i ich rodzin w Kościele Garnizonowym w Gdyni-Oksywiu (ul. Śmidowicza)
  • 10:00 -18:00 Festyn Marynarski – możliwość obejrzenia sprzętu wojskowego, grochówka, zwiedzanie okrętów - Molo Południowe – okolice Akwarium Gdyńskiego, basen Prezydenta
  • 11:00 - 17:00 - Plac Kaszubski - Zatoka Kultury - wystawa zdjęć „Gdynia i jej mieszkańcy w starych pocztówkach” , kiermasz twórców kultury kaszubskiej (rzeźba, haft, piśmiennictwo), specjały kuchni regionalnej oraz kaszubskie truskawki
  • 12:00 – uroczyste odsłonięcie Pomnika Polski Morskiej
  • 12.00-14.00: Sen o Gdyni - spacer historyczny śladami Juliana Rummla - organizator Muzeum Miasta Gdyni
  • 13:00 – parada morska i lotnicza z udziałem kilkunastu okrętów reprezentujących bandery kilku państw. Paradzie morskiej towarzyszyć będzie parada żaglowców
  • 14.00-16.00: Oprowadzanie kuratorskie po wystawie ilustracji Andrzeja Strumiłły - organizator Muzeum Miasta Gdyni
  • 15.45-17:00 – pokaz dynamiczny przy Bulwarze Nadmorskim – śmigłowce i wojska specjalne
  • bezpłatny wstęp do Muzeum Miasta Gdyni
  • „Pomorze na morze” - bezpłatne rejsy na żaglowcu "Baltic Star" - akcja koordynowana i organizowana przez Pomorski Związek Żeglarski
  • wystawa malarstwa Jerzego Springera - siedziba Pomorskiego Związku Żeglarskiego

WTOREK, 26 czerwca 2018

18:00 – 19:00  - pokaz działań antyterrorystycznych i ratowniczych na morzu – wydarzenie towarzyszące Świętu Morza - Zatoka Gdańska- okolice Akwarium Gdyńskiego