W Gdyni trwa 18. Międzynarodowy Festiwal Filmowy Niepokorni Niezłomni Wyklęci. Czterodniowe święto kina historycznego i wolnościowego rozpoczęło się 1 października uroczystą galą w Gdyńskim Centrum Filmowym im. Leszka Kopcia. Jednym z jej najważniejszych bohaterów był Józef Skrzek – multiinstrumentalista, kompozytor i twórca legendarnej formacji SBB, uhonorowany Platynowym Opornikiem za niepokorność w działalności artystycznej. Galę rozpoczął sam laureat, wykonując utwór „Freedom”. Tak brzmiał nasz zasadniczy motyw, który już wtedy burzył granice międzyludzkie... i tak jest do dzisiaj. Wolność na ten czas to wciąż odwaga bycia sobą i jako człowiek, i jako artysta – powiedział Józef Skrzek. Podczas gali rozdano Platynowe Oporniki i Drzwi do Wolności (fot. Festiwal NNW)Artysta odebrał Platynowego Opornika z rąk dr Agnieszki Glapiak, przewodniczącej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Podczas gali pośmiertnie uhonorowano również jego stryja – Józefa Skrzeka ps. „Gromek”, który otrzymał Drzwi do Wolności. Muzyk zapowiedział, że obie statuetki – swoją oraz przyznaną stryjowi – przekaże szkole noszącej imię Józefa Skrzeka „Gromka”. 33 zdjęcia z getta „Gromek” podczas II wojny światowej współorganizował Siły Zbrojne Polski, będące lokalną nazwą Służby Zwycięstwu Polski. Został aresztowany przez Niemców i powieszony w Bytkowie. Przed śmiercią wykrzyknął: „Niech żyje Polska, niech żyje Chrystus Król!”.Drzwiami do Wolności uhonorowano także pośmiertnie Zbigniewa Leszka Grzywaczewskiego, żołnierza Armii Krajowej i pracownika Warszawskiej Straży Ogniowej, który był w klasie z Jankiem Bytnarem, Alkiem Dawidowskim, Krzysztofem Kamilem Baczyńskim i Aleksandrem Zawadzkim. W czasie powstania w warszawskim getcie Grzywaczewski wykonywał fotografie dokumentujące rozgrywające się tam wydarzenia. To jedyne znane zdjęcia z wnętrza getta, które nie powstały z inicjatywy Niemców.Drzwiami do Wolności uhonorowano pośmiertnie Zbigniewa Leszka Grzywaczewskiego (fot. Festiwal NNW)Nagrodę w imieniu ojca odebrał Maciej Grzywaczewski. Opowiadał, że negatyw zawierający 33 fotografie odnalazł dopiero w 2022 roku. Historię zdjęć i ich autora przedstawia pokazywany podczas festiwalu dokument „33 zdjęcia z getta” w reżyserii Jana Czarlewskiego. Film opowiada o odnalezionych po latach negatywach wykonanych przez Zbigniewa Leszka Grzywaczewskiego podczas powstania w getcie warszawskim. Niezapomniane kadry z Budapesztu Kolejne Drzwi do Wolności przyznano pośmiertnie Vilmosowi Zsigmondowi, jednemu z najbardziej cenionych operatorów w historii światowego kina. W czasie rewolucji węgierskiej w 1956 roku wraz z László Kovácsem filmował wydarzenia rozgrywające się w Budapeszcie. Po stłumieniu powstania przez wojska radzieckie uciekł na Zachód, zabierając ze sobą zarejestrowane materiały. Później zrobił karierę w Hollywood. Był czterokrotnie nominowany do Oscara m.in. za zdjęcia do „Łowcy jeleni”, a statuetkę zdobył za „Bliskie spotkania trzeciego stopnia” Stevena Spielberga.Drzwi do Wolności przyznano pośmiertnie Vilmosowi Zsigmondowi (fot. Festiwal NNW)Nagrodę wręczył dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa IPN. Odebrali ją dr Áron Máthé, wiceprzewodniczący węgierskiego Komitetu Pamięci Narodowej oraz Pál Attila Illés, były konsul generalny Węgier w Gdańsku.Galę prowadzoną przez Annę Popek zakończył kameralny koncert Józefa Skrzeka i jego córki Eli Skrzek.Międzynarodowy Festiwal Filmowy NNW potrwa w Gdyni do 4 października. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.W Gdyńskim Centrum Filmowym oraz na placu Grunwaldzkim odbywają się pokazy filmów dokumentalnych i fabularnych, spotkania z twórcami i świadkami historii, a także debaty. W głównych konkursach prezentowanych jest blisko 50 dokumentów, a całemu wydarzeniu towarzyszy również strefa nowych technologii z grami komputerowymi i produkcjami VR. Opublikowano: 02.10.2026 16:00 Autor: Aneta Marczak (aneta.marczak@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 02.10.2026 16:28 Zmodyfikował: Jakub Winiewski