Znamy finalistki i finalistów 19. Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej

Znamy pięć tekstów, które znalazły się w finale 19. Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Kapituła wybrała je spośród 15 utworów zakwalifikowanych do półfinałowego etapu tegorocznej edycji w drodze głosowania. Laureata lub laureatkę poznamy 24 października podczas gali w Teatrze Miejskim im. Witolda Gombrowicza w Gdyni.

Do finału kapituła zakwalifikowała następujące sztuki:

„Dom niespokojnej starości” Michała Buszewicza

Kapituła: „Opowieść o starości, odchodzeniu, która jest czuła, zabawna, daje przestrzeń na nadzieję. Dom niespokojnej starości staje w obronie ludzi starszych. Buszewicz tworzy sztukę wciągającą, bezpretensjonalną, tryskającą przewrotnym humorem, w której wszyscy bohaterowie umierają”.

Michał Buszewicz – reżyser, dramatopisarz, dramaturg, nominowany do Paszportów Polityki. Od 2025 dyrektor artystyczny Teatru Współczesnego w Szczecinie. Dwukrotny finalista Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej.

„Kofman. Podwójne wiązanie” Janusza Margańskiego / Moniki Muskały

Kapituła: „Historia dziewczynki z dwoma matkami i jednocześnie portret kobiety, która myśli, że jej tożsamość nie istnieje. Sztuka operuje znakomitym językiem i wyrazistymi rozwiązaniami dramaturgicznymi. Kofman to próba sklejania w słowa własnego autoportretu, który ciągle rozpada się na kawałki i formuje na nowo”.

Janusz Margański – tłumacz, literaturoznawca, scenarzysta, członek Polskiej Akademii Filmowej. Za przekłady otrzymał nagrodę Literatury na Świecie. Za scenariusz filmu „Wymyk” (2011) otrzymał nagrodę na 36. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Monika Muskała – dramatopisarka, tłumaczka. Kilkakrotnie wyróżniona przez austriacki Urząd Kanclerski za przekłady T. Bernharda, W. Schwaba. W 2017 roku nominowana do Nagrody Literackiej Nike oraz do Nagrody Literackiej Gdynia za esej „Między Placem Bohaterów a Rechnitz. Austriackie rozliczenia”.

„Ślepa plamka” Maliny Prześlugi

Kapituła: „Ślepa plamka to brawurowo skonstruowany utwór o tym, jak nasza indywidualna perspektywa i percepcja rzeczywistości potrafią zdeformować obiektywną sytuację. Opowieść o tym, jak trudno jest zobaczyć drugą osobę, kiedy prowadzimy wewnętrzną walkę ze sobą i z rzeczywistością. Tekst łączy pozornie zwyczajne wydarzenia w makabryczną komedię”.

Malina Prześluga – dramatopisarka, pisarka, kulturoznawczyni. Kierowniczka literacka i dramaturżka Teatru Animacji w Poznaniu. Dwukrotna laureatka Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Laureatka rozlicznych nagród dramaturgicznych.

„Tutaj kiedyś stał dom” Marii Gustowskiej

Kapituła: „Utkany z baśniowych obrazów dramat o przedwojennej łemkowskiej wsi, która zniknęła z powierzchni ziemi. Historia o rozproszeniu duchów między drzewami, polami. O historii, w której najbardziej wstrząsające jest to, że nie ma w niej żadnego zakończenia, tylko powolne zapominanie. „Tutaj kiedyś stał dom” porusza istotne kwestie dotyczące mniejszości etnicznych, uwypukla siłę wspólnoty”.

Maria Gustowska – dramatopisarka, dramaturżka. Półfinalistka nagrody dramaturgicznej im. Tadeusza Różewicza, stypendystka programu Młoda Polska, Funduszu Popierania Twórczości ZAiKS. Jej prace były prezentowane podczas festiwali Boska Komedia, Open Eyes Art Festival, Sibiu International Theater Festival.

„Zamknij oczy Nel” Piotra Domalewskiego

Kapituła: „Przejmujące studium żałoby, która zaczyna się jeszcze przed śmiercią. Opowieść o pamięci, o trudnej sztuce dorastania, kiedy jest się już dorosłym. Tekst misternie łączy elementy rzeczywiste i surrealistyczne, nadając historii uniwersalny wymiar, pogłębiony przez konteksty historyczne i literackie”.

Piotr Domalewski – reżyser, scenarzysta, aktor, dramatopisarz. Dwukrotny laureat Złotych Lwów na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, Paszportu Polityki i Orłów.

Tegoroczna edycja Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej przynosi ważną zmianę w formule nagrody. Autorzy finałowych sztuk otrzymają po 10 tysięcy złotych, w przypadku współautorstwa – kwota do podziału. Nagrodę główną konkursu za najlepszy utwór, stanowi statuetka oraz nagroda pieniężna w wysokości 30 tysięcy złotych.

W poprzednich edycjach nagrodę pieniężną otrzymywała wyłącznie osoba, która zdobyła główną nagrodę. Ponadto Teatrowi Miejskiemu przysługuje prawo do przyznania Nagrody Specjalnej w postaci premiery wybranego utworu w bieżącym lub kolejnym sezonie artystycznym.

Powrót R@Portu i tegoroczna edycja Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej pokazują, że Gdynia ponownie mocno stawia na współczesny teatr i polską dramaturgię – mówi Mariusz Bzdęga, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców Urzędu Miasta Gdyni. – Chcemy nie tylko nagradzać najlepsze teksty, ale dawać im możliwość spotkania z publicznością i dalszego życia na scenie. Finalistki i finaliści nagrody będą ważną częścią tegorocznego R@Portu. To dobry moment, aby te dwa ważne dla Gdyni projekty znów mocno ze sobą połączyć.

Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna ma wyławiać najlepsze nowe teksty dla teatru i realnie zmieniać ich los – mówi Marta Miłoszewska, dyrektorka naczelna i artystyczna Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni. – Chcemy wzmacniać pozycję polskich autorek i autorów – także finansowo. Pracujemy nad tym, żeby finał GND był dla wyróżnionych tekstów i nagrodzonych osób początkiem dalszej drogi: na sceny, do teatrów, do publikacji, do publiczności. Bez nowych, mocnych tekstów nie ma nowego teatru. Dlatego podczas październikowego finału GND ogłosimy inicjatywę „Koalicja Teatrów dla Polskiej Dramaturgii” – jeden z pierwszych efektów naszych działań. To krok do stworzenia realnego obiegu dla polskiej dramaturgii – takiego, w którym wyróżnienie tekstu będzie otwierało mu drogę do kolejnych teatrów i kolejnych realizacji.

Kapituła: trzy perspektywy

W tym roku o wyborze finalistów decydowała kapituła, której członkinie reprezentują różne sposoby patrzenia na współczesny dramat – poprzez język, jego potencjał sceniczny oraz relację z rzeczywistością społeczną.

Antonia Lloyd-Jones – tłumaczka polskiej literatury na język angielski, laureatka Nagrody Transatlantyk, nominowana do International Booker Prize. Przekładała m.in. twórczość Olgi Tokarczuk, Pawła Huellego, Mariusza Szczygła. W dramacie interesują ją język, komunikatywność tekstu, jego zdolność do przekraczania lokalnego kontekstu.

Katarzyna Minkowska – reżyserka, scenografka, laureatka m.in: Paszportu Polityki, ubiegłorocznej Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej wspólnie z Tomaszem Walesiakiem za „Kiedy stopnieje śnieg”. Na dramat patrzy jak na materiał sceniczny. Istotny jest dla niej potencjał spotkania tekstu, aktora i widza.

Magdalena Rigamonti – dziennikarka, autorka książek, laureatka m.in. Grand Press, Mediatora, Nagrody im. Dariusza Fikusa, absolwentka Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie. Jej perspektywa łączy doświadczenie reporterskie ze spojrzeniem na teatr. W dramacie szuka napięć i pytań pozostających w bezpośrednim kontakcie ze współczesną rzeczywistością.

Od tego roku sekretarzem kapituły Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej jest Łukasz Chotkowski – dramaturg, reżyser, dziekan kierunku Reżyseria Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, pełnomocnik Dyrekcji Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni ds. Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych R@Port i Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Sekretarz uczestniczy w pracach kapituły bez prawa głosu przy wyborze finałowych tekstów i laureata lub laureatki nagrody.

Czytania finałowych tekstów

W ramach Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych R@Port odbędą się czytania wszystkich pięciu finałowych tekstów. Godzinne prezentacje przygotują studentki i studenci reżyserii Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Po każdym czytaniu odbędzie się rozmowa z autorkami i autorami, którą poprowadzi Łukasz Drewniak, krytyk teatralny, dramaturg, selekcjoner, wykładowca, publicysta, od lat związany z Gdyńską Nagrodą Dramaturgiczną.

Czytania odbędą się 21-24 października i będą dostępne dla publiczności bezpłatnie.

Gala w nowej odsłonie

Zmienia się również formuła finałowej gali. Do jej współtworzenia Teatr Miejski zaprosił Kubę Więcka, jednego z najbardziej wszechstronnych polskich muzyków, swobodnie poruszającego się między jazzem, elektroniką i hip-hopem , oraz Kozę, czyli Kamila Białaszka, rapera, reżysera i performera.

Jak będzie wyglądało ich spotkanie ze współczesną dramaturgią, przekonamy się 24 października w Teatrze Miejskim im. Witolda Gombrowicza w Gdyni. Tego wieczoru poznamy również laureata lub laureatkę 19. Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej.

Teatr Miejski zapowiada, że nie będą to jedyne zmiany i niespodzianki tegorocznego finału.