Aktualności

Zabytek miesiąca KWIECIEŃ 2026

Skrzydło drzwiowe z d. budynku biurowego ZUS po pracach konserwatorskich (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)

Skrzydło drzwiowe z d. budynku biurowego ZUS po pracach konserwatorskich (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)

Drzwi wewnętrzne z dawnego budynku biurowego ZUS-u (później PLO) przy ul. 10 Lutego 24 zabytkiem miesiąca kwietnia 2026.

Jednym z najbardziej znanych budynków modernistycznych Gdyni jest dawny budynek biurowy ZUS-u (później PLO) przy ul. 10 Lutego 24. Niewiele osób wie, że w tym zabytkowym obiekcie zachowało się wiele elementów przedwojennego wystroju i wyposażenia.

Budynek przy ul. 10 Lutego 24 powstał w latach 1935-1936 dla Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Społecznych (później ZUS) według projektu warszawskiego architekta Romana Piotrowskiego z 1934 r. W okresie powojennym stanowił siedzibę m. in. Polskich Linii Oceanicznych (okres PRL-u). W 2008 roku został zakupiony przez gminę miasta Gdyni i obecnie mieszcza się w nim: Urząd Miasta Gdyni, Miejska Informacja Turystyczna oraz Gdyńskie Centrum Wspierania Przedsiębiorczości.

W 1972 roku dawny budynek ZUS-u został wpisany do rejestru zabytków.

Pomimo pożaru w 1945 roku w budynku zachowało się wiele elementów oryginalnego wykończenia wnętrz (np. posadzka z płyt z beżowego i różowego wapienia kieleckiego, kamienne okładziny ścienne) oraz elementy wyposażenia, takie jak historyczne drzwi prowadzące do pomieszczeń biurowych.

Budynek przy ul. 10 Lutego 24 (fot. B. Ponikiewski)Budynek przy ul. 10 Lutego 24 (fot. B. Ponikiewski)


W 2025 r. przeprowadzono renowację jednych z nielicznie zachowanych przedwojennych skrzydeł drzwiowych, znajdujących się obecnie na piątym piętrze budynku, pomiędzy pokojami nr 523 i 524 w Biurze Miejskiego Konserwatora Zabytków. Poddane pracom skrzydło ma modernistyczną formę (dolna część jest pełna, zaś w górnej części wydzielono pięć poziomych prostokątnych przeszkleń, rozdzielonych profilowanymi listwami) i zostało zaprojektowane specjalnie dla tego budynku. Przeprowadzone prace pozwoliły na odkrycie i przywrócenie oryginalnej kolorystyki skrzydła drzwiowego oraz wyeksponowanie przedwojennego szklenia, pokrytego wcześniej wtórną, białą farbą.

Drzwi przed, w trakcie i po konserwacji (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)Skrzydło drzwiowe przed, w trakcie i po konserwacji (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)

Prace rozpoczęto od usunięcia powłok malarskich z drewna, elementów metalowych i szyb oraz uzupełnienia drobnych ubytków. Drewnianą powierzchnię dokładnie wyszlifowano, zagruntowano gotowanym olejem lnianym oraz pomalowano farbą na bazie oleju lnianego w kolorze ustalonym na podstawie przeprowadzonych odkrywek konserwatorskich. Na koniec zamontowano oczyszczone szklenie na listwy.

Odkrywka schodkowa pokazująca odsłonięte kolejne warstwy farby (1 oznacza najstarszą, najwcześniejszą warstwę, 7 – najbardziej współczesną). Po lewej stronie warstwa pierwotna (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)Odkrywka schodkowa pokazująca odsłonięte kolejne warstwy farby (1 oznacza najstarszą, najwcześniejszą warstwę, 7 – najbardziej współczesną). Po lewej stronie warstwa pierwotna (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)

Przeprowadzone prace konserwatorskie pozwoliły na ustalenie materiału drzwi i ich wykończenia, a także na przyjrzenie się detalom, które wcześniej były zakryte przez kolejne warstwy farby. Jak się okazało, w skrzydle drzwiowym zachowało się oryginalne szklenie z szyb fakturowych. Zawiasy zostały wtórnie spiłowane, dzięki czemu wiadomo, że poddane pracom skrzydło pochodzi z innego miejsca. Ponadto zostało ono wykonane z powszechnej sklejki, a następnie obłożone sosnowymi obłogami, co było bardzo nietypowym rozwiązaniem. Dla celów ekspozycyjnych i edukacyjnych zdecydowano się nie odtwarzać z jednej strony pierwotnej kolorystyki, lecz pozostawiono widoczną strukturę materiału. Dzięki temu można podziwiać również konstrukcję skrzydła.

Drzwi od strony pokoju 524 z widocznym sposobem montażu i łączenia listew podtrzymujących szklenie (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)Drzwi od strony pokoju 524 z widocznym sposobem montażu i łączenia listew podtrzymujących szklenie (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)


Prace konserwatorskie zostały przeprowadzone przez pana Radka Radziejewskiego.


Opracowała: mgr Maria Hotel

  • ikonaOpublikowano: 11.05.2026 13:00
  • ikona

    Autor: Maria Hotel (maria.hotel@gdynia.pl)

  • ikonaZmodyfikowano: 11.05.2026 13:36
  • ikonaZmodyfikował: Aleksandra Dylejko
ikona