Przedwojenne latarnie uliczne zabytkiem miesiąca września 2026. Dwie latarnie w Gdyni-Chyloni przy ul. Puckiej 34 pochodzą z lat 30. XX w. i są jednymi z ostatnich zachowanych gdyńskich latarni ulicznych z okresu międzywojennego. Przed II wojną światową tego typu charakterystyczne latarnie oświetlały ulice miasta, o czym świadczą fotografie archiwalne przedwojennej Gdyni. Większość latarni została zlikwidowana w latach 70. i 80., w trakcie kompleksowej wymiany oświetlenia gdyńskich ulic.Latarnia na obszarze śródmieścia w latach 30. XX w. i obecnie przy ul. Puckiej (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)Widok na latarnie przy ul. 10 Lutego w latach 30. XX w.Obecnie usytuowane są za ogrodzeniem zakładu rybnego, służąc nie tyle oświetleniu ulicy, ile terenu działki, na co wskazuje ukierunkowanie wsporników. Przypuszczalnie nie były one elementem oświetlenia ulicy Puckiej, lecz zostały pozyskane w czasie wycofywania ich z ulic Śródmieścia celem oświetlenia placu, na którym prowadzona była działalność gospodarcza. W innych miejscach na tej ulicy tego typu latarnie nie występują.Widok na lampy przy ul. Puckiej (fot. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków)Latarnie wyróżnia charakterystyczna, smukła forma – wieloboczne, lekko zwężające się ku górze betonowe słupy zwieńczone żelbetowymi wspornikami z płaskimi, metalowymi, wtórnymi kloszami emaliowanymi, od zewnątrz w kolorze granatowym, od środka białe.Wysięgnik latarni przy ul. Puckiej i zachowany fragment wysięgnika latarni na wystawie „Szkło, metal, detal” (Muzeum Miasta Gdyni, 2016-2017) ze zbiorów Biura Miejskiego Konserwatora ZabytkówW II poł. XX w. wymieniano oprawy oświetleniowe, wykorzystując istniejącą konstrukcję słupa ze wspornikiem. Ostatecznie wszystkie latarnie na obszarze Śródmieścia zlikwidowano.Widok na Skwer Kościuszki i zbliżenie na jedną z latarni z wymienionym kloszem (II poł. XX w.)Opis analogicznych latarni można znaleźć w „Przeglądzie wyrobów betonowych” Jerzego Nechaya z 1939 r. Opisano w nim dokładnie konstrukcję latarni:„ […] dziś przy zastosowaniu wyrobu mechanicznego, przeważnie wibracji na stołach, i wysoko wartościowego betonu oraz stali, przekroje poprzeczne są tak cienkie jak w stali (do 4 cm średnicy na szczycie latarni). […] Przekrój słupa jest najczęściej 8-boczny, rzadziej inny, przy słupach wirowanych oczywiście okrągły.Wewnątrz słupa i ramion wbetonowuje się rurkę na przewód świetlny. Słupy wirowane mają gotowy rdzeń próżny. Powierzchnia słupa jest wykończona rozmaicie, począwszy od surowego betonu, lekko tylko sczyszczonego szczotką drucianą, umaczaną w roztworze kwasu solnego, aż do obróbki czysto kamieniarskiej, naśladującej (zresztą zupełnie niepotrzebnie) naturalny kamień, a więc młotkowanie ze szlaczkiem. […]Słupy są silnie zbrojone stalą wysokowartościową, z betonu o wytrzymałości 28-dniowej ok. 500 kg/cm² przy zastosowaniu twardych grysików. Wysokość słupów ponad ziemię dochodzi do 15 m.”Rysunki z „Przeglądu wyrobów betonowych” Jerzego Nechaya z 1939 r.O zabytkowej wartości latarni świadczy ich unikalne występowanie jako ocalałych reliktów gdyńskiego oświetlenia ulicznego z okresu dynamicznego rozwoju Gdyni w latach 30. XX w., doskonale wpisujących się w modernistyczny charakter nowoczesnego miasta.Historyczne oświetlenie Placu KaszubskiegoW 2024 roku dwie latarnie przy ul. Puckiej zostały włączone do gminnej ewidencji zabytków.Właściciele terenu wyrazili wstępną zgodę na przeniesienie w przyszłości latarni bliżej Śródmieścia. Opracowanie: mgr inż. arch. Luiza Skrzypkowska Fotografie: Zasoby Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków Opublikowano: 02.10.2026 09:37 Autor: Maria Hotel (maria.hotel@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 02.10.2026 11:32 Zmodyfikował: Magdalena Śliżewska