Program

Program piątek

Piątek, 22 kwietnia 2022 roku

FOTOPLASTYKON & NOMINACJE DO KOLOSÓW: ALPINIZM, EKSPLORACJA JASKIŃ
Prowadzący: Dariusz Podbereski
 
11:00–11:05
OTWARCIE 24. OSPŻiA oraz KOLOSÓW (za rok) 2021
 
11:05–13:55 | BLOK I | FOTOPLASTYKON
 
11:05–11:35
Bogusław Hynek
Shikoku Henro – szlak 88 świątyń
Sikoku to najmniejsza i najsłabiej zaludniona z czterech głównych wysp Japonii. Wyspa lasów, gór i niezliczonych świątyń. Shikoku Henro jest jednym z najstarszych szlaków pielgrzymkowych na świecie, a jego długość wynosi około 1200 km. Poza przebyciem tej trasy Bogusław Hynek wszedł na wulkan Fudżi oraz uczestniczył w festiwalu fajerwerków i największym japońskim festiwalu tańca – Awa-Odori. Na koniec podróży zmroziła go informacja o nadciągającym tajfunie. Czy udało mu się uciec z wyspy zanim pochłonął ją żywioł?
 
11:40–12:10
Daniel Sienkiewicz, Aleksandra Szczepańska
EuroBajk’a
EuroBajk’a, czyli wyprawa rowerowa z sakwami przez Europę, to największy projekt zrealizowany dotąd przez rowerową parę Loverowi – Aleksandrę i Daniela. W czerwcu 2021 roku młodzi rowerzyści wyruszyli z Rybnika, by dotrzeć na metę w Zgorzelcu w sierpniu. Po drodze „przekręcili” ponad 3700 km, przejeżdżając przez 7 państw. Przez 58 dni gotowali w plenerze, spali na dziko w namiocie i czuli prawdziwą wolność. Choć na trasie nie brakowało momentów kryzysowych (jak udar słoneczny czy zatrucie pokarmowe), udało im się odwiedzić setki wspaniałych miejsc i zahaczyć o najpiękniejsze europejskie trasy rowerowe, jak choćby wytyczoną szlakiem dawnej kolei wąskotorowej słynną Parenzanę na Istrii.
 
12:15–12:45
Ryszard de Teisseyre, Ryszard Grześkowiak
Rowerem przez Bałkany i Włochy
To była już siedemnasta zagraniczna wyprawa rowerowa szalonego duetu „Markiz” i „Diabeł”. Doświadczeni na szlakach całego świata siwowłosi podróżnicy nie spodziewali się, że bliskie i stosunkowo łatwo dostępne Bałkany aż tak dadzą im w kość. Na liczącej ponad 1500 km trasie z Bułgarii, przez Serbię, Kosowo, Czarnogórę, Bośnię i Hercegowinę, Chorwację, Włochy, Albanię i Macedonię z powrotem do Sofii zmagali się ze stromymi podjazdami w pełnym słońcu, które zdawały się im przedsionkiem piekła, lawirowali na wykutych w skałach serpentynach, cieszyli się morską bryzą nad Adriatykiem, przede wszystkim zaś spotykali mnóstwo życzliwych ludzi, a także dziesiątki bezdomnych psów i kotów.
 
12:50–13:20
Michał Brezdeń
Wulkany Gruzji, Armenii i Iranu
Wędrówka przez wulkany Małego Kaukazu oraz gór Elburs (pasmo górskie w północnym Iranie, nie mylić z Elbrusem). Dla Michała i Małgosi był to pierwszy etap liczącej ponad pół roku podróży, którą zakończyli aż na Filipinach. W Gruzji wspięli się na Didi Abuli (3301 m), zachwycający surowością i widokami; w Armenii zmierzyli się z Aragacem, najwyższym szczytem tego kraju, nawet przez Ormian mylonym z Araratem i też owianym legendami i aurą niezwykłości (zaburzenia grawitacji są tam podobno normą); w Iranie próbowali zdobyć najwyższą górę całego Bliskiego Wschodu – stratowulkan Demawend (5609 m). Warunki zmusiły ich do zawrócenia kilkaset metrów przez wierzchołkiem, ale wystarczyło, by zaczęli sobie zadawać pytania, skąd wzięły się w Iranie lodowce i czy Irańczycy chodzą po górach.
 
 
13:25–13:55
Agnieszka Bagińska
RoweLove z Bagietką. Ponad 5000 km pod słońcem południowej Europy
Gdy cały świat przystanął z powodu pandemii, ona ruszyła. Agnieszka zwana Bagietką, czyli gdynianka mieszkająca w Melilli, hiszpańskiej enklawie w północnej Afryce, w 2021 roku przejechała rowerem dobrze ponad 5000 km: z Almeríi przez Pireneje i południe Francji do Monako, potem Toskania, urodziny w Wenecji, tureckie przysmaki w Albanii i wreszcie rejs na wyspę Korfu. Ponad trzy miesiące w drodze (głównie na trasach Eurovelo 8), dwanaście krajów i setki historii. Wielka rowerowa przygoda i wyjątkowa podróż w głąb siebie.
 
13:55–14:15 | PRZERWA
 
14:15–16:35 | BLOK II | FOTOPLASTYKON
 
14:15–14:45
Jarosław Kaptajn
Gamardżoba, Gruzjo
Piękne, a nawet przepiękne widoki, niebanalne jedzenie, niedające o sobie szybko zapomnieć trunki i ogromne kontrasty: od modernistycznej architektury Batumi, poprzez przebrzmiałą świetność kurortu Borjomi i kamieniste plaże Morza Czarnego, aż po osamotnione w Kaukazie niewielkie wioski. Wyprawa do Gruzji była piątą wielotygodniową eskapadą rowerową Jarosława Kaptajna, który z sakwami zaczął jeździć po świecie dopiero po 50-ce. Choć momentami nie było łatwo – trasa wiodła w większości przez góry – z całą pewnością było warto. Każda kropla przelanego potu, każdy kilometr podprowadzenia wysłużonego, 14-letniego roweru i każda ilość błota na ubraniu zostały wynagrodzone przez wspaniałe krajobrazy, spotkania z serdecznymi ludźmi i doświadczenie nieokiełznanej wolności, jakie daje jazda rowerem w górach.
 
14:50–15:20
Jacek Balcerak
Kajakiem, pieszo i… z kotem. 3000 km przez Polskę
Zaczęło się od 14-letniej Kingi. By nagłośnić zbiórkę pieniędzy na jej leczenie, Jacek Balcerak, kajakowy nowicjusz, postanowił spłynąć z Gorzowa do Gdańska. Kajak wziął… z wypożyczalni. Udało się, ale i okazało, że to za mało – i dla Kingi, i dla niego. By kontynuować przygodę i zbiórkę, w listopadzie 2020 roku wyruszył pieszo ze Świnoujścia na Hel. Zmagał się z piachem, zmęczeniem, pogodą, nie pomagały też szybko zapadające ciemności. Ale i tak mu się podobało. Dlatego wiosną ruszył ponownie – tym razem, by pomóc Darii i Justynie, wędrował z Przemyśla do Świnoujścia, a na wyprawę zabrał ze sobą… kota, którego – po udanej operacji – podarowała mu Kinga. Puchaty Parys nie narzekał, więc po chwili odpoczynku Jacek zabrał go w kolejną podróż, tym razem ze wschodu na zachód Polski – ze Sławatycz do Tuplic. Łączny bilans wypraw to blisko 3000 km, 100 dni w namiocie, dwie udane operacje, trzecia w planach, mnóstwo nowych przyjaciół, a wśród nich ten najważniejszy – kot.
 
15:25–15:55
Bartek Zobek
Wyznaczyć sobie… szlak. Niebieski. W Ugandzie
Celem tej nietypowej wyprawy było wytyczenie pierwszego szlaku turystycznego w rejonie masywu Kadam w Ugandzie. Zadanie tyleż oryginalne, co nadzwyczaj trudne – i to bardziej ze względu na wyzwania dotyczące komunikacji międzykulturowej niż przeszkody naturalne. Bartek Zobek podjął się go z dwóch powodów: by podzielić się swoim „odkryciem” malowniczego pasma górskiego we wschodniej Ugandzie oraz by chronić przed wycinką lasy porastające ten obszar, a zamieszkujące tam zwierzęta – na ile to możliwe – zabezpieczyć przed kłusownictwem. Czy Polak, który przyjechał do Afryki, by znakować drzewa i głazy na biało-niebiesko-biało na wzór szlaków PTTK, mógł wzbudzić zaufanie miejscowych? W Gdyni opowie m.in. o tym, czy udało mu się przekonać górali Kadama, że nie szuka kopalin, a turystyka może być równie atrakcyjnym źródłem dochodu, co uprawa czuwaliczki (popularnego zwłaszcza w Somalii, Jemenie i Etiopii narkotyku szerzej znanego jako khat).
 
16:00–16:35
Jakub Rybicki
Odmienne stany – rowerami przez Amerykę
The Great Divide Mountain Bike Route, czyli Wielki Szlak Wododziałowy, to jeden z najdłuższych, najpiękniejszych i najbardziej wymagających szlaków rowerowych na świecie. Zaczyna się w Banff w Kanadzie i wiedzie przez stan Alberta, Kolumbię Brytyjską, Montanę, Idaho, Wyoming i Kolorado aż do Nowego Meksyku. W całości przejechało go dotąd zaledwie kilkoro Polaków. Katarzyna Jadaluk i Jakub Rybicki spędzili na nim 54 dni, przemierzyli 4500 km i pokonali po drodze 60 tys. metrów przewyższeń, blisko trzydzieści razy przekraczając amerykański wododział. Doświadczali dzikich burz i morderczej suszy, spotykali niedźwiedzie i dobrych ludzi, poznając przy tym głęboką amerykańską prowincję z dala od świateł wielkich metropolii. Podczas prezentacji Jakub opowie, czym jest ekstremalna podróż we dwoje i jak się podczas niej nie rozwieść.
 
16:35–16:55 | PRZERWA
 
16:55–18:35 | BLOK III | FOTOPLASTYKON
 
16:55–17:25
Rafał Wierzbicki
Polaris: zimowa podróż w czasie. Za koło podbiegunowe ze starodawnym sprzętem
W marcu 2021 roku Rafał Wierzbicki wyruszył na wyprawę za koło podbiegunowe w północnej Szwecji, by przez kilka tygodni samotnie obozować w warunkach zimowych ze starodawnym wyposażeniem. Pozbawiony m.in. współczesnego namiotu i śpiwora, radził sobie w temperaturach sięgających trzydziestu stopni poniżej zera z wełnianym kocem, płóciennym namiotem, blaszanym piecykiem, reniferowym futrem i siekierą. Żywiąc się pemikanem – tradycyjnym prowiantem odkrywców polarnych i rdzennych Amerykanów – obozował samotnie w głębokich śniegach Laponii. Wyprawa została udokumentowana przy użyciu analogowej fotografii otworkowej i opisana w książce podróżniczej Polaris. Za swoją wcześniejszą książkę, Subarctica, Wierzbicki otrzymał ubiegłej jesieni Nagrodę im. Macieja Kuczyńskiego, przyznawaną za najciekawszy literacki debiut podróżniczy roku.
 
17:30–18:00 
Maciej Besta
Płaskowyż Putorana: tajga, tundra i polarna pustynia
W październiku ubiegłego roku Maciej Besta wrócił z Gdyni z Kolosem (za rok) 2020 w kategorii Wyczyn, Nagrodą im. Andrzeja Zawady i Nagrodą Dziennikarzy. Jego zimowe wejścia na najwyższe szczyty trzech najzimniejszych pasm górskich Syberii zrobiły ogromne wrażenie na wszystkich. Tym razem opowie o projekcie, który realizował w trzech etapach w latach 2018, 2019 i 2021 na Płaskowyżu Putorana – bardzo odludnym, trudnodostępnym i najwyżej położonym fragmencie Wyżyny Środkowosyberyjskiej, której obszar jest równy jednej trzeciej powierzchni Europy. Besta samotnie eksplorował wszystkie jego części i wspiął się na dwa najwyższe szczyty (odnalezienie jednego z nich wymagało długiego analizowania map), zmagając się po drodze z trzema głównymi rodzajami syberyjskich krajobrazów: ostępami gęstej tajgi, wielkimi przestrzeniami tundry oraz ponurą pustką jałowych pustyń polarnych..
 
18:05–18:35
Agnieszka Dziadek
Chorwacki długi dystans
Liczący 2200 km Chorwacki Szlak Długodystansowy to najdłuższy szlak pieszy Bałkanów. Łączy skrajne punkty Chorwacji: wschodni, północny, zachodni i południowy. Agnieszka Dziadek, laureatka Kolosa 2019 za skompletowanie przejść trzech najsłynniejszych amerykańskich szlaków długodystansowych, w 2021 roku przeszła go w całości jako pierwsza kobieta i pierwsza osoba z Polski. Przez Chorwację wędrowała w letnim skwarze, wśród rojów komarów, kamienistymi ścieżkami, przez chaszcze pełne jeżyn, pokrzyw i… niedźwiedzi brunatnych. Kluczyła po polach minowych wśród zardzewiałych czołgów, zdobyła najwyższy szczyt kraju – Dinarę (1831 m), zajrzała do kilku jaskiń i przez chwilę rozważała całkiem poważną propozycję pracy w branży… przemytniczej. Ostatecznie odrzuciła ofertę, za to ustanowiła rekord prędkości przejścia szlaku - zajęło jej to 65 dni.
 
 
18:35-18:50 | PRZERWA
 
18:50-21:05 | BLOK IV | NOMINACJE DO KOLOSÓW: ALPINIZM, EKSPLORACJA JASKIŃ
 
18:50–19:20
Marcin Tomaszewski, Damian Bielecki
Wielka ściana w Dolinie Trango
Celem jesiennej wyprawy w Karakorum duetu znakomitych polskich wspinaczy była ściana Uli Biaho Gallery w słynnej Dolinie Trango. Po 11 dniach działalności w trudnych, zimowych warunkach Dany i Yeti wytyczyli 800-metrową nową drogę w stylu big wall na pięknym, eksponowanym urwisku. W warunkach zimowego Karakorum, w temperaturach spadających poniżej -30°C, pokonanie każdego metra było bardzo czasochłonne i wymagające. Niewykluczone, że była to pierwsza w ogóle wielkościanowa wspinaczka w Karakorum o tej porze roku. Tomaszewski z Bieleckim – sponiewierani, ale zwycięscy – wyznaczoną przez siebie linię nie przypadkowo nazwali Frozen Fight Club (A3, M7, 780 m, 16 wyciągów i 9 spitów do zjazdów i holowania).
 
19:25–19:55
Ditta Kicińska, Jan Barabach
Jaskinie Bałkanów: złote podziemia Czarnogóry
Ubiegłoroczna wyprawa na Bałkany wielokrotnie nagradzanego na Kolosach Wielkopolskiego Klubu Taternictwa Jaskiniowego przy współudziale Speleoklubu Świętokrzyskiego działała głównie w rejonie masywu Beliča i Kolaty. W 11 znajdujących się tam jaskiniach polscy grotołazi zmierzyli ponad 4 km nowych korytarzy. Najlepsze rezultaty osiągnęli w systemie Jaskini Złotej, który w wyniku ich eksploracji osiągnął 5316 m długości, stając się najdłuższym znanym systemem jaskiniowym w Górach Prokletije. Jednym z największych odkryć w systemie jest ogromna sala nazwana Skalne Miasto – długa na ok. 250 m, szeroka na 100 m i o wysokości sięgającej kilkunastu metrów. W swojej kategorii – krasowych sal wysokogórskich – należy do najciekawszych miejsc w Europie.
 
20:00–20:30
Paweł Zieliński, Tomasz Olszewski
Polski Himalaizm Sportowy w Cordillera Blanca
Polski Himalaizm Sportowy to nowy program wysokogórski Polskiego Związku Alpinizmu. W ubiegłym roku jego uczestnicy działali m.in. w rejonie Cordillera Blanca w Peru. O tym, jak przebiegała akcja górska w dolinie Paron, oferującej wspinaczom piękne granitowe ściany i największe bigwallowe wyzwania w Peru opowiedzą Paweł Zieliński i Tomasz Olszewski. Przedstawią też najbliższe plany PHS.
 
20:35–21:05
Kuba Gzela, Bartek Pawlikowski
Na nartach w Karakorum
Andrzeja Bargiel, znakomity skialpinista, nagrodzony Kolosem przed trzema laty za zjazd z wierzchołka K2, w ubiegłym roku znów wybrał się na narty w Karakorum. Tym razem jego celem były sześciotysięczniki, bo liczyła się nie tylko wysokość, ale i eksploracja –Bargiel dokonał pierwszego wejścia na Yawash Sar II oraz pierwszego polskiego wejścia na Leila Peak. Z obu szczytów zjechał na nartach (z tego drugiego wspólnie z  Jędrzejem Baranowskim). O przebiegu wyprawy opowiedzą w Gdyni jej uczestnicy – Kuba Gzela (operator i reżyser zrealizowanego w Karakorum filmu pt. Doo Sar) oraz Bartek Pawlikowski.

21:10-21:40
Olga Dębicka
O Kazachstanie step by step
Dziennikarka, reportażystka i wieloletnia współpracowniczka „National Geographic Polska” pierwszy raz wyjechała do Kazachstanu ponad dekadę temu – jako korespondentka gazety, towarzysząc misji humanitarnej. Potem wracała tam kilkakrotnie, by zjeździć ten ogromny kraj – dziewiąty na świecie pod względem wielkości powierzchni – wzdłuż i wszerz: od położonego przy granicy z Rosją Pietropawłowska, przez Karagandę, jezioro Bałchasz, aż po stołeczne Ałmaty. „Gdybym miała zachęcić do podróży do Kazachstanu, wymieniłabym pięć słów: step, ludzie, bania, jedwabny szlak, konie” – opowiada Dębicka. Wspaniała przyroda, serdeczni ludzie i kilometry niezmierzonego stepu. Jest co odkryć i jest się gdzie zgubić.

Szczegółowy program pokazów i spotkań może ulec zmianie. Prosimy o sprawdzanie aktualnego harmonogramu na stronie: kolosy.pl
*******
 
Przez cały czas trwania 24. OSPŻiA w hali Gdynia Arena będzie można oglądać wystawę fotografii Wojciecha Prażucha zatytułowaną Piękne. Jej autor od kilkunastu lat realizuje swoje dziecięce marzenia o poznawaniu świata. Z aparatem w dłoni odwiedził już kilkadziesiąt krajów na pięciu kontynentach.
 
Tegorocznym Kolosom towarzyszy również wystawa zdjęć zakwalifikowanych do finału konkursu FotoGlob.