Co nowego

Gdynia na dobrej drodze do UNESCO

Gdyński samorząd od lat podejmuję skuteczne działania, aby historyczny zespół śródmieścia Gdyni został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, fot. materiały prasowe

Gdyński samorząd od lat podejmuję skuteczne działania, aby historyczny zespół śródmieścia Gdyni został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, fot. materiały prasowe

09.10.2018 r.

Gdyński samorząd od lat podejmuję skuteczne działania, aby historyczny zespół Śródmieścia Gdyni został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. O tym m.in. dyskutowali uczestnicy debaty „Konserwacja Modernizmu: Praktyka utopii”, w trakcie której wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Magdalena Gawin zadeklarowała wsparcie dla gdyńskich starań.

- Gdynia to flagowy przykład dziedzictwa międzywojennej architektury modernistycznej, który zasługuje na wpisanie na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO – mówiła w trakcie debaty Magdalena Gawin, wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. - Do tej pory na listę UNESCO nie trafił żaden obiekt z terenów Polski z okresu po odzyskaniu niepodległości. Dlatego w staraniach o uzyskanie wpisu istotna jest przemyślana strategia, która pozwoli docenić polską architekturę z okresu XX w. na świecie – dodała.

Wiceminister Gawin zadeklarowała, że wyznaczy przedstawiciela z Narodowego Instytutu Dziedzictwa, aby we współpracy z miastem przygotował odpowiedni wniosek.

- Inicjatywa pani minister dobrze współgra z naszymi działaniami i stanowi potwierdzenie, że nasza praca w obszarze konserwatorskim, badawczym, naukowo-popularyzatorskim czy promocyjno-turystycznym przynosi efekty – mówił Marek Stępa, wiceprezydent Gdyni ds. rozwoju.

Aby znaleźć się na prestiżowej Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, wnioskodawcy muszą przejść wieloetapowy i długotrwały proces. Najpierw obejmujący krajowe działania, a dopiero po spełnieniu niezbędnych etapów, wnioskowanie do wpisania na tzw. wstępną listę (Tentative List) UNESCO. Kolejne etapy obejmują m.in. weryfikacje dokumentów, zewnętrzną ewaluacje wniosku, jego przedstawienie Komitetowi Światowego Dziedzictwa i wreszcie otrzymanie wpisu.

Jednym z pierwszych działań gdyńskiego samorządu było złożenie wniosku dotyczącego wpisania śródmieścia Gdyni do wojewódzkiego rejestru zabytków. Stało się to w 2007 r. i umożliwiło miastu ubieganie się o status Pomnika Historii RP. Procedura ta zakończyła się sukcesem w 2015 r., kiedy na mocy rozporządzenie wydanego przez Prezydenta RP Śródmieście Gdyni weszło do grona najważniejszych zabytków w Polsce.

Drugim filarem zabiegów zmierzających do uzyskania wpisu są działania promocyjne, popularyzujące gdyńskie dziedzictwo architektury modernistycznej w kraju, jak i za granicą.

Począwszy od 2007 r. Gdynia organizuje międzynarodowe konferencje pod hasłem „Modernizm w Europie – Modernizm w Gdyni”. Są one poświęcone prezentacji najnowszych badań nad architekturą modernistyczną i zagadnień konserwatorskich z nią związanych. Uczestniczą w nich najwybitniejsi przedstawiciele środowiska akademickiego zajmujący się historią i teorią architektury z większości krajów europejskich. Konferencje te są okazją do promocji walorów Gdyni nie tylko wśród polskich uczestników, ale także wśród ekspertów zagranicznych, co zwiększa rozpoznawalność miast na forum międzynarodowym.

Jednym z działań było także przystąpienie Gdyni do stowarzyszenia Docomomo International, czyli międzynarodowej organizacji, która wspiera i upowszechnia działania dotyczące modernizmu w architekturze. Stowarzyszenie stanowi unikalną platformę współpracy dla historyków, architektów, urbanistów, konserwatorów, pracowników administracji publicznej, nauczycieli akademickich i studentów. Obecnie zrzesza ok. 3000 indywidualnych i instytucjonalnych członków. Ponadto DOCOMOMO International organizuje w dwuletnim cyklu międzynarodowy kongres, pozwalający na wymianę poglądów i dyskusję w gronie członków stowarzyszenia, jak również wszystkich osób zainteresowanych architekturą modernistyczną i jej ochroną. Gdynia dwukrotnie brała w nich udział (2016 r. i 2018 r.), prezentując różne aspekty dziedzictwa architektury modernistycznej miasta. Referaty gdyńskie ukazywały się następnie w publikacjach pokongresowych, co także istotnie wpływa na promocję miasta, szczególnie w kręgach eksperckich.

Ponadto w czerwcu 2018 roku Gdynia wzięła udział w spotkaniu założycielskim grupy Modern Cities Reporting dedykowanej problematyce konserwatorskiej związanej z zarządzaniem zespołami zabudowy modernistycznej przy jednoczesnym wdrożeniu holistycznego stanowiska UNESCO dotyczącego synergii działań konserwatorskich i wymogów związanych ze współczesnym rozwojem społeczno-gospodarczym miast. Oprócz Gdyni do grona tego zaproszono miasta znajdujące się już na liście światowego dziedzictwa UNESCO: Brasília (Brazylia), Asmara (Erytrea), Hawr (Francja), Berlin (Niemcy) i Tel Awiw (Izrael). Gdynia zadeklarowała się, że zorganizuje kolejne spotkanie grupy Modern Cities Reporting w 2019 roku.

Obecnie w Polsce na liście znajduje się 15 miejsc, w tym 14 to obiekty dziedzictwa kulturowego oraz 1 dziedzictwa przyrodniczego.
Debaty „Konserwacja Modernizmu: Praktyka utopii” odbyła się w ramach projektu „Ćwiczenia Nowoczesności” w Muzeum Miasta Gdyni. Organizatorami wydarzenia był Instytut Pileckiego oraz Gdynia.