Co nowego

Gdyńskie konserwacje – posadzki z lastryka

Posadzka lastrykowa w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 38; Trzykolorowa posadzka na podeście schodowym w budynku przy ul. Słupeckiej 9; Posadzka z płytek lastrykowych w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 18.

Posadzka lastrykowa w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 38; Trzykolorowa posadzka na podeście schodowym w budynku przy ul. Słupeckiej 9; Posadzka z płytek lastrykowych w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 18.

17.07.2020 r.

Podczas aranżacji wnętrz wielu budynków Gdyni szczególną wagę przywiązywano do oryginalnie zakomponowanych posadzek wykonywanych z różnych materiałów. Wśród nich szczególnie rozpowszechniony był w okresie modernizmu szlifowany sztuczny kamień, czyli tzw. lastryko, o bardzo rozmaitych wzorach i kolorach.

Posadzka na podeście schodowym w kamienicy przy ul. Abrahama 28; Posadzka z monogramem przed wejściem do kamienicy przy ul. Abrahama 41. Posadzka na podeście schodowym w kamienicy przy ul. Abrahama 28; Posadzka z monogramem przed wejściem do kamienicy przy ul. Abrahama 41.
Posadzki lastrykowe, znane również pod nazwą terrazzo, były wykonywane z mieszaniny cementu, piasku i wody, z dodatkiem różnych barwników oraz różnokolorowych grysów. Mieszaninę wylewano w formie gęstej masy i po stwardnieniu starannie szlifowano. Różnej wielkości i zabarwienia kruszywa oraz dodatkowe barwienie masy cementowej, pozwalały na uzyskanie niezliczonej ilości wyjątkowych kompozycji i rozwiązań plastycznych.
Motyw dekoracyjny z lastryka w budynku przy ul. Mickiewicza 33; 2.	Jaskrawe lastryko w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 52; Posadzka w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 47 Motyw dekoracyjny z lastryka w budynku przy ul. Mickiewicza 33; Jaskrawe lastryko w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 52; Posadzka w sieni klatki schodowej w kamienicy przy ul. Starowiejskiej 47
Były to często indywidualne motywy dekoracyjne, takie jak gwiazdy, róże wiatrów, monogramy, czy inne kompozycje geometryczne. Niekiedy łączono też różne rodzaje materiałów, np. poprzez zatopienie w masie lastryka drobnych kolorowych kostek mozaikowych, tworząc ciekawe efekty dekoracyjne. Dla przyśpieszenia prac stosowano niekiedy płytki lastrykowe.
Posadzka w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 47 po odrestaurowaniu. Posadzka w kamienicy przy ul. Świętojańskiej 47 po odrestaurowaniu.
Lastryko zyskało popularność nie tylko dzięki wyjątkowym możliwościom plastycznym, ale również ze względu na swoją wysoką wytrzymałość. Dziś posadzki wykonane z tego materiału jeszcze w latach 30. XX w., noszą zazwyczaj niewielkie ślady zużycia, a ewentualne ubytki i spękania materiału są możliwe do naprawy.
Podczas prac konserwatorskich wypełniane są starannie dobraną masą z kruszywem jak najbardziej zbliżonym do oryginalnego. W ramach działań renowacyjnych możliwe jest również zeszlifowanie i wypolerowanie spatynowanego materiału przywracając mu dawny szlachetny wyraz. Pozytywne efekty tego typu prac można zobaczyć m.in. we wnętrzu klatki schodowej w kamienicy przy ul. Abrahama 28, w której w ubiegłym roku przeprowadzono kompleksowy remont.
Efekty prac konserwatorskich przy posadzce w klatce schodowej w kamienicy przy ul. Abrahama 28, przed i po uzupełnieniu spękań. Efekty prac konserwatorskich przy posadzce w klatce schodowej w kamienicy przy ul. Abrahama 28, przed i po uzupełnieniu spękań.
Opracowanie tekstu i fotografie: Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków