Przez wiele lat nie daje żadnych objawów, rozwija się powoli i często zostaje wykryta dopiero po pierwszym złamaniu. Osteoporoza jest jedną z najczęstszych chorób układu kostnego i stanowi poważny problem zdrowotny, szczególnie wśród kobiet po menopauzie. 24 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Chorych na Osteoporozę – to dobra okazja, aby zwrócić uwagę na znaczenie profilaktyki i przypomnieć, że odpowiednie działania mogą znacząco zmniejszyć ryzyko utraty masy kostnej oraz pomóc zachować sprawność przez długie lata. Czym jest osteoporoza? Osteoporoza to choroba, w której dochodzi do stopniowego osłabienia struktury kości oraz zmniejszenia ich gęstości mineralnej. W efekcie kości stają się bardziej kruche i podatne na złamania nawet podczas codziennych czynności. Najczęściej złamania osteoporotyczne dotyczą: kręgosłupa, szyjki kości udowej, nadgarstka. Ponieważ choroba przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo, często określana jest mianem „cichego złodzieja kości”. Wiele osób dowiaduje się o jej istnieniu dopiero po wystąpieniu złamania, które znacząco wpływa na jakość życia i samodzielność. Dlaczego kobiety są bardziej narażone? Jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju osteoporozy jest menopauza. Wraz ze spadkiem poziomu estrogenów proces utraty masy kostnej znacznie przyspiesza, a kości stają się bardziej podatne na uszkodzenia. Ryzyko zachorowania zwiększają również: wiek powyżej 50 lat, niska masa ciała, brak regularnej aktywności fizycznej, niedobór wapnia i witaminy D, palenie papierosów, nadmierne spożywanie alkoholu, występowanie osteoporozy w rodzinie. Warto pamiętać, że im wcześniej zostaną rozpoznane czynniki ryzyka, tym większa szansa na skuteczną profilaktykę i zahamowanie postępu choroby. Densytometria – badanie, które warto znać Jednym z najważniejszych badań służących ocenie stanu kości jest densytometria. Pozwala ona określić gęstość mineralną kości i ocenić ryzyko wystąpienia złamań osteoporotycznych. Badanie jest: bezbolesne, nieinwazyjne, krótkie, bezpieczne. O konieczności wykonania densytometrii warto porozmawiać z lekarzem, szczególnie po menopauzie lub w przypadku występowania dodatkowych czynników ryzyka osteoporozy. Gdzie się zgłosić i czy potrzebne jest skierowanie? Badanie densytometryczne można wykonać w wielu placówkach medycznych – zarówno publicznych, jak i prywatnych. W ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) wymagane jest skierowanie od lekarza (np. lekarza rodzinnego lub specjalisty). W placówkach prywatnych często można zapisać się na badanie bez skierowania, jednak jest ono wtedy odpłatne.Warto zapytać swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej o możliwość wykonania badania oraz o dostępne programy profilaktyczne w miejscu zamieszkania. Ruch wzmacnia kości Kości, podobnie jak mięśnie, potrzebują regularnej aktywności fizycznej. Odpowiednio dobrany ruch pomaga utrzymać gęstość kości, wzmacnia mięśnie oraz poprawia równowagę i koordynację. Do najbardziej korzystnych form aktywności należą: spacery, nordic walking, jazda na rowerze, taniec, pływanie, ćwiczenia poprawiające równowagę i koordynację. Regularny ruch zmniejsza również ryzyko upadków, które są jedną z najczęstszych przyczyn złamań u osób starszych. Wapń i witamina D – duet dla zdrowych kości Prawidłowo zbilansowana dieta odgrywa kluczową rolę w profilaktyce osteoporozy. Szczególne znaczenie mają wapń i witamina D, które wspierają prawidłową budowę oraz utrzymanie mocnych kości. Dobrymi źródłami wapnia są: mleko i produkty mleczne, zielone warzywa liściaste, sardynki i inne ryby spożywane z ośćmi, migdały i sezam. Równie ważna jest witamina D, która pomaga organizmowi prawidłowo wykorzystywać wapń. Jej źródłem są: ekspozycja skóry na słońce, tłuste ryby morskie, jaja, suplementacja zalecona przez lekarza. Korzystaj z profilaktyki Regularne konsultacje lekarskie i wykonywanie badań profilaktycznych pozwalają wcześnie wykrywać nieprawidłowości i skutecznie przeciwdziałać rozwojowi choroby.Mieszkanki Gdyni mogą śledzić działania Gdyńskiego Centrum Zdrowia, które regularnie informuje o bezpłatnych badaniach, konsultacjach oraz wydarzeniach zdrowotnych organizowanych we współpracy z partnerami medycznymi. Dbaj o kości dziś, aby zachować sprawność jutro Osteoporoza nie musi być nieuniknioną konsekwencją starzenia się. Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, odpowiednia ilość witaminy D oraz wykonywanie badań profilaktycznych mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania.Warto zadbać o swoje kości już dziś, aby cieszyć się zdrowiem, samodzielnością i aktywnością przez wiele kolejnych lat. Bo sprawność, niezależność i dobra jakość życia zaczynają się od mocnych fundamentów – a są nimi zdrowe kości.Autorka tekstu: Agata Białek (materiały Gdyńskiego Centrum Zdrowia) Kontakt Gdyńskie Centrum Zdrowia sekretariat@gcz.gdynia.pl 58 880-83-22 Opublikowano: 24.06.2026 10:39 Autor: Paweł Jałoszewski (pawel.jaloszewski@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 25.06.2026 08:53 Zmodyfikował: Aleksandra Dylejko