W Gdyni po raz kolejny trwa wielkie święto dokumentu, a jego ważnym momentem jest uhonorowanie filmów, które w wyjątkowy sposób odpowiadają na potrzeby współczesnego świata. Laur Prezydent Miasta Gdyni powędrował do belgijskiego reżysera Pietera-Jana de Pue za film „Mariinka”. Swoje nagrody w 11. trójmiejskiej odsłonie festiwalu Millennium Docs Against Gravity przyznało też Europejskie Centrum Solidarności, Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku oraz – po raz pierwszy w edycji trójmiejskiej – Muzeum Emigracji. Laureatów ogłoszono 14 maja na uroczystej gali wręczenia nagród trójmiejskiej edycji Millennium Docs Against Gravity. Jury w składzie: Katarzyna Klimkiewicz, Urszula Morga, Zygmunt Miłoszewski przyznało Nagrodę Prezydent Miasta Gdyni w wysokości 15 000 zł filmowi „Mariinka”. Każdy z dokumentów konkursu poruszył nas głęboko, ale ten jeden zagrał na wyjątkowo wielu strunach. Obraz relacji rodzinnych niczym z antycznej tragedii. Dojrzewanie w cieniu katastrofy. Bohaterowie, z których każdy zasługiwałby na powieść. Praca włożona w sportretowanie dekady na linii frontu. Tytuł tego filmu, nazwa miasta łączącego bohaterów – brzmi jak imię – i dobrze, bo przypomina, że wojna nie jest gdzieś, że przydarza się komuś, a konkretnie przydarza się nam. Nagrodę przyznajemy filmowi „Mariinka” w reżyserii Pietera-Jana de Pue. – tak jury uzasadniało swój wybór. Nagrodę wręczył Dyrektor ds. Kultury i Aktywności Mieszkańców Mariusz Bzdęga, a odebrała ją odebrała jedna z bohaterek dokumentu Angela Pisarewa. Wspólna zdjęcie po ceremonii (fot. Anna Rezulak/GCF) Tradycją stało się, że swoje nagrody w trójmiejskiej edycji festiwalu Millennium Docs Against Gravity przyznaje też Europejskie Centrum Solidarności (nagroda All About Freedom Festival) oraz Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku (Nagroda Etnomatograf). Jury nagrody All About Freedom Festival w składzie: Magdalena Fryze-Seroka, Agnieszka Józefowicz, Włodzimierz Polikhun jednogłośnie przyznało ten laur filmowi „Bibliotekarki” w reżyserii Kim A. Snyder, który w poruszający i niezwykle aktualny sposób pokazuje, jak wielką wartość mają dziś wiedza, edukacja i odpowiedzialność, za prawdę w świecie manipulacji i fake newsów, gdzie coraz częściej podważa się podstawy nauki oraz próbuje wymazywać niewygodne treści z pamięci społecznej. Film pozwala poznać różne perspektywy osób wykonujących skrupulatną, często ryzykowną pracę na rzecz dialogu, dostępu do wiedzy i budowania wspólnoty w czasach chaosu i niezgody. Biblioteka staje się tu miejscem różnorodności, indywidualności i otwartości – przestrzenią, w której każdy człowiek może znaleźć swoje miejsce.Bliski jest nam również pokazany w filmie duch społecznej współpracy, ruchu obywatelskiego oraz solidarności budowanej przez codzienną postawę obywatelską i siłę kobiet, które konsekwentnie bronią swoich zasad, wolności myślenia i prawa do edukacji. – czytamy w uzasadnieniu jury. Już po raz szósty na Millennium Docs Against Gravity Festival Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku przyznał nagrodę Etnomatograf dla najlepszego filmu o tematyce etnograficznej i antropologicznej. W zamyśle kapituły było wyróżnienie laureata lub laureatki za najczulszy sposób ukazania autentycznego oblicza człowieka. Dlatego jury nagrody Etnomatograf w składzie: Waldemar Elwart, Urszula Kokoszka, Anna Ratajczak-Krajka i Krystyna Weiher-Sitkiewicz przyznało, że obrady były wyjątkowo burzliwe, bo poziom konkursu przerósł ich oczekiwania. Każdy z nominowanych filmów był hołdem dla rdzennych praktyk, wiedzy, tożsamości językowej, ukazywał życie zgodne z naturą, wierzeniami, pasją, były to opowieści pełne uważności, niespieszne, z wyrazistymi bohaterami, którzy wykazywali silną podmiotowość i sprawczość. Ale zwycięzca może być tylko jeden: za wielopokoleniową historię, herstoryczną perspektywę, nobilitację wiedzy rdzennej i wpisanie jej w naukowy dyskurs, szacunek dla przeszłości i połączenie magii z autentyzmem, Nagrodę Etnomatograf otrzymała reżyserka: Otilia Portillo Padua za film „Córki Lasu”. Film powstał z poszanowaniem i z udziałem rdzennej społeczności Zapoteków. Ujęły nas poetyckość eseju filmowego, zobrazowanie widzialnego i niewidzialnego świata oraz współistnienie ludzkich i nie-ludzkich żyć. – uzasadniło jury. Po raz pierwszy w historii trójmiejskiej edycji festiwalu swoją nagrodę przyznało także Muzeum Emigracji. W swym założeniu Kompas honorować ma produkcje, które w szczególny sposób poruszają temat przekraczania granic jako doświadczenia kształtującego ludzkie losy. Jury w składzie: Karolina Grabowicz-Matyjas, Maciej Moskwa i Anna Alboth przyznało nagrodę Kompas Muzeum Emigracji filmowi: „Lis i różowy księżyc” (Fox Under a Pink Moon) w reżyserii Mehrdada Oskouei i Sorai Akhlaghi. Nagrodzony film w poruszający sposób ukazuje wieloletni proces walki o siebie 16-letniej Sorai Akhlaghi. Film prezentuje zarówno codzienność młodej bohaterki, jej dylematy, przemyślenia, lęki i podejmowane przez nią próby ucieczki z Iranu. Soraya ucieka od opresji przemocy ze strony męża, podążając jednocześnie za pragnieniem wolności wyboru decydowania o sobie. „Lis i różowy księżyc” w sposób absolutnie wyjątkowy ukazuje doświadczanie przekraczania granic jako przełom w życiu bohaterki – zarówno w wymiarze fizycznym, jak i emocjonalnym. Oddanie głosu wyłącznie Sorai oraz zbudowanie całości filmu z materiałów jej osobistego archiwum to unikalny przykład przedstawienia migracji z perspektywy samej migrantki: perspektywy wciąż zbyt rzadko obecnej w kinie i debacie publicznej. Dzięki temu migrację postrzegamy jako złożony, wielowymiarowy proces: z jednej strony wynikający z konieczności ochrony podstawowych praw człowieka, z drugiej zaś jako drogę wewnętrznej transformacji i poszukiwania własnego miejsca w świecie. – czytamy w uzasadnieniu kapituły. 23. Millennium Docs Against Gravity w Gdyńskim Centrum Filmowym trwa do niedzieli, 17 maja. Szczegóły i sprzedaż biletów na stronie trójmiejskiej edycji festiwalu oraz w kasach kina studyjnego Gdyńskiego Centrum Filmowego. Opublikowano: 14.05.2026 23:19 Autor: Karolina Szypelt (karolina.szypelt@gdynia.pl) Zmodyfikowano: 15.05.2026 09:48 Zmodyfikował: Karolina Szypelt