1392 (1092) 2019-12-20 - 2020-01-02

Gdynia pamięta o wydarzeniach Grudnia ‘70

W Gdyni odbyły się poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz

W Gdyni odbyły się poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz

19.12.2019 r.

17 grudnia 1970 roku w Gdyni doszło do masakry. Wojsko i milicja otworzyli ogień w stronę robotników zmierzających ze stacji kolejowej do zablokowanej stoczni. Padli zabici i ranni. Ucierpieli też przypadkowi przechodnie i uczniowie idący do szkoły. Dziś rano pod pomnikiem Ofiar Grudnia '70  odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary wydarzeń sprzed 49 lat. Wzięli w nich udział m.in.: przedstawiciele władz państwowych, parlamentarzyści, władze Gdyni, przedstawiciele NSZZ „Solidarność”, uczestnicy tamtych wydarzeń oraz harcerze i młodzież.
 
To był jeden z najtragiczniejszych dni w historii naszego miasta. Od kilku dni w stoczni trwał strajk. Robotnicy protestowali, bo chcieli godziwych warunków życia, podniesienia płac i cofnięcia podwyżek cen żywności. 16 grudnia w wystąpieniu telewizyjnym ówczesny wicepremier Stanisław Kociołek nawoływał stoczniowców do powrotu do pracy. Nikt nie spodziewał się tego, co nastąpiło nazajutrz.
 
Wszystko zaczęło się o poranku 17 grudnia przy wiadukcie obok stacji SKM Gdynia Stocznia. Wojsko i milicja zaatakowały idących do pracy stoczniowców. Stamtąd wzburzeni  robotnicy postanowili się udać pod Prezydium Miejskiej Rady Narodowej (dzisiejszy Urząd Miasta Gdyni). Pochód, który szedł od strony ul. Czerwonych Kosynierów (dzisiejsza ul. Morska), na czele niósł na drzwiach ciało Janka Wiśniewskiego, czyli młodego robotnika Zbigniewa Godlewskiego. Druga rzeź odbyła się na Wzgórzu Nowotki (dzisiaj Wzgórze św. Maksymiliana), w okolicy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej i pobliskiej stacji kolejowej. Tam  młodzi ludzie rzucali w funkcjonariuszy ZOMO kamieniami w odwecie za poranne wydarzenia.
 
Według oficjalnych informacji tego dnia w Gdyni zginęło 18 osób. Jednak w rzeczywistości ofiar było znacznie więcej. Wśród zabitych znaleźli się też nastolatkowie, którzy trafili w sam środek masakry w drodze do szkół.


 

Pamięć o ofiarach


Dokładnie dziś mija 49 lat od tamtych tragicznych wydarzeń. Z tej okazji o świcie pod pomnikiem Ofiar Grudnia '70 w okolicach przystanku SKM Gdynia Stocznia, odbyły się oficjalne uroczystości upamiętniające ofiary grudniowej masakry. Jak co roku zgromadziły one wiele osób. Wzięli w nich udział m.in. przedstawiciele władz państwowych, parlamentarzyści, przedstawiciele NSZZ „Solidarność” i władze Gdyni na czele z prezydentem Wojciechem Szczurkiem.

Rocznica Grudnia ’70 ma dla gdynian szczególne znaczenie. To jedno z ważniejszych wydarzeń w historii naszego miasta. Pamiętamy tamte dramatyczne chwile, pamiętamy o ofierze zamordowanych ludzi. Mamy też świadomość, że te wydarzenia otworzyły drogę do wolnej Polski. Nie byłoby wydarzeń sierpnia 1980 roku i wielkiej Solidarności, gdyby nie tamta ofiara – mówi Wojciech Szczurek, prezydent Gdyni.

fot. Michał Puszczewicz

Po oficjalnych przemówieniach odbyła się wspólna modlitwa. Poprowadził ją Metropolita Gdański abp Sławoj Leszek Głódź. Potem odczytano Apel Pamięci, a żołnierze Marynarki Wojennej oddali salwę honorową na cześć ofiar wydarzeń grudniowych. Następnie uczestnicy uroczystości złożyli wiązanki kwiatów i znicze pod pomnikiem Ofiar Grudnia '70.
Na poranne uroczystości licznie przyszli też mieszkańcy Gdyni i harcerze. Tradycyjnie nie zabrakło również tych, którzy pamiętają ten Czarny Czwartek. Wciąż dają oni świadectwo tamtych tragicznych dni.

17 grudnia to niezwykle ważna data, a dla mnie dzień szczególny, gdyż mogłoby mnie już tu nie być. Dokładnie 49 lat temu zostałem ranny, tam przy wiadukcie, kiedy padły pierwsze strzały. Już dzień wcześniej teren obstawiło wojsko i milicja. Powiedziałem do kolegi: Ciekawe jak mu tu jutro przyjdziemy do pracy. Poszliśmy normalnie, ale nie zdołaliśmy dotrzeć do zakładu, bo nam to uniemożliwiono. Od kolejki ruszyła cała masa ludzi z hasłem - idziemy do stoczni. Ruszyli i za chwilę padły strzały, świst, kule. Nikt się nie spodziewał, że coś takiego może się wydarzyć. Ludzie zaczęli padać lub uciekać z stronę wiaduktu. Byłem wtedy w tym tłumie. Odwróciłem się, poczułem uderzenie i chwilę później leżałem na bruku. Zostałem postrzelony w kolano. Cieszę się, że tylko tak to się skończyło. To krzepiące, że ludzie pamiętają to, co było. Powinniśmy przeżywać tę rocznicę w zadumie, ze spokojem i czcią – mówi Jan Gumiński, były stoczniowiec, uczestnik wydarzeń Grudnia ’70.

Wieczorne uroczystości

W Gdyni odbyły się także wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary wydarzeń grudniowych z 1970 roku. Uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 40 w Gdyni zaprezentowali spektakl muzyczno-słowny. Następnie w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa odbyła się uroczysta msza święta. Po jej zakończeniu uczestnicy przeszli pod pomnik Ofiar Grudnia '70 na Placu Wolnej Polski przy Urzędzie Miasta. Tam odbyła się dalsza część uroczystości. Odczytany został Apel Poległych, a żołnierze oddali salwę honorową. Uczestnicy złożyli także pod pomnikiem wiązanki kwiatów i znicze. W uroczystościach wzięli udział m.in.: samorządowcy i przedstawiciele władz miasta.
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • W porannych uroczystościach upamiętniających ofiary Grudnia '70 uczestniczył prezydent Gdyni Wojciech Szczurek // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • W porannych uroczystościach upamiętniających ofiary Grudnia '70 uczestniczyli m.in.: prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, wiceprezydent Michał Guć i radny miasta Zenon Roda // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • W uroczystościach uczestniczyli m.in. parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele NSZZ Solidarność i władze Gdyni na czele z prezydentem Wojciechem Szczurkiem // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • W porannych uroczystościach uczestniczyli m.in. wiceprezydenci Gdyni: Katarzyna Gruszecka- Spychała i Michał Guć, a także poseł Janusz Śniadek, wojewoda pomorski Dariusz Drelich oraz Piotr Duda - przewodniczący NSZZ Solidarność // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • List od prezydenta RP Andrzeja Dudy odczytał Błażej Spychalski, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Wspólną modlitwę uczestników uroczystości poprowadził Metropolita Gdański abp Sławoj Leszek Głódź // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Kwiaty pod pomnikiem złożyła delegacja władz miasta (od lewej): radny miasta Krzysztof Chachulski, wiceprezydent Katarzyna Gruszecka-Spychała, wiceprezydent Michał Guć, prezydent Wojciech Szczurek, wiceprzewodniczący Rady Miasta Andrzej Bień, radny miasta Zenon Roda i wiceprzewodniczący Rady Miasta Stanisław Borski // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Poranne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Michał Puszczewicz
  • Spektakl słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 40 w Gdyni // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • W wieczornych uroczystościach uczestniczyli: prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk i Joanna Zielińska - przewodnicząca gdyńskiej Rady Miasta // fot. Karol Stańczak
  • Spektakl słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 40 w Gdyni // fot. Karol Stańczak
  • W wieczornych uroczystościach uczestniczył m.in. Andrzej Bień - wiceprzewodniczący Rady Miasta Gdyni // fot. Karol Stańczak
  • Spektakl słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 40 w Gdyni // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Spektakl słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 40 w Gdyni // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • W wieczornych uroczystościach uczestniczyli: prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk i Joanna Zielińska - przewodnicząca gdyńskiej Rady Miasta // fot. Karol Stańczak
  • W wieczornych uroczystościał brał również udział radny miasta Zenon Roda // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 - przemarsz pod pomnik // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 - przemarsz pod pomnik // fot. Karol Stańczak
  • W wieczornych uroczystościach uczestniczyli: prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, przewodnicząca Rady Miasta Gdyni Joanna Zielińska i radni miasta Lechosław Dzierżak oraz Marek Dudziński // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 - przemarsz pod pomnik // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 - przemarsz pod pomnik // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 - przemarsz pod pomnik // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 - przemarsz pod pomnik // fot. Karol Stańczak
  • W wieczornych uroczystościach uczestniczyli: prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, przewodnicząca Rady Miasta Gdyni Joanna Zielińska i radny miasta Lechosław Dzierżak // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Podczas wieczornych uroczystości upamiętniających ofiary Grudnia '70 głos zabrał prezydent Gdyni Wojciech Szczurek // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Podczas wieczornych uroczystości upamiętniających ofiary Grudnia '70 głos zabrał poseł Janusz Śniadek // fot. Karol Stańczak
  • W wieczornych uroczystościach uczestniczył prezydent Wojciech Szczurek // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Wieczorne uroczystości upamiętniające ofiary Grudnia '70 // fot. Karol Stańczak
  • Kwiaty pod pomnikiem złożyli przedstawiciele władz miasta (od lewej): radny miasta Zenon Roda, przewodnicząca gdyńskiej Rady Miasta Joanna Zielińska, prezydent Gdyni Wojciech Szczurek i wiceprzewodniczący Rady Miasta Andrzej Bień. Delegaci towarzyszył Wiesław Szlachetka - biskup pomocniczy Archidiecezji Gdańskiej // fot. Karol Stańczak