Co nowego

Architektura z pokorą

Kolaż zdjęć, od lewego górnego zgodnie z ruchem wskazówek zegara: Archi Spacer

Kolaż zdjęć, od lewego górnego zgodnie z ruchem wskazówek zegara: Archi Spacer "Liczy się wnętrze - wystrój i wyposażenie gdyńskich klatek schodowych" prowadzony przez Weronikę Szerle; warsztaty architektoniczne dla dzieci "Mały Architekt. Przybornik do oglądania miasta"; prelekcja "Życie między wieżowcami" dr hab. inż. arch. Mariusza Twardowskiego; wystawa "Gdyńskim Modernizm w Obiektywie". Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni

30.08.2021 r.

9 spacerów architektonicznych i fotograficznych, 8 wystaw, 14 godzin prelekcji, wykładów i debat oraz liczne Archi Spoty, webinary, filmy, warsztaty dla dzieci i oprowadzania kuratorskie. To podsumowanie zakończonego wczoraj 11. Weekendu Architektury w Gdyni.


Lekcje w przestrzeni miasta


Szprosy, portale, lizeny, boniowanie, terazzo – zdania z tymi architektonicznymi wyrazami wielokrotnie można było usłyszeć w Gdyni w ostatni weekend. Skupienie, wyraz ciekawości, a nierzadko i zdziwienia oraz fascynacji towarzyszyły setkom osób biorącym udział w spacerach architektonicznych 11. Weekendu Architektury. Warto było słuchać i obserwować mijane budynki, a także wyławiać wyrafinowane i subtelne detale na klatkach modernistycznych kamienic.

Największe zainteresowanie wzbudził „Spacer z Architektką i Architektem” prowadzony przez arch. Justynę Borucką oraz arch. Stanisława Dopierałę. To pierwsza wędrówka śladami realizacji arch. Lecha Zaleskiego, a także jego mistrza i nauczyciela Wacława Tomaszewskiego.

Spacer z Architektką i Architektem prowadzony przez arch. Justynę Borucką oraz arch. Stanisława Dopierałę, fot. Przemysław Kozłowski
„Spacer z Architektką i Architektem” prowadzony przez arch. Justynę Borucką oraz arch. Stanisława Dopierałę (trzecia i czwarty z lewej). Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni

– W większości festiwalowych propozycji chodziło przede wszystkim o przybliżenie wybranych wątków i tematów w sposób możliwie precyzyjny i skrupulatny. Stąd specjalne edycje spacerów poświęconych pierwszym gdyńskim biurowcom – Arcy Biurowce – Archi Modernizm, grze światłocieni w architekturze – Fotospacer pt. „Pokora Światła”, detalom i wnętrzom klatek schodowych – „Liczy się wnętrze” czy galeriowcom oraz modernistycznym, płaskim dachom. Tradycyjnie jednym z budynków, który podbił serca uczestników spaceru, był słynny Bankowiec – pierwszy w Polsce, wielomieszkaniowy apartamentowiec – opowiada Jacek Debis, dyrektor projektów strategicznych w Agencji Rozwoju Gdyni.


Spacery prowadzili certyfikowani przewodnicy, architekci, badacze architektury, ale i fotografowie – Arkadiusz Brzęczek, Robert Chrzanowski, Weronika Szerle, Grzegorz Mika, Małgorzata Szura–Piwnik, Przemysław Kozłowski. A uczestników nie zniechęcił nawet rzęsisty deszcz.

Spacer "Arcy Detal - Archi Bryła - Arcy Fantom" prowadzony przez Arkadiusza Brzęczka. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
Spacer „Arcy Detal - Archi Bryła - Arcy Fantom” prowadzony przez Arkadiusza Brzęczka (pierwszy z prawej). Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni

Kolektyw mikrogalerii


Galeria Gdyńskiego Centrum Filmowego
, zaraz obok sali Goplana oraz Konsulatu Kultury, bez wątpienia stała się centrum festiwalowych akcji i aktywności. Wiele wydarzeń zorganizowano też w InfoBoksie, m.in. warsztaty dla dzieci i rodzin oraz Archi Spoty.

Po raz pierwszy udało się zrealizować ideę kolektywu mikrogalerii, czyli zaangażować grupę lokalnych kawiarni, barów, restauracji – jako miejsca prezentacji wystaw fotograficznych w ramach cyklu „Miasta i architektura”. Przestrzeń Gdyni ożyła, poczynając od ulicy Świętego Piotra poprzez skwer Kościuszki, ulicę Abrahama, Słowackiego aż po plac Grunwaldzki. „Tłok”, „Fyrtel”, „Trafik – Jedzenie i Przyjaciele”, „Kofeina”, „Muszla”, „Wytwórnia Studniak”, Traffic Design oraz Miejskie Hale Targowe to raczej nieoczywiste miejsca wystaw fotograficznych, które wspólnie stworzyły atrakcyjną propozycję ekspozycyjno-wernisażową, a także stały się gorącymi punktami spotkań na mapie festiwalu.

Wystawa "Choreografie codzienności" Daphny Noy w Miejskich Halach Targowych. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
Wystawa „Choreografie codzienności” Daphny Noy w Miejskich Halach Targowych. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni


Archi Pamięć i Archi Pokora


Hasłem tegorocznego festiwalu była „Pokora”, interpretowana poprzez nawiązywanie do historii, tożsamości architektonicznej Gdyni, ale także prowokująca do szerszej dyskusji o projektowaniu architektury prospołecznej oraz rozwiązań efektywnie radzących sobie z wyzwaniami klimatycznymi.

Prelekcja  Pauliny Szewczyk z Biura Planowania Miasta Gdyni  w bloku "Pokora miejsca - pokora przestrzeni". Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
Prelekcja Pauliny Szewczyk z Biura Planowania Miasta Gdyni w bloku „Pokora miejsca - pokora przestrzeni”. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni

– Prelekcje oraz spotkania bardziej kameralne – Archi Spoty – były niezwykle intensywne oraz efektywne. W ciągu kilku dni uczestnicy festiwalu mogli poznać zarówno gdyńskie przykłady nowych projektów urbanistycznych i architektonicznych, m.in. podczas wystąpienia architekt Pauliny Szewczyk z Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, jak i najciekawsze przykłady projektów i realizacji z wielu miast w Polsce i Europie. Gośćmi byli m.in. liderzy pracowni nominowanych w tym roku do europejskiej nagrody Miesa van der RoheAntoni Domicz (M. i A. Domicz), Szymon Wojciechowski i Dżafar Bajraszewski (APA Wojciechowski), Marlena Wolnik (MWArchitekci), Dorota Sibińska i Filip Domaszczyński (XYStudio), a także badacze architektury współczesnej z Politechniki Śląskiej, Krakowskiej i Gdańskiej. Niektóre z prezentowanych projektów, np. Centra Aktywności Lokalnej w Rybniku czy Centra Aktywności Międzypokoleniowej w Warszawie, to rozwiązania nowatorskie, modelowe w skali kraju, które być może już za kilka lat będą stosowane także w Trójmieście. Gdynia z kolei prezentowała m.in. udany, nagradzany model architektoniczno-społeczny w obszarze taniego budownictwa mieszkaniowego (centra sąsiedzkie) na przykładzie realizacji na Witominie. Przedstawiła go Bianka Witkowska z Laboratorium Innowacji Społecznych – mówi Jacek Debis.


Archi debata "Mieszkanie Nowe Minimum", na której arch. Bianka Witkowska (w środku) z Laboratorium Innowacji Społecznych przedstawiła gdyński model architektoniczno-społeczny w obszarze taniego budownictwa mieszkaniowego "Centra sąsiedzkie". Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
Archi Debata „Mieszkanie Nowe Minimum”, podczas której arch. Bianka Witkowska (w środku) z Laboratorium Innowacji Społecznych przedstawiła gdyński model architektoniczno-społeczny w obszarze taniego budownictwa mieszkaniowego „Centra sąsiedzkie”. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
„Pokora” okazała się także ciekawym kluczem do prezentacji projektów realizowanych w trudnych, wymagających topograficznie lub historycznie lokalizacjach. Chodzi np. o apartamentowce na placu Kaszubskim oraz na skarpie przy ul. Partyzantów czy w Marina Yacht Parku – wg projektu ArchDeco, które przedstawili arch. Zbigniew Reszka i arch. Marek Frania.

Dr Artur Tanikowski (NIAiU) opowiadał z kolei o historii projektów architektonicznych zrealizowanych na planie… trójkąta. „Pokora horyzontu” stała się natomiast osnową wykładu dr Gabrieli Świtek, autorki książki „Grunt i Horyzont”. A wszystko w niedzielnym bloku Archi Prelekcji, połączonych ze spotkaniem i dyskusją o wybitnym trójmiejskim architekcie Lechu Zaleskim.

Każdy dzień festiwalu wieńczył pokaz najnowszych filmów architektonicznych z Polski i świata, poprzedzonych wprowadzeniami gości , m.in. Mariusza Twardowskiego, Ryszarda Nakoniecznego oraz Grzegorza Miki.

Prelekcja arch. Zbigniewa reszki i arch. Marka Frania z pracowni Arch-Deco w bloku "Pokora miejsca - pokora przestrzeni". Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
Prelekcja arch. Zbigniewa Reszki (z prawej) i arch. Marka Frania z pracowni Arch-Deco w bloku „Pokora miejsca - pokora przestrzeni”. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni

Kooperacja – klucz Archi


Weekend Architektury w Gdyni
został zorganizowany po raz 11. przez miasto Gdynia, zaś Agencja Rozwoju Gdyni była jego wykonawcą i głównym koordynatorem.

Partnerem strategicznym fesitwalu był Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki kierowany przez wybitnego architekta, mentora architektury w Polsce – dr hab. Bolesława Stelmacha. Instytut dzięki zaangażowaniu Działu Edukacji Architektonicznej (Katarzyna Domagalska i Marta Baranowska) przygotował i przeprowadził warsztaty architektoniczne dla dzieci i rodzin, webinarium dla edukatorów oraz pierwszy na festiwalu Archi Spot – z udziałem kilkunastu animatorów oraz edukatorów z rożnych gdyńskich instytucji oraz organizacji, w tym Muzeum Miasta Gdyni, Urban Labu czy Centrum Designu.

Partnerami strategicznymi byli także: Gdyńskie Centrum Filmowe oraz Pilecki Institute w Berlinie, który przygotował i zaprezentował dwie wystawy autorskie – Michaliny Musielak z Warszawy oraz Daphne Noy z Izraela (kurtorem wystaw była Małgorzata Jędrzejczyk). Obie można oglądać do końca września.

Wyjątkowo istotną rolę podczas festiwalu pełnili także gdyńscy fotografowie architektury, fani modernizmu, w tym Bartłomiej Ponikiewski (kurator wystawy „Lech Zaleski – projektowanie od morza”), Tomek Lelito (wystawa „Archi Pamięć – Archi Pokora”), Joanna Jesionowska (wystawa Archi Liverpool), Radek Radziejewski (wsparcie wystaw i wernisaży), Magdalena Korzewska (jurorka konkursu), Ewa Tulińska (fotorelacja), Małgorzata Szura-Piwnik.

Wszystkim serdecznie dziękujemy, zapraszamy do odwiedzenia wystaw oraz głosowania na najlepszą fotografię prezentowaną na wystawach, która otrzyma nagrodę publiczności.

Źródło: Agencja Rozwoju Gdyni

  •  Archi Spacer "Liczy się wnętrze - wystrój i wyposażenie gdyńskich klatek schodowych" prowadzony przez Weronikę Szerle. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
  • Warsztaty architektoniczne dla dzieci "Mały Architekt. Przybornik do oglądania miasta". Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
  • Prelekcja "Życie między wieżowcami" dr hab. inż. arch. Mariusza Twardowskiego. Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni
  • Wystawa "Gdyńskim Modernizm w Obiektywie". Fot. Przemysław Kozłowski / Agencja Rozwoju Gdyni