Co nowego

Gdyńskie konserwacje – drzwi zewnętrzne

Drzwi kamienicy przy ul. Kilińskiego 5, o wyjątkowej dekoracji snycerskiej z wyrzeźbionym rokiem 1929; Wczesnomodernistyczne drzwi do budynku administracyjnego Uniwersytetu Morskiego przy ul. Morskiej 81-87 z dekoracją art deco; Drzwi do głównej klatki schodowej budynku przy ul. 3 Maja 27-31, z pochwytem rurowym i kratą osłaniającą szybę.

Drzwi kamienicy przy ul. Kilińskiego 5, o wyjątkowej dekoracji snycerskiej z wyrzeźbionym rokiem 1929; Wczesnomodernistyczne drzwi do budynku administracyjnego Uniwersytetu Morskiego przy ul. Morskiej 81-87 z dekoracją art deco; Drzwi do głównej klatki schodowej budynku przy ul. 3 Maja 27-31, z pochwytem rurowym i kratą osłaniającą szybę.

01.06.2020 r.

Drzwi główne wejść do budynków historycznych Gdyni to często elementy o ciekawej, bardzo zróżnicowanej formie i stylistyce dostosowanej do architektury różnych okresów, również tego sprzed etapu powstawania miasta. Oryginalnych drzwi głównych do budynków na terenie Gdyni zachowało się już niewiele, ale nadal można zauważyć ich duże zróżnicowanie konstrukcyjne i plastyczne.
 
Na przełomie XIX i XX w. najbardziej okazałe były drzwi do budynków pałacowych, dworkowych i willowych. Najczęściej stosowano drzwi dwuskrzydłowe, płycinowe, bogato dekorowane snycerskimi ornamentami o florystycznych lub geometrycznych wzorach.
W śródmieściu jednym z najciekawszych i najstarszych zachowanych tego typu rozwiązań są drzwi wejściowe do willi “Luiza” z początku XX w. przy ul. 10 Lutego 18.

Drzwi do dworu Nowe Obłuże przy ul. Rybaków z początku XX w. ze zrekonstruowanym układem podziałów i odtworzeniem oryginalnego zielonego koloru. Drzwi do dworu Nowe Obłuże przy ul. Rybaków z początku XX w. ze zrekonstruowanym układem podziałów i odtworzeniem oryginalnego zielonego koloru.
W latach 30. XX w. bogactwo form przeniosło się do modernistycznych obiektów użyteczności publicznej, śródmiejskich kamienic i eleganckich willi. Stolarka drzwiowa budynków modernistycznych miała często duże przeszklenia i proste profile dekoracyjne o geometrycznym układzie. Ozdobą drzwi modernistycznych były też starannie zaprojektowane elementy użytkowe takie jak uchwyty, klamki okucia, zawiasy.
Wczesnomodernistyczne drzwi główne do budynku Zespołu Szkół Mechanicznych przy ul. Morskiej 79; Drzwi głównego wejścia do siedziby Stowarzyszenia YMCA przy ul. Żeromskiego 28, z okładziną z czarnego dębu i aluminiowymi oprawami okrągłych przeszkleń. Wczesnomodernistyczne drzwi główne do budynku Zespołu Szkół Mechanicznych przy ul. Morskiej 79. Drzwi głównego wejścia do siedziby Stowarzyszenia YMCA przy ul. Żeromskiego 28, z okładziną z czarnego dębu i aluminiowymi oprawami okrągłych przeszkleń.
Bezpośrednio po II wojnie światowej, w budynkach modernistycznych Gdyni, wciąż pojawiały się interesujące, często niepowtarzalne rozwiązania drzwi, w większości przypadków znakomicie dostosowane do architektury budynku, np. wahadłowe drzwi dworca kolejowego Gdynia Główna, z unikatowym systemem samozamykania.
 
Usuwanie oryginalnej stolarki drzwiowej powoduje dużą stratę dla dziedzictwa kulturowego. Pozornie zniszczone historyczne drzwi, mogą i powinny być poddane renowacji i modernizacji. W przypadku całkowitego zużycia technicznego można rozważyć wykonanie repliki na podstawie drzwi oryginalnych lub innych dostępnych materiałów źródłowych.
 
Na renowację historycznych drzwi w budynkach zabytkowych Gdyni można ubiegać się o dofinansowanie z budżetu gminy, z czego niektórzy właściciele domów już skorzystali. Więcej informacji na temat zasad przyznawania dotacji: www.gdynia.pl/zabytki/dotacje
 
Opracowanie tekstu i fotografie: Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków

  • Wejście główne do budynku Wydziału Nawigacyjnego UM przy al. Jana Pawła II 3, z drzwiami z motywem dekoracyjnej fali na powierzchni. Drzwi bocznego wejścia do Sądu Rejonowego przy placu Konstytucji 5, jedyny w Gdyni przykład metalowych drzwi z lat 30. XX w., w których konstrukcja w kolorze mosiądzu została zestawiona z pochwytami w kolorze srebrnym.
  • Drzwi z pierwszej kamienicy przy ul. Abrahama 5, zdemontowane z uwagi na zmianę poziomu ulicy i przekazane do muzeum przez właścicieli, na wystawie „Szkło–metal-detal” w Muzeum Miasta Gdyni.