Trzy projekty – jedna wizja. Jak Cycle4Climate, SPINE i BATS wspólnie zmieniają mobilność miejską

W dniach 16-17 lutego 2026 roku Politechnika Gdańska i Gdynia stały się miejscem intensywnej współpracy trzech europejskich projektów: Cycle4Climate (Interreg CE), SPINE (Horizon) oraz BATS (Interreg BSR.

Spotkanie połączyło ekspertów, przedstawicieli miast, naukowców i praktyków transportu, którzy wspólnie pracują nad jednym z największych wyzwań współczesnych miast – transformacją mobilności w kierunku niskoemisyjnym, bezpiecznym i przyjaznym mieszkańcom – mówi Tomasz Gałązka, dyrektor zarządzający ds. inwestycji. – Choć każdy z projektów realizowany jest w innym programie i skali, ich wspólny mianownik jest wyraźny: aktywny transport, transport publiczny oraz decyzje oparte na danych jako fundament miast neutralnych klimatycznie.

Wspólny cel: zmiana zachowań, infrastruktury i systemów

Transport odpowiada za znaczną część emisji CO₂ w miastach, a jednocześnie ma ogromny wpływ na zdrowie, bezpieczeństwo i jakość życia mieszkańców. Projekty Cycle4Climate, SPINE i BATS mierzą się z tym samym wyzwaniem – ograniczeniem negatywnych skutków transportu miejskiego i samochodowego – jednak podchodzą do niego z różnych, ale komplementarnych perspektyw.

Cycle4Climate realizuje trzy rundy interwencji – zarówno infrastrukturalnych, jak i społecznych – których celem jest zachęcenie mieszkańców do częstszego wyboru roweru jako środka transportu w czterech obszarach pilotażowych. Skuteczność testowanych rozwiązań jest monitorowana m.in. poprzez badania zachowań transportowych oraz pomiary emisji CO₂ przed i po wdrożeniu działań. Zebrane doświadczenia są następnie syntetyzowane w formie zestawu narzędzi i wytycznych, które mają wspierać rozwój skutecznych interwencji promujących ruch rowerowy w miastach. Projekt koncentruje się na zwiększeniu widoczności i wykorzystaniu istniejącej oraz nowej infrastruktury i usług rowerowych, wykorzystując narzędzia marketingu społecznego i inne strategie komunikacyjne.

BATS (Baltic Sea region Active mobiliTy Solutions) skupia się na tym, aby aktywna mobilność działała przez cały rok, również w warunkach zimowych, przy ograniczonej widoczności i trudnej pogodzie. Projekt testuje rozwiązania infrastrukturalne, kampanie edukacyjne oraz inteligentne systemy zarządzania ruchem, pokazując, że odpowiednio zaprojektowane miasta mogą skutecznie wspierać pieszych i rowerzystów także jesienią i zimą.

SPINE - spina te podejścia systemowo, wzmacniając transport publiczny poprzez jego integrację z aktywną mobilnością. Projekt wykorzystuje modele symulacyjne, aby testować różne scenariusze mobilności i wspierać miasta w podejmowaniu decyzji opartych na danych. Szczególnie skupia się na poprawie funkcjonowania węzłów integracyjnych i stworzenia planu rozwoju buspasów dla Miasta.

Od teorii do praktyki – dzień pierwszy na Politechnice Gdańskiej

Pierwszy dzień spotkania odbył się na Politechnice Gdańskiej i poświęcony był wymianie wiedzy oraz doświadczeń między projektami. Sesja „C4C meets BATS” pozwoliła zestawić podejścia do monitoringu ruchu pieszego i rowerowego, definiowania wskaźników efektywności (KPI) oraz oceny wpływu działań na bezpieczeństwo, płynność ruchu i emisje. Szczególną uwagę poświęcono priorytetyzacji pieszych i rowerzystów na skrzyżowaniach z sygnalizacją świetlną, w tym rozwiązaniom reagującym na warunki pogodowe. Przykłady z projektu BATS pokazały, jak wykorzystanie kamer termowizyjnych i algorytmów sterowania ruchem może poprawić bezpieczeństwo i komfort użytkowników w trudnych warunkach atmosferycznych.

Dyskusje potwierdziły, że monitoring i dane są kluczowym łącznikiem pomiędzy projektami. Pozwalają nie tylko ocenić skuteczność interwencji, ale także przenosić sprawdzone rozwiązania między miastami i projektami.

Uczestnicy spotkania (mat. Gdynia Mobilna )

Gdynia jako laboratorium mobilności – dzień drugi spotkania

Drugi dzień miał charakter zdecydowanie praktyczny i odbył się w Gdyni, mieście aktywnie zaangażowanym zarówno w projekt SPINE, jak i BATS. Uczestnicy odwiedzili Centrum Zarządzania Ruchem, gdzie zaprezentowano rozwiązania z zakresu sterowania ruchem oraz priorytetyzacji transportu publicznego i aktywnego. Następnie w INFOBOX-ie przy ul. Świętojańskiej omówiono funkcjonowanie węzła multimodalnego w centrum Gdyni, a także zastosowanie symulacji makro- i mikroruchu, w tym modeli rowerowych, do oceny skuteczności działań mobilnościowych.

W kontekście Cycle4Climate zaprezentowano podejście do planowania działań zwiększających ruch rowerowy, podkreślając rolę kampanii społecznych, widoczności infrastruktury oraz spójności działań „miękkich” i infrastrukturalnych.

Z kolei projekt BATS pokazał efekty kampanii edukacyjnych realizowanych m.in. w gdyńskich przedszkolach i szkołach oraz zastosowanie technologii wspierających pieszych i rowerzystów w sezonie jesienno-zimowym.

Uczestnicy spotkania (mat. Gdynia Mobilna)

Jedna lekcja, trzy projekty

Najważniejszy wniosek ze spotkania był wspólny dla wszystkich uczestników: skuteczna transformacja mobilności wymaga jednoczesnego działania na trzech poziomach:

zachowań użytkowników – poprzez edukację, kampanie i interwencje społeczne (Cycle4Climate, BATS),
infrastruktury i organizacji ruchu – dostosowanej do realnych warunków pogodowych i potrzeb różnych grup użytkowników (BATS, SPINE),
systemów i danych – umożliwiających ocenę i weryfikację planowanych przekształceń przestrzeni dla osiągnięcia najlepszych możliwych rozwiązań dla wszystkich użytkowników – szczególne na węźle integracyjnym Gdynia Główna (SPINE).

Spotkanie na Politechnice Gdańskiej i w Gdyni pokazało, że współpraca ponad projektami i programami finansowania przynosi realną wartość, przyspieszając uczenie się miast i zwiększając skuteczność wdrażanych rozwiązań – mówi Rafał Studziński, zastępca naczelnika Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta Gdyni.

Ku miastom neutralnym klimatycznie

Cycle4Climate, SPINE i BATS to trzy różne drogi prowadzące do tego samego celu: miast, w których transport jest bezpieczny, dostępny, niskoemisyjny i oparty na realnych potrzebach mieszkańców. Wspólne spotkanie potwierdziło, że integracja wiedzy, danych i doświadczeń jest kluczem do szybszej i mądrzejszej transformacji mobilności.

Gdynia i Gdańsk jako gospodarze wydarzenia po raz kolejny pokazały, że miasta mogą pełnić rolę laboratoriów innowacji, w których europejskie strategie przekładają się na konkretne działania w przestrzeni miejskiej.