Zabytek miesiąca PAŹDZIERNIK 2026 | Malowidła w budynku dworca kolejowego Gdynia Główna

Przedwojenne latarnie uliczne zabytkiem miesiąca października 2026.

Dworzec kolejowy Gdynia Główna przy Placu Konstytucji powstał w latach 1950-1955 według projektu Wacława Tomaszewskiego, na miejscu poprzedniego budynku dworca, który spłonął w czasie II wojny światowej. Nowy gmach dworca powstał z częściowym wykorzystaniem fundamentów i murów przedwojennego dworca - ceglane ściany są dobrze widoczne w części zajmowanej przez Pocztę. Forma budynku łączy w sobie cechy architektury socrealizmu i przedwojennego modernizmu.

Zespół dworca został wpisany do rejestru zabytków 11 sierpnia 2008 r., a główny budynek przeszedł gruntowny remont, który zakończył się w 2012 r. Podczas remontu przywrócono dworcowi oryginalny wygląd zarówno z zewnątrz, jak i we wnętrzach oraz urządzono nową kondygnację podziemną.

Budynek dworca kolejowego

Budynek dworca obecnie

Największym pomieszczeniem dworca jest reprezentacyjna sala, w której obecnie mieści się restauracja popularnej sieci fast food. W sali można podziwiać wyjątkowe malowidła powstałe w 1957 r. według projektu prof. Juliana Studnickiego z Gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Plastycznej, który osobiście nadzorował ich wykonanie. Do zespołu wykonującego malowidła należeli Krystyna Łada-Studnicka, Urszula Ruhnke-Duszeńko i Maksymilian Kasprowicz. Ściany pokryte są malowidłami o tematyce kartograficznej i przedstawiają np. mapy świata, Europy, Polski i wybrzeża Bałtyku, natomiast sufit zdobią motywy astrologiczno-zodiakalne, takie jak np. słońce, gwiazdy, gwiazdozbiory, znaki zodiaku, a także stwory morskie.

Malowidła powstały przy zastosowaniu techniki nazywanej „przepróchą”, jak wspomina pani Urszula Ruhnke-Duszeńko, projekt naniesiono na ogromny arkusz papieru, a następnie każdą linię poprawiono radełkiem i dziurkowano. Tak przygotowany arkusz przymocowywano do sufitu oraz ścian i za pomocą węgla drzewnego przez dziurki nanoszono punkty na powierzchnię. Po zdjęciu papieru łączono powstałe punkty i na tak powstałych konturach wykonano docelowe malowidła za pomocą farb temperowych w taki sposób, aby malowidła sprawiały wrażenie zabytkowych oraz starszych niż są w rzeczywistości. Na koniec gotowe malowidła zaimpregnowano pastą woskową.

malowidła sufitowe

Malowidła na suficie w trakcie i po pracach konserwatorskich

Na początku funkcjonowania dworca w sali mieściła się restauracja WARS, która w późniejszych latach została zlikwidowana, natomiast malowidła ścienne z nieznanych przyczyn zostały przykryte cienką warstwą tynku i zamalowane. Przed rozpoczęciem remontu w 2010 r. zlikwidowano sklep drogeryjny i bar, które wówczas znajdowały się w sali i rozpoczęto przygotowania do prac remontowych, podczas których odkryto zapomniane malowidła ścienne. Następnie malowidła zostały poddane pracom konserwatorskim, w czasie których przywrócono im oryginalny wygląd, a po zakończeniu remontu sala odzyskała pierwotną funkcję restauracyjną. Przy projektowaniu i przystosowywaniu wnętrza sali restauracyjnej do współczesnych potrzeb, układ funkcjonalny i wystrój zaplanowano w taki sposób, aby wyposażenie nie kolidowało z ekspozycją zabytkowych dekoracji malarskich.

odkrywki na ścianach