Honorowi obywatele Gdyni

Buzek Jerzy

Profesor Jerzy Buzek - Przewodniczący Parlamentu Europejskiego, były premier rządu Rzeczypospolitej Polski.

Urodził się 3 lipca 1940 roku w Śmiłowicach na Śląsku Cieszyńskim. Jego Matka była nauczycielką, a Ojciec inżynierem elektrykiem. Po wojnie i przyłączeniu Zaolzia do Czechosłowacji, rodzina Buzków przeniosła się do Chorzowa, gdzie Jerzy Buzek spędził cały okres szkolny. Po ukończeniu szkoły średniej, w latach 1957-1963 Jerzy Buzek studiował na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym Politechniki Śląskiej. W 1963 roku uzyskał dyplom magistra inżyniera mechanika-energetyka. Następnie rozpoczął pracę w Instytucie Inżynierii Chemicznej Polskiej Akademii Nauk. W 1969 roku obronił pracę doktorską.

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek podczas uroczystości 8 października 2010 r. / fot. Dorota Nelke
W latach 70 Jerzy Buzek poświęcił się działalności naukowej. W 1971 r. odbył staż naukowy w Uniwersytecie w Cambridge. W następnej dekadzie rozpoczął pracę naukową z dziedziny ochrony środowiska. Był cenionym wykładowcą na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, a później na Politechnice Opolskiej. Sukcesy w działalności naukowej i dydaktycznej zostały docenione przyznaniem Jerzemu Buzkowi tytułu profesora nauk technicznych w 1997 r. Bibliografia naukowa Prof. Buzka obejmuje ponad 50 artykułów publikowanych głównie w czasopismach o zasięgu międzynarodowym, około 70 opublikowanych referatów na konferencjach naukowych oraz ponad 100 niepublikowanych prac. Jest autorem trzech patentów i promotorem pięciu zakończonych przewodów doktorskich.

We wrześniu 1980 roku Jerzy Buzek rozpoczął działalność w NSZZ "Solidarność". Został wybrany przewodniczącym Komisji Zakładowej Związku. Latem 1981 roku był delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ "Solidarność". Przewodniczył obradom jego drugiej tury. Następnie przewodził jeszcze IV, V i VI Krajowemu Zjazdowi Delegatów NSZZ "Solidarność". Po wprowadzeniu stanu wojennego uniknął internowania ukrywając się. Wraz z kolegami wydawał biuletyn "S", którego pierwszy numer ukazał się w styczniu 1982 roku. Działał w podziemnych regionalnych i krajowych władzach "Solidarności".

W lutym 1997 roku został koordynatorem zespołu ekspertów gospodarczych AWS. Opracowany wtedy program AWS stał się jednym z głównych elementów zwycięskiej kampanii wyborczej do Sejmu tego ugrupowania. Jerzy Buzek zaś został wybrany na posła do Sejmu RP III kadencji i następnie nominowany przez AWS na Prezesa Rady Ministrów. Zaprzysiężenie rządu Jerzego Buzka odbyło się 31 października 1997 r. Funkcję premiera sprawował przez pełną kadencję, do 19.10.2001 r. W tym czasie przeprowadzono cztery fundamentalne reformy społeczno-polityczne dotyczące ubezpieczeń społecznych, administracji lokalnej, zdrowia i edukacji. Przeprowadzono również pierwszy etap reformy górnictwa i uchwalono nową ustawę o szkolnictwie wyższym. Wprowadził Polskę do NATO i negocjował warunki przyjęcia Polski do Unii Europejskiej. Koalicyjny rząd Jerzego Buzka podjął się jednego z największych wysiłków reformatorskich w Polsce po 1989 roku. Zainicjował i przeprowadził reformy: samorządową, reformę systemu emerytalnego, służby zdrowia, oświaty oraz górnictwa. Rząd Jerzego Buzka dokonał przeglądu polskiego prawodawstwa pod kątem jego zgodności z prawem europejskim. W rezultacie, w okresie jego urzędowania na stanowisku premiera uchwalono około 400 ustaw. W tym czasie przygotowane zostały stanowiska negocjacyjne we wszystkich 29 obszarach traktatowych. W czasie pełnienia przez Prof. Buzka funkcji Premiera zakończono rokowania z Unią w 19 obszarach.
Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek podczas uroczystości 8 października 2010 r. / fot. Dorota Nelke

W styczniu 1999 roku został przewodniczącym partii Ruch Społeczny AWS. Przegrane jesienią 2001 r. przez AWS wybory parlamentarne spowodowały wycofanie się Jerzego Buzka z czynnej polityki na okres kilku kolejnych lat.

W 1998 roku Jerzy Buzek wraz z żoną Ludgardą powołał Fundację na Rzecz Rodziny, oferującą pomoc najuboższym. Wraz z Janem Nowakiem-Jeziorańskim założył Fundację Pro Publico Bono w Krakowie, która promuje społeczeństwo obywatelskie w kontekście inicjatyw europejskich.

W 2004 roku został wybrany posłem do Parlamentu Europejskiego uzyskując na Śląsku ponad 170 tys. głosów, co stanowiło najlepszy wynik spośród wszystkich polskich kandydatów. Został wiceprzewodniczącym Europejskiego Forum Energetycznego. Reprezentował Parlament Europejski podczas wyborów na Ukrainie, wspierając Pomarańczową Rewolucję. Był posłem sprawozdawcą Parlamentu Europejskiego w ramach pakietu legislacyjnego Siódmego Programu Ramowego na rzecz Badań i Rozwoju 2007¬2013, a także posłem sprawozdawcą Europejskiego Planu Strategicznego w dziedzinie Technologii Energetycznych. W latach 2004-2009 był członkiem Komisji Przemysłu, Badań i Energii oraz Komisji Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. Należał również do kilku delegacji Parlamentu Europejskiego: Komisji Współpracy Parlamentarnej UE-Ukraina, Delegacji Stosunków z krajami Azji Południowo-Wschodniej i ASEAN.

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek podczas uroczystości 8 października 2010 r. / fot. Dorota Nelke
W roku 2006 został wybrany Eurodeputowanym Roku. Tytuł ten został przyznany przez prestiżowy The Parliament Magazine za jego zasługi w dziedzinie wspierania badań naukowych i technologii.

W ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego wyborcy ze Śląska oddali na niego niemalże 400 tys. głosów. W ten sposób po raz kolejny osiągnął najlepszy wynik wyborczy w Polsce. Osobowość i kompetencje Jerzego Buzka wsparte wcześniejszym doświadczeniem nabytym w czasie sprawowania funkcji premiera polskiego rządu i podczas działalności opozycyjnej sprawiły, że 14 lipca 2009 został wybrany na przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Zdobył wówczas 555 z 644 oddanych ważnych głosów - było to największe poparcie, jakie uzyskał przewodniczący PE od 1979 r., czyli od czasu pierwszych wyborów bezpośrednich. Został pierwszym przewodniczącym pochodzącym z nowych państw członkowskich Unii. W przemówieniu programowym przedstawił priorytety swojego mandatu: promowanie idei europejskiej wspólnoty energetycznej, promocja demokracji i obrona praw człowieka, wzmacnianie współpracy z sąsiadami UE na wschodzie i na południu Europy, zwiększenie roli UE w wielobiegunowym świecie, wieloletni budżet UE na miarę potrzeb i ambicji rozszerzonej Unii, przygotowanie Parlamentu Europejskiego do odgrywania większej roli po wejściu w życie Traktatu z Lizbony. Jako cel postawił sobie uczynienie z PE miejsca ciekawej i żywej debaty politycznej. Jego ambicjąjest, aby Parlament Europejski był bliżej ludzi.

Profesor Jerzy Buzek jest doktorem honoris causa uniwersytetów w Dortmundzie, Seulu, Isparcie oraz Politechniki Opolskiej. W uznaniu zasług dla Polski oraz szczególnych dokonań na polu aktywności politycznej, społecznej i naukowej, wskazując postać Profesora Jerzego Buzka jako wybitnego przedstawiciela i reprezentanta Polski - męża stanu, Premiera RP, Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Rada Miasta Gdyni przyznała mu Honorowe Obywatelstwo Gdyni (Uchwała nr XLIV/988/10 z 23 czerwca 2010). Uroczystość wręczenia odbyła się 8 października 2010 r.
Zobacz: treść laudacji wygłoszonej przez Przewodniczącego Rady Miasta Gdyni Stanisława Szwabskiego.